FX swap mekaniği: iki valör, iki kur ve brüt nakit gereği

Kurumsal FX swap iki farklı valörde önceden kararlaştırılan ters döviz değişimini birleştirir. Her ayakta hangi ana paranın teslim edildiğini izleyin; bugün anlaşılan uzak ayak kurunu daha sonra oluşacak spotla karıştırmayın. Perakende CFD hesabında “swap” diye kaydedilen finansman ise başka düzenlemedir.

İki değişim, iki valör ne demek?

Taraflar bir para karşılığında diğerini alıp satmayı ve başka tarihte tersini yapmayı anlaşır. Spot başlangıçlı swapın yakın ayağı ilgili spot valöründe gerçekleşir; işlem tarihi ve ödeme tarihi farklı kavramlardır. İleride başlayan swap da olabilir. Her yakını otomatik T+2 saymadan teyitte iki tarihi, tutarı ve kuru okuyun.

Swap puanı, anlaşılan uzak kur eksi yakın kurdur. Faiz farkı açıklamaya yardım eder; finansman koşulları, spread ve çapraz döviz bazı piyasa fiyatını etkileyebilir. Dönemsel faiz ödemeleri içeren cross-currency swap farklı yapıdır. Net farkı görmeniz iki brüt ana para ödeme görevini ortadan kaldırmaz.

İki ayaklı işlem somut olarak nasıl çalışır?

Kaynak hayalî Avrupalı üreticinin yakın valörde 5.000.000 USD’si var; aynı USD tutarı 90 gün sonra yeniden gerekiyor. Geçici olarak euro alıyor. Model girdileri yıllık basit USD para piyasası faizi %5,25, EUR %3,75; iki valör arasında ACT/360 ile 90/360 = 0,25 yıl. Baz, spread ve ayrı ücret yok. Bunlar güncel merkez bankası faizi veya banka teklifi değildir.

USD/EUR kotasyonunda USD faizi kesrin payında, EUR faizi paydasındadır. Yani F = S × (1 + rUSD × t) / (1 + rEUR × t). Daha yüksek USD model faizi F’yi artırır. CME taşıma maliyeti yönünü, BIS ise gerçek fiyatın pariteden ayrılabilmesini açıklar. İki EUR tutarı arasındaki fark şirketin bütün kârı/zararı değildir; finansman ve diğer akışlar gerekir. İki değişim ve uzak kur baştan sabittir; karşı taraf, finansman ve uzlaşma riskleri sürer.

İşlem hacmi neyi ölçer, neyi ölçmez?

BIS’nin Nisan 2025 nihai küresel araç tablosunda günlük FX swap hacmi yaklaşık 4,02 trilyon USD, spot 2,95 trilyon USD’dir. Tablo 1’de milyon USD olarak 4.015.293 ve 2.951.766 yazılır; net-net yöntem yerel ve sınır ötesi mükerrer sayımı düzeltir. Bunlar tarihli faaliyet tutarıdır; kazanç veya CFD kullanan hesap sayısı değildir. Eylül öncü açıklaması ile nihai tablonun sayıları aynı sürüm sanılmaz.

Banka ve şirketler swapı döviz finansmanını ve ödeme tarihlerini yönetmek için kullanabilir. Bütün işletmenin her maruziyeti otomatik ortadan kalkmaz. Finansman, dayanak varlık/borç, karşı taraf ve uzlaşma düzeni ayrıca incelenir; hacim büyüklüğü tek işlemin güvenliği değildir.

Merkez bankası swap hattının çerçevesi neden ayrı?

Fed’in dolar likidite düzeninde yabancı merkez bankasına dolar sağlanır; bu banka kendi ülkesindeki kuruluşlara borç verebilir. Fed’e geri ödeme borcu yabancı merkez bankasındadır, yerel borçlunun kredi riski de ona aittir. Fed, her yerel bankanın doğrudan karşı tarafı değildir.

Bu çerçevede ters döviz değişimi ilk işlemle aynı kurdan yapılır; faiz ayrıca ödenir. Yukarıdaki ticari modelde farklı yakın/uzak kurlar varsayılan faiz farkını ifade eder; ikisini aynı fiyatlama saymayın. Kullanım tutarı finansman ölçüsüdür, doların zorunlu yükseliş/düşüş kuralı değildir. Belirli düşük kullanım tutarı sistemin her bakımdan sorunsuz olduğunu kanıtlamaz.

Örtülü parite hangi varsayımlarla hesaplanır?

USD/EUR için F = S × (1 + rUSD × t) / (1 + rEUR × t), karşılaştırılabilir basit para piyasası faizleri ve uyumlu yıl kesriyle kullanılır. t yıl birimindedir; 90 gün örneğinde ACT/360 seçilmiştir. Yalnız iki politika faizini koymak gerçekleştirilebilir banka fiyatını yeniden üretmez.

BIS korunma talebi ve arbitraj kısıtlarının çapraz döviz bazını sürdürebileceğini açıklar. Basit formülden sapma zahmetsiz kazanç değildir. Puanlar sözleşmeli fiyat farkıdır, gelecekteki spot hareketine tahmin değil. Faiz veya konvansiyon değiştiğinde modeli tekrar kurun.

Perakende finansman kaydıyla nasıl ayrılır?

Erişim, minimum, belge ve teminat kuruma, ürüne ve ülkeye bağlıdır. FX swap tanımı bütün dünyaya tek milyon USD alt sınırı veya tek belge zorunluluğu koymaz. Türkiye’de yerleşik için ilgili kaldıraçlı hizmette SPK yetkisi ayrıca kontrol edilir; yabancı lisans veya BDDK adı bu hizmet yetkisine eşitlenmez.

Perakende hesap için swap oranının belirlenmesini, çok günlük ücret takvimini ve pozisyon açıkken değişen ücreti kendi şartnamesinden okuyun. Birim puan, para veya faiz yaklaşımı olabilir; çarşamba herkes için üçlü gün değildir. Perakende swap rehberi ana para teslimini varsaymadan ücretleri ayırır.

Pratik nakit akışı kontrolü nasıl yazılır?

Her ayak için ayrı valör, ödenen para/tutar ve alınan para/tutar satırı açın. Finansman, ücret ve kapama varsayımlarını sonra ekleyin. Hesap bakiyesi ve iki tutar arasındaki net fark, valörde gereken brüt ana paranın yerine geçmez. Sözleşmede “swap”ın hangi anlamda kullanıldığını belirleyin.

Yeni TRY modeli: 120.000 fark, 4.120.000 ödeme görevi

Ayrı hayalî swapın yakınında şirket 100.000 USD verir ve 40 TRY/USD ile 4.000.000 TRY alır. Uzakta baştan anlaşılan 41,20 kuruyla 4.120.000 TRY verip 100.000 USD alacaktır. Bu iki kur ve bütün tarihler model girdisidir; güncel Türk ürün teklifi veya TCMB kuru değildir. Ayrı gider, finansman ve vergi yoktur.

Yakın TRY’nin 3.900.000’i başka iş ödemelerine harcanınca 100.000 TRY kalır. Uzak ayak saat 17:00 Europe/Istanbul’da ödenecek; 4.100.000 TRY alacak ise 18:00’da kullanılabilir. Son saatte açık 4.120.000 − 100.000 = 4.020.000 TRY’dir. Yalnız 120.000 TRY net kur farkını hazırlamak ana para görevini karşılamaz.

Sınır kontrolünde yalnız alacağın erişimini 16:00’a alın: 100.000 + 4.100.000 = 4.200.000 TRY, ödemeden sonra 80.000 kalır. İki senaryoda swap ve net iki-ayak farkı aynı; kullanılabilirlik zamanı farklı. Köprü kredi veya otomatik mahsup yoktur; tarafların zamanında tam ifası varsayılır. Model farkı tek başına şirket kârı değildir.

1. Teyitte iki valörü ve kotasyon yönünü işaretleyin.
2. Brüt ödeme parasını ve fiilen kullanılacağı zamanı kaydedin.
3. Fonlama, gider ve erken kapanış değerini ayrı ele alın.
4. Sonraki spot fiyatı ile sözleşme kurunu aynı sütuna yazmayın; ikisi farklı sorudur.