NDF begrijpen: fixing, afrekening en een onvolledige hedge

Een non-deliverable forward, NDF, rekent een afgesproken koersverschil af zonder beide valutahoofdsommen uit te wisselen. Het nominale bedrag, de noteringseenheden, fixing, afrekenvaluta en data bepalen de berekening. Een product in een retailterminal dat alleen een geldverschil afrekent is daarom nog niet automatisch een NDF.

Een verschil afrekenen in plaats van hoofdsommen leveren

Een leverbare valutaforward wisselt overeengekomen valutabedragen op een contractdatum. Een NDF berekent een betaling op een overeengekomen Nominale positiewaarde. Dat onderscheid staat in de BIS-uitleg over deze markt. De structuur levert geen universeel minimumbedrag, verplichte USD-afrekening of algemene formule voor iedere noteringsrichting op.

Een NDF kan nuttig zijn wanneer levering beperkt of onpraktisch is. Het bestaan ervan heft wetgeving niet op en garandeert geen complete afdekking. Er moet nog steeds in de contractueel gekozen valuta betaald kunnen worden. Het nominale bedrag is een rekenbasis, niet automatisch het geld dat je op de afrekendag ontvangt.

Een model met expliciete eenheden en teken

Een fictieve exporteur verwacht 1.000.000 eenheden van een verzonnen lokale valuta, LCU. De contractkoers K is 5LCU per USD. De beoogde waarde is dus USD 200.000. Definieer in dit specifieke model de betaling aan de exporteur als N×(1/K−1/S), met N in LCU en de afgesproken fixing S in LCU per USD. Positief betekent dollars ontvangen; negatief dollars betalen.

Schuif op een klein scherm door de tabel om alle kolommen te lezen.

Het model veronderstelt volledige tijdige ontvangst, omwisseling exact tegen de fixing en nakoming door alle partijen. In een echt contract kunnen notionalvaluta en afrekenconventie anders zijn. Keer de koers niet om zonder de formule, eenheden en betaalrichting opnieuw te controleren. Dat de berekening hier op USD 200.000 uitkomt, bewijst niet dat ieder werkelijk contract die ontvangst vastzet.

Het contract krimpt niet met de factuur mee

Verlaag in een afzonderlijke fictieve variant de feitelijke ontvangst naar 800.000LCU, maar laat de NDF op 1.000.000LCU staan. Bij 5,5 is de som 163.636,36 USD; bij 4,5 is zij 155.555,56 USD. De waarde van de werkelijk ontvangen 800.000LCU tegen contractkoers 5 is USD 160.000. Het overschot van 200.000LCU contractnominaal kan dus positief of negatief van die doelwaarde afwijken.

Nieuw afzonderlijk EUR-tegenvoorbeeld: neem een hypothetische NDF met N=600.000LCU en K=6LCU per EUR. Definieer exact dezelfde tekenconventie, nu met EUR-afrekening. Bij fixing S=6,6 en volledige ontvangst is de omwisseling EUR 90.909,09 en de NDF-betaling EUR 9.090,91; samen EUR 100.000 vóór kosten. Komt de ontvangst pas een dag later binnen, dan blijft de EUR 9.090,91 contractbetaling op de afgesproken dag staan. Het rekenmodel heeft geen euro's voor de ontbrekende ontvangst gecreëerd en garandeert geen beschikbare omwisselkoers morgen.

Leveringsbeperkingen zijn geen universeel valutalabel

Een NDF-markt betekent niet dat de betreffende valuta volledig niet-converteerbaar is of dat alle deelnemers dezelfde beperkingen ondervinden. Toegang hangt af van land, deelnemer, transactie en actuele regels. Een historische marktstudie legt een structuur uit, maar verstrekt geen huidige juridische toestemming voor jouw rekening.

NDF's zijn een deel van de bredere forwardmarkt. Een totaal van alle valutaforwards mag dus niet als NDF-omzet worden gepresenteerd. Een ongedateerde ranglijst of percentage zegt evenmin welke productvorm voor een specifieke verplichting beschikbaar is. Lees de bevestiging en onderliggende voorwaarden in plaats van de marktnaam als contract te gebruiken.

CNY en CNH: context is nog geen contractrecht

CNY en CNH onderscheiden onshore- en offshorecontexten van renminbinoteringen. Die aanduiding bepaalt op zichzelf niet of valuta geleverd wordt, een verschil wordt afgerekend of een CFD: verschilcontract wordt aangeboden. Controleer productbeschrijving, fixingbron en afrekenvaluta. Niet iedere buitenlandse deelnemer is automatisch van iedere onshorehandeling uitgesloten.

Een offshorekoers is niet noodzakelijk dezelfde koers als een onshorefixing of een uitvoerbare bankomwisseling. Dat verschil kan een resterende blootstelling geven. Een overeenkomende valutanaam is onvoldoende: waarde, tijdstip en beschikbare tegenpartijprijs moeten ook overeenkomen met de aannames van de hedge.

Kies op kasstroom, niet op de naam van een markt

Een NDF voor een valutaontvangst vervult een andere functie dan een aandelen- of obligatiefonds met opkomende markten. Een fonds kan activa- en uitgeversrisico toevoegen; zijn handelsvaluta onthult niet de volledige onderliggende valutablootstelling. Ook een cash-settled forward en een NDF kunnen in de productspecificatie afzonderlijke categorieën zijn.

FX-swaps: twee valutadata en twee volledige betalingen laat twee wissels op twee data zien. Valutaopties: een call of put is nog geen winst na premie behandelt een recht waarvoor de gekochte optie een premie kost. Het zijn alternatieve structuren, geen onderling uitwisselbare aanbevelingen. Beschikbaarheid, kosten en geschiktheid vragen een eigen controle.

Wat laat de afdekking onvolledig?

Houd in het oorspronkelijke miljoen-LCU-model de fixing 5,5, maar wissel feitelijk tegen 5,6. De ontvangst is dan USD 178.571,43. Met dezelfde NDF-betaling van USD 18.181,82 wordt het totaal USD 196.753,25, ongeveer USD 3.246,75 onder het doel vóór kosten. Alleen de werkelijk beschikbare omwisselkoers veranderde; de afrekening lost dit verschil niet op.

Een ander ontvangstbedrag, betaalmoment of ontbrekende fixing introduceert andere risico's. Controleer tegenpartijprestatie, onderpand, voortijdige beëindiging en terugvalbepalingen. Nettoafrekening bewijst niet dat kredietrisico altijd groter of altijd kleiner is dan bij ieder leverbaar contract. Daarvoor zijn omvang, zekerheid, duur en overeenkomst nodig.

Schrijf de betaalinstructie uit vóór je rekent

1. Noteer notional én valuta, koersnotering en contractkoers.
2. Noteer fixingbron, fixingdatum en afrekendatum afzonderlijk.
3. Markeer wie bij een hogere of lagere fixing betaalt.
4. Reken de feitelijke ontvangst los van de derivatenbetaling.
5. Verander één aanname: bedrag, datum of uitvoerbare omwisselkoers.

Als een wijziging de som uit het doel laat lopen, benoem dan de resterende blootstelling in plaats van de formule mooier te maken. Kruiskoersen berekenen met eenheden en de juiste prijszijde helpt de eenheden en richting controleren. Het centrale inzicht blijft: een overeenkomst verandert niet vanzelf mee wanneer de onderliggende kasstroom verandert.