Kiến thức cơ bản

Forex có phải cờ bạc? Kiểm kỳ vọng, chi phí và cách quyết định

Không dùng nhãn trading làm bằng chứng lợi thế. Ví dụ EUR, USD và chuỗi VND tách kỳ vọng, xác suất thắng và xác suất cả chuỗi có lãi.

Minh họa kỳ vọng sau phí và sự khác biệt giữa một lần thử với cả chuỗi
Minh họa số học, không dữ liệu tỷ lệ thắng hoặc kết quả tài khoản thực.

Giao dịch ngoại hối có đòn bẩy và CFD có thể gây thua lỗ nhanh chóng. Nội dung phục vụ học tập, không phải tư vấn đầu tư cá nhân.

Trong bài viết này

Sau khi đọc bài này…

  • Tính kỳ vọng sau phí trong mô hình đơn giản.
  • Phân biệt xác suất thắng mỗi lần với xác suất chuỗi có lãi.
  • Nêu giả định độc lập và xác suất cố định trước áp dụng nhị thức.

Tra cứu thuật ngữ ngay trong bài

Kỳ vọng kết quả (expectancy) Tỷ lệ thắng Phí hoa hồng giao dịch Drawdown (sụt giảm từ đỉnh) Đòn bẩy tài chính Quy mô vị thế

Giao dịch và cờ bạc đều có kết quả bất định. Gọi hoạt động là “trading”, dùng biểu đồ hoặc viết kế hoạch chưa chứng minh kỳ vọng dương. Bài này so số học và cách quyết định, không phân loại pháp lý hoặc chẩn đoán lâm sàng. Không lấy nhãn gọi thay kiểm bằng chứng.

Kỳ vọng là trung bình theo xác suất

Kỳ vọng cộng từng kết quả nhân xác suất tương ứng. Kỳ vọng dương trong mô hình không hứa một lệnh, một tháng hoặc một tài khoản có lãi. Trong giao dịch thật, xác suất và phân phối kết quả tương lai cần được ước lượng, không tự coi đã biết.

Giả định một lệnh lãi 200 EUR với xác suất 40%, lỗ 100 EUR với xác suất 60%, trước phí. E=0,40×200−0,60×100=20 EUR/lệnh. Nếu đúng bốn thắng và sáu thua, tổng 200 EUR trước phí; một chuỗi mười lệnh không buộc chứa đúng bốn lần thắng. Đừng thay “trung bình mô hình” bằng “kết quả phải đến”.

Đưa toàn chi phí vào cùng phép tính

Phí 5 EUR mỗi lệnh hạ kỳ vọng 20 xuống 15 EUR; phí 25 EUR làm nó thành −5 EUR. Chi phí không luôn nhỏ hoặc luôn là một tỷ lệ cố định của rủi ro; nó phụ thuộc hợp đồng, khối lượng, thực thi và thời gian giữ. Hoa hồng, spread, tài trợ và trượt giá đều có thể cần tính. Kết quả ròng đã trừ phí thì đừng trừ lần nữa.

Đối tác và cơ chế thực thi cũng cần đánh giá, không có cam kết toàn thị trường rằng mọi điều khoản đều trung lập. Mô hình USD bên dưới tách khỏi ví dụ EUR có mức lãi/lỗ không bằng nhau.

Ví dụ tính toán

Thắng một nửa chưa chắc hòa vốn

Cuộn ngang xem toàn bộ sơ đồ

Cuộn ngang để xem hết sơ đồ.

Xác suất hòa vốn sau phí trong mô hìnhMỗi lần được hoặc mất 100 USD trước phí 4 USD cố định. Sau phí được 96 hoặc mất 104 USD. Với xác suất thắng giả định 48,50,52,54%, kỳ vọng lần lượt −8,−4,0,+4 USD.Chi phí dời điểm hòa vốnLãi sau phí+96 USDLỗ sau phí−104 USDXác suất thắng giả địnhKỳ vọng / lần48%−8 USD50%−4 USD52%0 USD54%+4 USDp × 96 − (1 − p) × 104 = 0 → p = 52%

Mô hình riêng: phí 4 USD đẩy ngưỡng hòa vốn từ 50% lên 52%. Với p=54%, kỳ vọng 0,54×96−0,46×104=4 USD/lần. Một ô bảng tính dương chưa chứng minh xác suất giả định mô tả chiến lược thật.

Mô hình hư cấu bằng USD mỗi lần: kết quả trước phí ±100 USD, phí cố định 4 USD. Tách riêng khỏi ví dụ lãi/lỗ bất đối xứng trong bài; không dự báo hoặc ước lượng tỷ lệ thắng thị trường.

Tỷ lệ tài khoản lỗ không giải thích từng người

Thảo luận can thiệp sản phẩm ESMA ngày 27/03/2018 xét CFD bán lẻ EU. Khoảng tỷ lệ tài khoản lỗ lịch sử không đại diện mọi người tham gia FX, không chẩn đoán hành vi hay xác định lỗi gây ra một khoản lỗ cá nhân. Không dùng thống kê ấy để kết luận ai “chơi bạc”.

Đòn bẩy và tăng cược để gỡ có thể tăng tiền phơi nhiễm mà không chứng minh kỳ vọng chiến lược. Tách dữ liệu kết quả khỏi phán xét người ra quyết định. Sống từ giao dịch đặt nghĩa vụ chi tiêu cạnh sự bất định của thu nhập; không có một tháng lãi làm bằng chứng lương đều.

Lợi thế và ngân sách rủi ro trả lời hai câu khác

Lý do viết trước, điểm thoát dự kiến và khối lượng làm quyết định kiểm tra được, chưa tự tạo lợi thế. Công thức kỳ vọng đo thuộc tính khác với số vốn có để chịu lỗ. Risk of ruin còn phụ thuộc định nghĩa thất bại, giả định kết quả và sizing, không chỉ dấu cộng của trung bình.

Tỷ lệ cố định của equity còn lại khác số tiền cố định theo vốn ban đầu. Không ngân sách 1% hay kỳ vọng ước lượng dương nào bảo đảm sống sót. Drawdown tối đa phân biệt khoản mất với mức phục hồi cần có. Giá khớp vượt stop và các vị thế đồng thời cũng phải xét.

Chuỗi 10 lệnh VND sau phíMỗi lệnh lãi 2 triệu hoặc lỗ 1 triệu VND trước phí 50.000; tổng phí 500.000 VND. Chưa gán các dòng là kết quả thực.PHÉP TÍNH GIẢ ĐỊNH0 thắng, 10 thua−10,5 triệu VND3 thắng, 7 thua−1,5 triệu VND4 thắng, 6 thua+1,5 triệu VND
Chuỗi 10 lệnh VND sau phí. Mỗi lệnh lãi 2 triệu hoặc lỗ 1 triệu VND trước phí 50.000; tổng phí 500.000 VND. Chưa gán các dòng là kết quả thực.

Ngưỡng là ít nhất 4 thắng; xác suất của chuỗi khác xác suất của từng lệnh.

Trên màn hình nhỏ, bạn có thể cuộn ngang hoặc phóng to sơ đồ. Các giá trị và kết luận cũng có ở phần văn bản bên dưới.

0 thắng, 10 thua
−10,5 triệu VND – −10 triệu trước phí
3 thắng, 7 thua
−1,5 triệu VND – −1 triệu trước phí
4 thắng, 6 thua
+1,5 triệu VND – +2 triệu trước phí
Giá trị thêm: xác suất thắng một lệnh khác xác suất cả chuỗi có lãi

Mô hình mới bằng VND: mỗi lệnh lãi 2 triệu hoặc lỗ 1 triệu trước phí 50.000 VND. Giả định đúng 10 lần độc lập, xác suất thắng cố định 40%, đủ vốn thực hiện cả chuỗi, mức lãi/lỗ và phí cố định; không đổi sizing, không đóng cưỡng bức, không rút tiền. Đây là bài toán xác suất hư cấu, không dữ liệu chiến lược thật.

Sau phí, thắng +1,95 triệu VND, thua −1,05 triệu VND; kỳ vọng 0,4×1,95−0,6×1,05=0,15 triệu VND/lệnh. Với W lần thắng, tổng ròng 10 lệnh = 3 triệu × W − 10,5 triệu VND.

Số thắng trong 10 lầnKết quả trước phíTổng phíKết quả ròng
0 thắng, 10 thua−10 triệu VND500.000 VND−10,5 triệu VND
3 thắng, 7 thua−1 triệu VND500.000 VND−1,5 triệu VND
4 thắng, 6 thua+2 triệu VND500.000 VND+1,5 triệu VND

Cần W ≥ 4 để cả chuỗi có lãi. Với các giả định trên, P(W≥4)=Σ từ k=4 đến 10 của C(10,k)×0,4^k×0,6^(10−k)=0,6177193984, khoảng 61,77%. Không phải 40%, cũng không 100% vì kỳ vọng dương. Sau ba lần thua, xác suất thắng lần kế tiếp vẫn 40% trong mô hình độc lập; không có chiến thắng “đến hạn”. Nếu lệnh thị trường phụ thuộc nhau hoặc xác suất thay đổi, không bê kết quả nhị thức này sang thực tế. Giữ điều kiện cạnh con số để người khác tái tính.

Chuỗi thua không làm lần thắng đến hạn

Ngụy biện con bạc được minh họa bằng các phép thử độc lập: sau nhiều lần thua, xác suất thử tiếp theo vẫn như giả định ban đầu. Giao dịch thật không nhất thiết độc lập; xét thông tin có liên quan thay suy thị trường phải đảo chiều chỉ vì tài khoản đang thua.

Đuổi theo thua lỗ bằng tăng khối lượng đổi số tiền phơi nhiễm, không tự cải thiện xác suất hay chất lượng quyết định tiếp theo. Đếm vài hành vi không là chẩn đoán lâm sàng. Kiểm lần lệch quy trình và tiền cần cho chi tiêu, thay dùng nhãn để đánh giá con người.

Kiểm quy trình cùng bằng chứng

Ghi lý do, công cụ, khối lượng, lỗ dự kiến, kết quả thật, chi phí và lần lệch kế hoạch. Tính trung bình ròng trên mẫu nêu rõ, xem độ nhạy khi đổi giả định. Một số lượng lệnh cố định hoặc nhật ký một tháng chưa chứng minh độ tin cậy thống kê.

Chọn ngân sách phù hợp nguồn vốn, thử chuỗi lỗ, nhiều vị thế và khớp vượt stop. Quản lý rủi ro cơ bản nối các kiểm tra; mô hình USD ở trên chỉ minh họa phí đẩy ngưỡng hòa vốn, không đo tỷ lệ thắng thật. Phép tính không quyết định quyền cung cấp sản phẩm, tính hợp pháp hoặc thuế của người đọc Việt Nam; các việc đó cần hợp đồng và nguồn quy định riêng.

Kiểm tra mức độ hiểu bài

Bài tập: khoảng 2 phút.

Mô hình riêng: trước phí mỗi lần được 100 hoặc mất 100 USD; phí cố định 4 USD. Xác suất thắng giả định nào cho kỳ vọng sau phí đúng bằng 0? Không là tỷ lệ thắng thị trường.

Xem đáp án và giải thích

Đúng. Thắng 96 USD, thua 104 USD; p × 96 − (1 − p) × 104 = 0 cho p = 104 / 200 = 52%.

Câu hỏi khác

Lợi thế nhà cái khác phí broker thế nào?
Một trò chơi xác định có thể có xác suất trả thưởng đã biết; giao dịch cần ước lượng xác suất và kết quả, phí giảm kết quả ròng. Khác biệt này và kế hoạch viết trước không là phân loại pháp lý hoặc bằng chứng lợi thế dương.
Nhiều tài khoản lỗ chứng minh hành vi cờ bạc?
Không. Tỷ lệ của cơ quan quản lý mô tả tập tài khoản và giai đoạn, không chẩn đoán từng người hoặc nguyên nhân lỗ. Xét chi phí, phơi nhiễm, thực thi và quyết định riêng.
Lợi thế dương đủ bảo đảm kiếm tiền?
Không. Kỳ vọng là trung bình mô hình; ước lượng sai, điều kiện đổi, chuỗi lỗ và sizing vẫn quan trọng. Ngân sách 1% không bảo đảm sống sót.
Tự kiểm cách giao dịch thế nào?
Ghi lần tăng khối lượng chỉ để gỡ hoặc dùng tiền cần cho chi tiêu; so quyết định dự kiến và thực tế. Đếm hành vi không là chẩn đoán lâm sàng. Một tháng hay 50 lệnh chưa chứng minh độ tin cậy thống kê.
Thắng 40% mỗi lần thì chuỗi 10 lần chỉ 40% khả năng lãi?
Không nhất thiết. Trong mô hình VND nêu rõ, lãi/lỗ và phí khiến cần ít nhất 4 lần thắng; xác suất nhị thức khoảng 61,77%, nếu độc lập và xác suất cố định. Đây không là ước lượng giao dịch thật hoặc xác suất cho mọi chiến lược.

Nguồn và kiểm chứng

  1. online.stat.psu.edu

    Nguồn tham khảo cho nội dung; xem phạm vi và giả định được nêu trong bài.

  2. online.stat.psu.edu

    Nguồn tham khảo cho nội dung; xem phạm vi và giả định được nêu trong bài.

  3. www.esma.europa.eu

    Nguồn tham khảo cho nội dung; xem phạm vi và giả định được nêu trong bài.

Các phép tính dùng giả định được nêu rõ. Chúng không thay thế dữ liệu thị trường hiện tại hoặc điều khoản của nhà cung cấp.

Về tác giả

Jarosław Wasiński là biên tập viên và nhà phân tích thị trường tại Ba Lan. Ông sáng lập MyBank.pl năm 2004 và theo dõi thị trường ngoại hối từ năm 2007.