Bu makalede
Bu makaleyi okuduktan sonra…
- Pearson paydasını ve sıfır varyans sınırını doğru yorumlamak.
- Tam korelasyonda farklı bacak büyüklüklerinin kalan sonucunu hesaplamak.
- TRY değerleme getirisini USD fiyat getirisinden ve portföy stop toplamından ayırmak.
Kavramları makaleden ayrılmadan öğrenin
Riskten korunma (Hedging) Portföy riski Pozisyonun nominal tutarı Baz para birimi Merkez bankaları LikiditeAnna’nın tamamen varsayımsal USD hesabında özkaynak 2.500 USD; kabul edilmiş EUR/USD ve GBP/USD alışlarının her biri 0,05 lot. Sözleşmeler lot başına 100.000 baz birim, pip 0,0001 olsun. Her iki tam çıkış girişten elli pip kötü gerçekleşirse fiyat zararı ayrı ayrı 25 USD, toplam 50 USD olur. Ayrı giderler hariç bu %2’dir. İsimleri farklı iki çift, USD satış bacağını paylaşır; bu model bir Fed tepkisi tahmini veya stop dolum garantisi değildir.
Parite korelasyonu ve Pearson katsayısı neyi ölçer?
Pearson korelasyonu, seçilen örneklemde iki serinin doğrusal ilişkisini ölçer. Her seriden kendi ortalamasını çıkarın. Sapma karelerinin toplamları Sxx ve Syy, eşleşmiş sapma çarpımlarının toplamı Sxy olsun. Her iki kare toplamı pozitifse r=Sxy÷√(Sxx×Syy). Ham çarpım toplamını normalizasyonu uyuşmayan iki standart sapmaya bölmek aynı formül değildir.
Tanımlı katsayı −1 ile +1 arasındadır. Sıfır, bu örneklemde doğrusal ilişki bulunmadığını söyler; doğrusal olmayan bağımlılığı dışlamaz. Sabit seride payda sıfırsa katsayı tanımsızdır, sıfır değildir. Ölçüm sıklığı, bitiş tarihi, pencere ve fiyat mı getiri mi karşılaştırıldığını yazın. Korelasyon nedensellik veya gelecekte birlikte hareket garantisi vermez.
Sık karşılaştırılan paritelerde hangi ortak bileşenler var?
Aşağıdaki karşılaştırmalar ölçülmüş korelasyon matrisi değildir. Aynı kapanış anı, getiri tanımı ve örneklem olmadan kalıcı katsayı atamayın. Emtia parası veya dolar cinsinden fiyat etiketi, ilişkinin işaretini tek başına belirlemez.
| Karşılaştırma | İncelenecek konu |
|---|---|
| EUR/USD ve GBP/USD | İkisinde USD karşıt para; EUR ve GBP bacakları farklı. |
| EUR/USD ve USD/CHF | USD kotasyonda farklı tarafta; pozisyon yönünü de hesaba katın. |
| AUD/USD ve NZD/USD | Ortak USD, en güçlü korelasyon veya aynı oynaklık kanıtı değildir. |
| EUR/JPY ve GBP/JPY | JPY ortak; sonuçları aynı hesap parasına çevirin. |
| USD/CAD ve WTI | Farklı sözleşme, birim ve eşleşmiş getiriler gerekir. |
| XAU/USD ve DXY | Dolar kotasyonu otomatik ters ilişki kurmaz. |
Ortak para bacağı cebirsel gözlemdir; değişmez ekonomik katsayı değildir. Baz para, nominal büyüklük, pozisyon yönü ve para duyarlılığı ayrı girdilerdir. Tarihli veri olmadan 2020–2025 ortalaması, Brexit etkisi veya kriz sırasındaki beş dakikalık değişim gibi sayılar üretmeyin. DXY dolar sepeti tek bir çiftin getirisiyle aynı seri değildir.
Korelasyon 1, hareket büyüklüğünü eşitlemez
Kaynak dört dönemlik kurgu, fiyat değil maruziyet birimi başına doğrusal USD sonucudur. X=[−1,+1,−2,+2], Y=2X=[−2,+2,−4,+4]. Her iki ortalama sıfır; ΣX²=10, ΣY²=40, ΣXY=20, dolayısıyla r=20÷√400=1. Ancak bir X ve ters bir Y, [1,−1,2,−2] USD verir. Yalnız bu sabit katsayılı, maliyetsiz modelde 2X−Y her dönemde sıfırdır. Bu bir gerçek parite hedge oranı tahmini değildir.
r=1 iken X−Y sıfır değildir; yalnız bu atanmış modelde 2X−Y sıfırdır.
Küçük ekranda şemayı yatay kaydırabilir veya büyütebilirsiniz. Değerler ve sonuç aşağıdaki metinde de yer alır.
İki parite ne zaman ortak maruziyeti artırır?
Başlangıçtaki iki alış, USD satışını paylaşır ama aynı pozisyon değildir. Tarihsel r=0,85, bir çift 100 pip giderken diğerinin zorunlu 85 pip gideceğini söylemez. Katsayı, oynaklık, miktar ve ortak faktör duyarlılığı ayrı niceliklerdir. Anna’nın tanımlı ellişer pip çıkışında 25+25=50 USD ve 50÷2.500=%2 hesabı hacimlerden çıkar; korelasyondan değil.
Her bacağın planlanan %1’i bütün hesabın %1 kayıp sınırı oluşturmaz. Pozitif fiyat-getiri ilişkisi aynı yönlü pozisyonları, negatif ilişki ise karşıt yönleri güçlendirebilir. İşaretleri görmeden yalnız mutlak katsayıya bakmak korunma sonucunu ters yorumlatır. 0,70 veya 0,85’i “aynı pozisyon” ya da güvenli çift sayısı eşiği yapmayın. Risk bütçesi hesabı toplam senaryoyu ayrı kurar.
MT4 ve MT5 verisinden 30 dönemlik hareketli korelasyon nasıl hesaplanır?
Masaüstü MT4’te History Center, Araçlar menüsünden veya F2 ile açılır; seçilmiş geçmiş CSV olarak aktarılabilir. MetaQuotes’tan indirilen geçmiş, aracı kurum sunucusundakinden farklı olabilir. MT5’te sembol yönetimi penceresinin Bars/Ticks sekmelerinden geçmiş istenir ve CSV kaydedilir. Aynı adlı F2 yolunu iki platforma birden taşımayın.
Kapanış saatlerini ve Bid/Last gibi fiyat tanımlarını eşleyin. Her basit getiri kapanış÷önceki kapanış−1’dir; 30 ardışık getiri için 31 ardışık kapanış gerekir. Excel’de eşit uzunluktaki eşleşmiş getiri aralıklarına CORREL uygulayın. Eksik satırları, metinleri ve sabit seriyi denetleyin; sıfır oynaklıktan çıkan hata ekonomi yorumu değildir.
30, 60 ve 90 getiri pencerelerini yan yana okumak gözlem seçimine duyarlılığı gösterir. Hiçbiri evrensel yeterli örneklem değildir. “30 gün” takvim günü mü, işlem seansı mı, 30 veri satırı mı belirtin. Bitiş tarihi ve kullanılan çift gözlem sayısını kaydedin; farklı sonuçtan doğrudan politik veya ekonomik neden çıkarmayın.
Canlı bir matris veya hesaplayıcıda ne kontrol edilir?
Myfxbook veya Investing.com adı taşıyan bir matris kullanıyorsanız gerçek çift listesini, kaynağını, getiri tanımını, zaman dilimini ve pencereyi o sayfada inceleyin. Bir araç adı, özelliklerinin veya verisinin değişmeden kaldığını göstermez. OANDA dahil bir sağlayıcının eski rehberde adı geçiyorsa ürünün güncel kapsamını kendi sayfasından kontrol edin. Aynı etiketli iki araç aynı veriyle çalışmayabilir.
Önce veriyi, sonra pozisyonun yönünü ve nakit duyarlılığını kontrol edin. Tahminler arası 0,15 veya 0,30 fark evrensel istikrar/bozulma teşhisi değildir. Kısa pencereyi otomatik değersiz, uzun pencereyi kalıcı kabul etmeyin. Bir yüksek korelasyon sayısı, çift arbitrajında ihtiyaç duyulan istikrarlı fiyat farkını veya gider sonrası kârı da kanıtlamaz.
Stresli senaryolar neden ayrıca hesaplanmalı?
Sakin dönemin katsayısını stresli güne aynen taşımayın. Her gerçek pozisyon için olumsuz fiyat, dönüşüm ve gerçekleşme gideri varsayımları yazıp birleşik sonucu hesaplayın. r tek başına hangi varlığın yükseleceğini, likiditenin kaybolacağını veya hangi sistemin kotasyon vermeyi durduracağını söylemez. Belirli kriz örnekleri, kendi verisi ve dönemiyle doğrulanmalıdır.
Negatif tarihsel ilişki bazı koşullarda kaybı dengeleyebilir; gerekli birim sayısını belirlemez. Doğrusal en küçük varyans katsayısında kovaryans ve varyans yer alır; yalnız oynaklık oranı genel formül değildir. Pozisyonu azaltmak ve ikinci bacak eklemek farklı nakit akışı ve maliyet yaratır. Biri her zaman ucuz, diğeri yalnız kurumlara uygun diye genelleme yapmayın. Türkiye’de hizmet erişimi ayrıca uygun SPK yetkisine bağlıdır; istatistiksel hesap yabancı hesabın yetkisini doğrulamaz.
TRY karşı örneği: değişmeyen USD fiyatları birlikte hareket ediyor görünebilir
Ayrı, varsayımsal değerleme modeli: korunmamış iki varlığın USD fiyatları sırasıyla sürekli 100 ve 200 USD; herhangi bir işlem veya gider yok. Beş ortak değerleme anında atanmış USD/TRY kurları 40, 42, 41, 43, 40 olsun. Birinci varlığın TRY değerleri 4.000, 4.200, 4.100, 4.300, 4.000; ikincininki 8.000, 8.400, 8.200, 8.600, 8.000 olur.
Dört basit TRY getirisi iki varlıkta da aynıdır: %5; yaklaşık −%2,38; %4,88; −%6,98. Varyans pozitif olduğundan TRY getiri korelasyonu +1. USD getirileri ise dört kez sıfırdır; orada Pearson tanımsızdır, “sıfır korelasyon” değil. Bu, iki bağımsız USD stratejisinin ölçülmüş ilişkisi değildir. Bütün korunmamış varlık değerinin dönüşümünü gösterir; USD cinsinden bir CFD’nin yalnız kâr/zarar dönüşümüyle karıştırmayın. Atanmış kurlar gerçek TCMB kotasyonu veya işlem fiyatı değildir.
Para birimini ve ölçülen değeri belirtmeden iki korelasyon sayısını kıyaslamayın; dört atanmış dönem tahmin gücü sağlamaz.
Küçük ekranda şemayı yatay kaydırabilir veya büyütebilirsiniz. Değerler ve sonuç aşağıdaki metinde de yer alır.
- USD fiyat getirileri
- Tanımsız r – İki seri de sıfır: varyans yok; r=0 denmez.
- TRY getiri serileri
- r = +1 – Aynı değişken kur getirisi her iki bütün varlık değerine yansır.
- Farklı soru
- Değer / sonuç – Bütün varlık değeri dönüşümü, yalnız CFD kâr/zararının dönüşümü değildir.
Kendi hesabınızda hangi üç kontrolü yapmalı?
- Çiftleri, kaynak ve bitiş tarihini, sıklığı ve pencereyi kaydedin. Pozisyon yönü ve birimini aynı tabloda gösterin.
- Bir katsayıyı eşleşmiş kapanışlardan yeniden hesaplayın; sabit seri, eksik satır ve kapanış saati farkını kontrol edin. Araçtaki sayıyı kalıcı piyasa parametresi sanmayın.
- Gerçek miktarlar ve tek hesap parasıyla ortak kayıp senaryosu kurun. Tarihsel ortalama günlük aralık en kötü durum değildir; r=1, hareket büyüklüğünü veya zarar sınırını belirlemez.
Korelasyon, stop senaryosunu toplamdan düşürmez
Yaklaşık 2 dakika hesaplayıcı alıştırması
Portföy modelinde 10.000 USD sermaye, seçilmiş %3 limit, 100 ve 75 USD zarar senaryosu var. Toplam 175 USD, 300 USD bütçeden kalan 125 USD. Yalnız ikinci pozisyonu 75’ten 125 USD’ye değiştirin. Tarihsel korelasyonun işareti ikinci zararı çıkarmaya izin verir mi?
Varsayımsal hedge indirimi yapmadan senaryoları toplayın
Sonucu ve açıklamayı kontrol edin
100+125=225 USD, yani %2,25. 300 USD bütçeden 75 USD kalır. İkinci zararı negatif girmeyin; bu hesaplayıcı ayrı senaryoları toplar, hedge veya çeşitlendirme değerlemesi yapmaz.
%3 alıştırma varsayımıdır. Toplam maksimum olası kayıp, VaR veya korelasyon ölçüsü değildir; yön ve nominal ayrıca incelenir.
Anladığınızı kontrol edin
Alıştırma: yaklaşık 2 dakika.
Yanıtı ve açıklamayı göster
+2 USD X ve −4 USD ters Y toplamı −2 USD. r=1, hareket büyüklüklerini eşitlemez.
Diğer sorular
Pearson katsayısı nasıl hesaplanır?
EUR/USD ve GBP/USD aynı USD’yi taşıyorsa katsayı sabit mi?
Ne sıklıkla yeniden hesaplamalı?
Negatif korelasyon hedge’i garanti eder mi?
TRY korelasyonu neden USD hesabından farklı olabilir?
Kaynaklar ve doğrulama
- NIST — Correlation, Dataplot Reference Manual
Ortalamadan sapma toplamlarıyla Pearson doğrusal ilişki tanımı. Sabit parite katsayısı veya hedge yeterliliği iddiası değil.
- Microsoft — CORREL function
İki veri aralığı, eşit gözlem sayısı ve sıfır standart sapmada hata. İşlem için ideal pencere belirtmez.
- MetaTrader 4 — History Center
F2/History Center, CSV dışa aktarımı ve indirilen verinin aracı kurum geçmişinden farklı olabilmesi. MT5 için aynı menü yolu iddiası yok.
- MetaTrader 5 — Market Watch
Bars/Ticks üzerinden geçmiş ve CSV; sözleşme büyüklüğü, para birimleri ve broker sunucu saati. Gerçek terminalden veri indirilmiş değildir.
- SPK — İzinsiz kaldıraçlı işlemler duyurusu
Türkiye’de yerleşiklere kaldıraçlı hizmette uygun yetki ihtiyacı; yabancı platform belgesi Türkiye yetkisini doğrulamaz.
Hesaplamalar açıkça belirtilen varsayımlara dayanır. Güncel piyasa verilerinin veya sağlayıcının koşullarının yerini almaz.
