หน้าแรก / พื้นฐานตลาด

พื้นฐานตลาด

FX swap ระดับสถาบัน: สอง leg และเงินที่ต้องชำระจริง

ติดตาม near/far cash flow แยก forward ที่ตกลงจาก spot อนาคต พร้อมโมเดล90วันและบัญชี gross funding ที่ผลต่าง500USD แทนไม่ได้

ภาพประกอบแนวคิด ไม่ใช่ราคาสดหรือหลักฐานการซื้อขาย
ในบทความนี้

หลังอ่าน คุณจะสามารถ

  • เขียนสกุลเงิน จำนวนและ value date ของ FX swap สอง leg ได้
  • แยกอัตราในสัญญาออกจาก spot รายการใหม่ได้
  • ตรวจเงินพร้อมชำระโดยไม่ใช้ผลต่างสุทธิแทน gross principal

คำศัพท์ในบทความ

สปอต (Spot) · การชำระราคาและวันมูลค่า (Value date) · Balance: ยอดเงินที่บันทึกแล้ว · สกุลเงินฐาน · ธนาคารกลาง · CFD: สัญญาซื้อขายส่วนต่าง ·

FX swap ระดับสถาบันรวมการแลกเงินสองครั้งที่ตกลงพร้อมกัน แต่มี value date ต่างกัน ต้องติดตาม principal ที่ส่งมอบและได้รับแต่ละ leg พร้อมแยก far rate ที่ตกลงวันนี้ออกจาก spot ที่จะเห็นภายหลัง ส่วนรายการ financing ที่เรียกว่า swap ในบัญชีCFDรายย่อยเป็นอีกโครงสร้างหนึ่ง

สองการแลก สอง value date

คู่สัญญาตกลงแลกสองสกุลแล้วแลกกลับในอีกวันหนึ่ง ตามBIS RMA20 Key terms ข้อ15 ทั้งสองอัตราตกลงไว้ในสัญญา Spot-starting swap มี near leg ตาม spot value dateที่เกี่ยวข้อง วัน trade กับวัน settlement จึงคนละแนวคิด และบาง swap เริ่มในวันล่วงหน้า ตรวจทั้งวัน จำนวนเงินและอัตราใน confirmation อย่าสมมุติว่า near leg ทุกชนิดเป็น T+2

Swap points คือส่วนต่าง far rate ลบ near rate ส่วนต่างดอกเบี้ยช่วยอธิบาย แต่ funding spread และ cross-currency basis มีผลต่อราคาตลาดด้วย ส่วน cross-currency swap ที่มีการจ่ายดอกเบี้ยเป็นงวดเป็นโครงสร้างอีกแบบ ไม่ควรใช้ชื่อ swap อย่างเดียวตัดสิน cash flow

โมเดลบริษัทที่ต้องใช้ USD อีกครั้งใน90วัน

บริษัทผู้ผลิตยุโรปสมมุติมี5,000,000USD ใน near settlement date และต้องใช้ USD จำนวนเดิมอีก90วันภายหลัง จึงแลกชั่วคราวเป็น EUR ด้วย FX swap โมเดลราคานี้ใช้ money-market rate แบบ simple interest ต่อปี USD5.25%และ EUR3.75% ปีเศษ ACT/360เท่ากับ90/360 ไม่มี basis spread หรือค่าธรรมเนียมแยก เป็น input สมมุติ ไม่ใช่ดอกเบี้ยนโยบายหรือ quote ปัจจุบัน

FX swap บริษัทสมมุติ หน่วยราคา USD ต่อ EUR
รายการสิ่งที่ตกลงหรือคำนวณ
Near legส่ง5,000,000USD รับ4,608,294.93EUR ที่1.0850USD/EUR
ช่วงระหว่าง value dates90วัน t=90/360=0.25
อัตรา money market สมมุติUSD5.25%ต่อปี EUR3.75%ต่อปี แบบ simple interest
Far rate ตามโมเดล1.0850×(1+0.0525×0.25)/(1+0.0375×0.25)≈1.089031USD/EUR
Swap points(F−S)/0.0001≈+40.31pips
Far legส่ง4,591,237.70EUR รับ5,000,000USD โดยใช้ F ก่อนปัดเศษ
สิ่งที่ยังเสี่ยงfunding settlement และคู่สัญญา แม้ตกลงการแลกสองครั้งแล้ว

เมื่อ quote เป็น USD ต่อ EUR สูตร no-basis covered interest parity วาง rUSD ในตัวเศษและ rEUR ในตัวส่วน USD rate สูงกว่าในสมมุตินี้ทำให้ forward EUR/USD สูงกว่า spot อ่านทิศ cost of carry จากCME และข้อจำกัด parity จากงานวิจัย BIS อย่าปัด F เป็น1.089031แล้วนำกลับไปหา cash flow โดยอ้างว่าเท่ากับค่าจาก F เต็ม

EUR ที่รับและจ่ายต่างกันประมาณ17,057.23EUR แต่ไม่ใช่กำไรสมบูรณ์ของบริษัท ยังต้องรวม funding โอกาสใช้เงินและ cash flow อื่น Swap points ก็ไม่ได้พยากรณ์ spot ในอนาคต

Far rate ไม่ใช่คำพยากรณ์ spot วันสุดท้าย

กรณีสมมุติใหม่แยกจากบริษัทข้างบน: A ส่ง100,000EUR ใน near leg และรับ110,000USD ที่1.1000USD/EUR ตกลง far leg คืน110,500USD เพื่อรับ100,000EUR ที่1.1050 สมมุติสัญญาไม่เปลี่ยนและทำครบตรงเวลา แต่ spot ใน far date เป็น1.1500

สัญญา far leg เดิมกับการซื้อ spot ใหม่

กรณีสมมุติ A รับ100,000EUR:far เดิม1.1050ต้องจ่าย110,500USD ส่วน spot ใหม่1.1500จะใช้115,000USD ไม่รวมต้นทุน/funding

เปิดแผนภาพขนาดเต็ม · อ่านข้อมูลในตารางด้านล่าง
Far leg คงเดิม110,500USD→100,000EURแบบจำลองสมมุติ
Spot รายการใหม่115,000USD→100,000EURแบบจำลองสมมุติ
ผลต่างราคา4,500USD ไม่ใช่ P/L ทั้ง swapแบบจำลองสมมุติ

spot ในวันหลังไม่แทน far rate ที่ตกลงไว้ และผลต่างไม่แทนยอดชำระเต็ม

สัญญาเดิมกับการแลกรายการใหม่
รายการอัตรา USD/EURA จ่าย USDA รับ EUR
Far leg เดิม1.1050110,500100,000
ซื้อ spot ใหม่สมมุติ1.1500115,000100,000

Spot ใหม่ไม่เปลี่ยนเงินที่ต้องจ่ายตาม far leg เดิม ส่วนต่าง115,000−110,500=4,500USD เป็นเพียงการเทียบราคาของสองทางแลก ไม่ใช่ P/L ทั้งหมดของ swap เพราะยังแยก near leg funding และมูลค่าการ close-out ก่อนกำหนดอยู่ จำนวน far payment คือ110,500USD ไม่ใช่500USD ที่ได้จาก110,500ลบ near inflow110,000

Turnover วัดกิจกรรม ไม่ใช่กำไร

ตารางสุดท้าย BIS April2025 Table1เผยพร้อมผลสุดท้าย June2026 ระบุ FX swaps เฉลี่ยต่อวัน4,015,293ล้าน USD หรือประมาณ4.02ล้านล้าน USD ส่วน spot2,951,766ล้าน USD หรือประมาณ2.95ล้านล้าน USD เป็นฐาน net-net ปรับการนับซ้ำ dealer ในประเทศและข้ามประเทศตามนิยาม เป็นข้อมูลของช่วงสำรวจที่ระบุ ไม่ใช่ยอดสดวันนี้

ตัวเลขกิจกรรมเหล่านี้ไม่บอกกำไรของผู้เข้าร่วมหรือจำนวนบัญชี CFD รายย่อย ธนาคารและบริษัทใช้ swap จัดการ funding กับวันชำระเงินได้ แต่ไม่ได้กำจัดทุก exposure ของธุรกิจ สินทรัพย์/หนี้สินที่รองรับ ความพร้อม funding คู่สัญญาและวิธี settlement ยังสำคัญ

Swap line ธนาคารกลางใช้กรอบของตนเอง

กรอบ USD liquidity swap ของ Federal Reserve สหรัฐฯส่ง USD ให้ธนาคารกลางต่างประเทศ ซึ่งอาจนำไปให้สถาบันในเขตตนกู้ต่อ ดูหน้ากรอบ swap line ปัจจุบัน และคำอธิบายธุรกรรมของ Fed ธนาคารกลางต่างประเทศยังต้องคืน USD ให้ Fed และรับ credit risk ของเงินกู้ต่อในเขตตน Fed ไม่ได้เป็นคู่สัญญาโดยตรงกับธนาคารท้องถิ่นผู้กู้นั้น

การแลก principal กลับในกรอบนี้ใช้อัตราเดียวกับตอนเริ่ม และจ่ายดอกเบี้ยแยกตอนจบ ต่างจากโมเดล commercial ข้างต้นที่ near/far ต่างกันเพื่อสะท้อนส่วนต่าง rate สมมุติ การเบิก swap line เป็นมาตรการ funding ไม่ใช่กฎว่า USD ต้องขึ้นหรือลง ไม่ใช้จุดสูงการเบิกเก่าหรือคำอธิบายวิกฤตแทนสัญญาณทิศราคาที่แน่นอน

Covered parity เป็นโมเดลที่มีสมมุติฐาน

สำหรับ quoteUSD/EUR ใช้F=S×(1+rUSD×t)/(1+rEUR×t) กับ rate แบบ simple interest ที่เปรียบเทียบได้และปีเศษตรงกัน การใส่ดอกเบี้ยธนาคารกลางสองตัวไม่ได้สร้าง quote ที่ execute ได้โดยอัตโนมัติ หาก USD rate สมมุติสูงขึ้นขณะที่ค่าอื่นเดิม F โมเดลสูงขึ้น แต่ไม่แปลว่า spot อนาคตต้องขึ้น

งาน BIS อธิบายว่าความต้องการ hedge และข้อจำกัด balance sheet/capital/funding ทำให้ cross-currency basis คงอยู่ได้ การเบี่ยงจากสูตรอย่างง่ายจึงไม่ใช่กำไร arbitrage ไร้ต้นทุนหรือไร้ความเสี่ยง Forward points เป็นส่วนต่างราคาที่สัญญากำหนด ไม่ใช่การเคลื่อนไหว spot ที่คาดหวัง

แยก financing รายย่อยออกจาก FX swap ส่งมอบ

การเข้าถึง ขนาดขั้นต่ำ เอกสารและหลักประกันขึ้นกับสถาบัน ผลิตภัณฑ์และเขตอำนาจ ไม่มีขั้นต่ำหนึ่งล้าน USD หรือเอกสารแบบเดียวทั่วโลกที่ตามมาจากนิยาม FX swap บทนี้ไม่ได้ประเมินสิทธิใช้บริการในประเทศไทย และไม่นำการมีปุ่ม swap หรือชื่อบัญชีไปแทนการตรวจสัญญา

ในบัญชีรายย่อยให้เริ่มจากคู่มือ swap รายย่อย แล้วอ่านวิธีตั้ง rate, การคิดหลายวัน และเหตุที่รายการเปลี่ยนกลางการถือ หน่วยอาจเป็น points เงินหรือรูปแบบดอกเบี้ยที่ระบุ วันพุธไม่ได้เป็นวัน triple charge สากล และ CFDfinancing ไม่เท่ากับการส่งมอบ principal เต็มสอง leg ในตัวอย่างนี้

เพิ่มบัญชีเงินพร้อมชำระ ไม่แทนด้วยผลต่างสุทธิ

ต่อจากกรณี A100,000EUR เท่านั้น สมมุติ A ไม่มี USD ก่อน near leg เมื่อรับ110,000USD แล้วนำ100,000USD ไปใช้ธุรกิจ จึงเหลือ cash10,000USD ก่อน far date ที่ยังต้องคืน110,500USD หากไม่มี cash flow อื่น A ต้องหา USD เพิ่ม100,500 ไม่ใช่เตรียมเพียง500USD การรู้ผลต่างระหว่างสอง leg ไม่บอกว่ามี gross principal พร้อมชำระหรือไม่

บัญชี USD สมมุติ ไม่รวมรายได้ funding หรือค่าอื่น
เหตุการณ์cashUSD หลังเหตุการณ์ภาระ far leg
เริ่มก่อน near0ยังมีข้อผูกพันตามสัญญา
รับ near leg110,000ต้องคืน110,500USD ที่ far date
ใช้ในธุรกิจ100,000USD10,000ยังต้องคืน110,500USD
เงินที่ต้องหาเพิ่ม100,500110,500−10,000 ไม่ใช่ผลต่าง500

ถ้าเปลี่ยนเฉพาะ spot ใน far date เป็น1.0500แทน1.1500 การซื้อ EUR100,000รายการใหม่จะใช้105,000USD แต่ far leg เดิมยัง110,500USD ผลต่างราคาใหม่ลบสัญญาจึง−5,500USD ไม่ได้กลายเป็น P/L ทั้ง swap เช่นกัน ทั้งสองทางทดสอบย้ำว่าทิศ spot ไม่แก้จำนวนตามสัญญาที่คงเดิม

ตรวจ cash flow แต่ละ leg ก่อนสรุป

  1. เขียน value date สกุลที่จ่าย/รับ จำนวนและ quote convention แยกแต่ละ leg อย่าสลับวันตกลงกับวันส่งมอบ
  2. เพิ่ม funding ค่าธรรมเนียมและสมมุติฐาน close-out เป็นคนละรายการ ถ้าข้อมูลไม่ครบให้ระบุว่ายังคำนวณผลรวมไม่ได้
  3. ตรวจ gross principal พร้อมชำระในวันนั้น ไม่เอาผลต่างเงินข้ามวันหรือข้ามสกุลแทนยอดที่ต้องส่งจริง
  4. อ่านแหล่งคำศัพท์ swap เดิมแล้วระบุว่าสัญญาของคุณใช้ความหมายใด การเทียบ far กับ spot ใหม่เป็นเพียงกรณีราคาของการแลก ไม่ใช่ผลรวมทุก cash flow

ลองตรวจความเข้าใจ

FX swap สมมุติคงเดิม far rate1.1050USD/EUR และ A รับ100,000EUR กลับ แม้ spot วันนั้น1.1500 A ต้องคืน USD เท่าไรเมื่อทำสัญญาครบตรงเวลา?

  1. 110,500USD
    ตรวจคำอธิบาย

    อัตราที่ตกลงยัง1.1050 จ่าย100,000×1.1050=110,500USD spot ใหม่ไม่แทนอัตรา far leg เดิม

  2. 115,000USD
    ตรวจคำอธิบาย

    นี่คือราคาซื้อ100,000EUR รายการใหม่ที่ spot สมมุติ1.1500 คำถามชำระสัญญาเดิมที่1.1050

  3. 500USD
    ตรวจคำอธิบาย

    500คือส่วนต่าง near inflow110,000กับ far payment110,500 แต่ยอด far payment เต็มยัง110,500USD

ดูคำตอบที่ถูก

110,500USD

คำถามที่พบบ่อย

FX swap ต่างจาก swap ของ CFD อย่างไร?

FX swap ในบทเป็นสัญญาการแลกเงินและแลกกลับสอง value dates ตามจำนวน/อัตราที่ตกลง ส่วน swap ในบัญชี CFD เป็น financing ตามเงื่อนไขบัญชี หน่วยและตารางคิดอาจต่างกัน ต้องอ่านสัญญา ไม่ใช้ชื่อแทน cash flow

Swap points บอก spot อนาคตหรือกำไรได้ไหม?

บอกส่วนต่าง far กับ near rate สูตร parity อย่างง่ายใช้ rate และปีเศษที่กำหนด แต่ basis funding และต้นทุนตลาดมีผล ไม่ใช่ forecastspot หรือกำไรทั้งหมดของผู้ถือ

Swap line ของ Fed ให้กู้กับธนาคารเอกชนโดยตรงไหม?

ในกรอบที่อธิบาย Fed เป็นคู่สัญญากับธนาคารกลางต่างประเทศ ซึ่งยังมีหน้าที่คืน USD และรับ credit risk ของการให้กู้ต่อในเขตตน principal แลกกลับอัตราเดิมและดอกเบี้ยแยก ไม่ใช้การเบิกเป็นกฎทิศ USD

รายย่อยมีขั้นต่ำหรือเอกสาร FX swap เหมือนกันทั่วโลกไหม?

ไม่มีข้อสรุปสากลจากนิยามเพียงอย่างเดียว ขนาด เอกสาร collateral และสิทธิใช้ขึ้นกับสถาบัน ผลิตภัณฑ์และเขตอำนาจ บทนี้ไม่ได้ประเมินใบอนุญาตหรือสิทธิใช้บริการในไทย

อ่านต่อ

เปรียบเทียบกับ NDF ที่ชำระส่วนต่างอัตรา โดยไม่ได้ส่งมอบทั้งสองสกุลเต็มจำนวนเหมือนโมเดลสอง leg นี้

เกี่ยวกับผู้จัดทำ

ข้อมูลผู้จัดทำและเว็บไซต์

แหล่งข้อมูล

ตัวอย่าง

ข้อควรระวัง

เปิดคำศัพท์ฉบับเต็ม