Pozisyon büyüklüğünü %1'den fazla kaybetmeyecek şekilde nasıl hesaplarsınız?

1. bölüm / 3%1 kuralı — neden bu kadar önemli?

%1 kuralı, tek bir işlemde sermayenizin en fazla %1'ini riske atmanızı söyler. 10.000 USD'lik bir hesapta bu, işlem başına 100 USD risk demektir — kurulum ne kadar "kesin" görünürse görünsün. Çünkü her stratejinin, istatistiksel olarak, üst üste gelen zarar serileri vardır. %1 risk, bu serilerin hesabınızı silip süpürmesini engeller ve sizi piyasada uzun süre ayakta tutar.

Peki neden %1? Çünkü istatistiksel olarak her strateji zarar serileri üretir — bazen 5, bazen 10, bazen art arda 15 zarar. %1 risk ile üst üste 10 zarar, sermayenin yaklaşık %10'unu götürür (geometrik olarak %9,6). %5 risk ile bu rakam yaklaşık %40'a çıkar. %10 risk ile ~%65'e ulaşır ve hesaplar başa baş noktasına nadiren geri döner. İşte bu yüzden tutarlı bir risk yönetimi yaklaşımı, tek tek işlemlerin kârlılığından daha belirleyicidir.

Trader'ı yok eden tek bir kötü işlem değildir; hesabını toparlanamayacak kadar büyük tutan, ölçeklendirilmemiş bir dizi işlemdir.
— Van K. Tharp, 1999

2. bölüm / 3Pozisyon büyüklüğü formülü

Üç değişken yeterlidir:

1. Sermaye × %1 = hesap para biriminde maksimum zarar
2. SL mesafesi (pip cinsinden) = girişten zarar durdur (stop loss) seviyesine kaç pip var
3. Pip değeri — ilgili parite ve lot için

Formül: Lot cinsinden işlem büyüklüğü = (Sermaye × %1) / (SL mesafesi × 1 lot başına pip değeri)

Bu formülün üç bileşeni de birbirine bağlıdır: stop loss'unuzu daralttığınızda daha büyük bir pozisyon açabilir, genişlettiğinizde ise pozisyonu küçültmeniz gerekir. Pip değerinin ne anlama geldiğini netleştirmek isterseniz, temel kavramlar bölümündeki açıklamalar işinize yarar.

3. bölüm / 3Örnek: EUR/USD, 10.000 USD hesap, 30 pip SL

1 lot değil, 0.33 lot açarsınız. SL tetiklenirse 100 USD, yani sermayenizin %1'ini kaybedersiniz. Hesabınız, 10 işlemlik bir zarar serisini en az hasarla atlatır.

Bir not: Türkiye'de kaldıraçlı döviz ve CFD işlemleri SPK (Sermaye Piyasası Kurulu) ve BDDK (Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu) tarafından düzenlenir. SPK/BDDK lisansı olmayan yurt dışı aracı kurumlar üzerinden yapılan işlemler, Türkiye'deki bireysel yatırımcılar için mevzuata aykırı olabilir veya yasal-mali açıdan ciddi riskler doğurabilir. Pozisyon büyüklüğü ne kadar disiplinli hesaplanırsa hesaplansın, aracı kurum seçimi de bu disiplinin bir parçasıdır.

İlk adımınız: pozisyon büyüklüğünü otomatikleştirin

%1 kuralını sezgiyle değil, her işlemde aynı şekilde uygulanan bir süreçle hayata geçirin. İşte somut bir başlangıç:

1. Hesap sermayenizi yazın ve %1'ini hesaplayın; bu rakam, hangi işlem olursa olsun aşmayacağınız maksimum zararınızdır. Örneğin 10.000 USD'lik bir hesapta bu, işlem başına net 100 USD'lik bir risk tavanı anlamına gelir.
2. Her işlemden önce stop loss mesafenizi pip cinsinden belirleyin; SL'yi piyasa yapısına göre koyun, pozisyonu büyütmek için yapay olarak daraltmayın. Doğru sıralama önce stop, sonra büyüklük hesabıdır.
3. Formülü uygulayın: (Sermaye × %1) / (SL mesafesi × pip değeri). Çıkan lot miktarını brokerınızın izin verdiği en yakın alt kademeye yuvarlayın; asla yukarı yuvarlayarak risk tavanını aşmayın.
4. Bu hesabı demo hesapta en az birkaç hafta tekrarlayın; uygulama bölümündeki gibi her işlemi bir işlem günlüğüne kaydedin ki kuralı gerçek parada da otomatik biçimde uygulayabilesiniz.
5. Forex gelirlerinin Türkiye'de Gelir Vergisi Kanunu kapsamında nasıl değerlendirileceği ve stopaj uygulanıp uygulanmayacağı konusunda bir mali müşavire ya da vergi uzmanına danışın; bu içerik eğitim amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir.