Bu makalede
Bu makaleyi okuduktan sonra…
- Gerçekleşen girişle stop mesafesini ve bütçe aşımını hesaplamak.
- R katsayısı, drawdown ve teminatı farklı sorular olarak değerlendirmek.
- Günlük toplam senaryoda açık zararı iki kez saymadan bekleyen emirleri dahil etmek.
Kavramları makaleden ayrılmadan öğrenin
Emir gerçekleşmesi Kayma (Slippage) Stop loss — zarar durdur Bakiye Zirveden düşüş — drawdown İşlem beklentisi — beklenen sonuçRisk yönetimi, hesabın ne kadarını hangi koşulda kaybetmeyi planladığınızı ve plan bozulursa ne yapacağınızı belirlemektir. Yüzde bir hesabı faydalı bir alıştırmadır; güvenli kayıp garantisi değildir. Hacim, gerçekleşen giriş, çıkış fiyatı ve diğer açık emirler birlikte değerlendirilmeden tek bir yüzde hesabın riskini anlatmaz.
Risk planı neleri belirlemeli?
Önce hesap para birimini, kullanılacak sermaye tabanını ve ölçüm anını yazın. Bakiye ile açık sonuçları içeren özkaynak aynı olmayabilir. İşlem başına bütçe, toplam açık senaryoların bütçesi ve günlük zarar eşiği farklı sınırlardır. Komisyon, finansman, kur dönüşümü, fiyat boşluğu ve fiyat kayması için hangi varsayımları kullandığınızı kaydedin. Bir zarar durdur talimatı, yazılı bütçeyi sigorta poliçesine dönüştürmez.
ESMA’nın Mart 2018 açıklamasındaki %74–89 zararda perakende CFD hesabı aralığı, o dönemin ulusal incelemelerine aittir. Güncel bir sağlayıcının oranı veya kayıpların yalnız yanlış hacimden kaynaklandığının kanıtı değildir. Tarihsel Avrupa çerçevesindeki ana çiftlerde 30:1 ve diğer döviz çiftlerinde 20:1 ayrımı, ilgili ürün ve perakende kapsamıyla okunmalıdır; Polonya’nın deneyimli perakende kategorisi de ayrı bir yabancı düzenlemedir. Türkiye’de bu rakamları hesap şartı saymayın. Türkiye’de yerleşik kişilere kaldıraçlı hizmette uygun SPK yetkisini kontrol edin; yabancı lisans veya BDDK bankacılık izni bunun yerine geçmez.
Yüzde bir kuralı nasıl hesaplanır?
Kaynak modelde sermaye 10.000 USD, seçilen oran %1: planlanan fiyat kaybı bütçesi 100 USD. EUR/USD’de atanmış pip değeri mikro lot başına 0,10 USD ve stop mesafesi 20 pip ise 100÷(20×0,10)=50 mikro lot. Aynı sözleşmede bu 0,50 standart lottur. Bu yalnız tanımlı fiyat senaryosudur; giderler ve daha kötü çıkış hesaba eklenmelidir.
Her kaybın tam olarak o anki sermayenin aynı yüzdesi olduğu, gider ve para akışı bulunmayan modelde on ardışık kayıp önemlidir. %1 ile başlangıcın %90,44’ü, %2 ile %81,71’i, %5 ile %59,87’si kalır. Sonuncusunun düşüşü yaklaşık %40,13, başa dönüş gereği yaklaşık %67,02’dir. Tam %40 düşüşün başa dönüşü ise %66,67. Bu farkı yuvarlama gizlemesin. Hiçbir oran otomatik güvenli değildir; 200 işlem veya belli bir süre de daha yüksek riske izin belgesi oluşturmaz.
R katsayısı ve risk/getiri oranı neyi anlatır?
Başlangıçta tanımlanan 100 USD risk karşısında net 250 USD kazanç +2,5R, net 100 USD zarar −1R eder. Gerçek zarar başlangıç bütçesini aşarsa sonuç −1R’den kötü olabilir. Sonucu aynı para biriminde ve giderler dahil kaydedin; hedef mesafesini gerçekleşmiş kazanç sanmayın.
İkili ve maliyetsiz bir modelde kazanç +2R, kayıp −1R ve kazanç olasılığı %40 atanırsa beklenen sonuç 0,40×2−0,60=+0,20R. Bu, ölçülmüş strateji başarısı değildir. 1:1 modelinde başa baş olasılığı maliyetsiz %50’dir; maliyetler eşiği yükseltir. Şekilde 1,0850 alış, 1,0830 stop ve 1,0900 hedef, 20 pip riske karşı 50 pip hedef verir. %30 varsayımsal kazanç olasılığıyla 0,30×2,5−0,70=0,05R; küçük maliyet bile bu marjı tüketebilir.
1:2,5 hedef oranı tek başına başarı olasılığını veya net kârlılığı vermez.
Küçük ekranda şemayı yatay kaydırabilir veya büyütebilirsiniz. Değerler ve sonuç aşağıdaki metinde de yer alır.
Pozisyon büyüklüğü nasıl bulunur?
Standart lot cinsinden hacim = fiyat kaybı bütçesi ÷ (stop mesafesi × standart lotun hesap para birimindeki pip değeri). Kaynak modelde 100÷(20×10)=0,50 lot; beş mini veya elli mikro lot. Yanlışlıkla 1,00 lot açmak aynı stop senaryosunu 100’den 200 USD’ye çıkarır. Başka bir sözleşmede lot ve pip değerinin aynı olduğunu varsaymayın.
Aracı kurumun minimum hacmini ve hacim adımını kontrol edin. Uygun adım aşağı yuvarlamayı gerektirebilir; minimum dahi bütçeyi aşıyorsa işlem açmamak da sonuçtur. Teminat yeterliliği ayrıca incelenir. Risk bütçesine uyan pozisyon için kullanılabilir teminat yetersiz olabilir; yeterli teminat bulunması ise bütçeye uyulduğunu göstermez. Lot ve sözleşme büyüklüğü bu ayrımı tamamlar.
0,50 lot yalnız bu sözleşme ve fiyat senaryosunun sonucudur; teminat ayrıca kontrol edilir.
Küçük ekranda şemayı yatay kaydırabilir veya büyütebilirsiniz. Değerler ve sonuç aşağıdaki metinde de yer alır.
Gerçekleşen girişten sonra mesafeyi yeniden hesaplayın
Polonya para birimli kaynak alıştırmada bütçe 100 PLN, planlanan EUR/USD alış 1,1000, stop 1,0980, hacim 0,12 lot. Pip 0,0001; sabit pip değeri lot başına 40 PLN. Plan 20×0,12×40=96 PLN verir. Alışın tamamı 1,1005’ten gerçekleşirse aynı stopa mesafe 25 pip, varsayılan tam 1,0980 çıkışında fiyat zararı 120 PLN olur. Fazladan 5 pip, 24 PLN ekler ve bütçeyi 20 PLN aşar.
Burada çıkış fiyatı ve sabit dönüşüm birer varsayımdır; stopun bu fiyattan dolacağı garanti edilmez. Gerçekleşen alış ve satış fiyatları arasından hesaplanan sonuca spreadi ikinci kez eklemeyin. Ayrı komisyon ve diğer giderler ayrıca işlenir. Gerçekleşme kayıtları, eski plan fiyatından daha güçlü muhasebe girdisidir.
Hacim ve stop aynı kalsa da değişen gerçekleşme fiyatı, 96 PLN hesabını 120 PLN’ye çıkarır.
Küçük ekranda şemayı yatay kaydırabilir veya büyütebilirsiniz. Değerler ve sonuç aşağıdaki metinde de yer alır.
Zarar durdur hangi seviyeye konulur?
Zarar durdur seviyesi için enstrüman, zaman dilimi ve çıkış koşulu belirleyin. ATR geçmiş gerçek aralıkları ortalar; hangi çiftin sürekli iki kat oynak olduğunu veya evrensel doğru stop mesafesini kanıtlamaz. 14 dönem, 1,0–1,5 ATR tamponu veya 12–25 ve 30–60 pip aralıkları, ayarları ve verisi belirtilmeden genel kural olamaz. ATR çarpanı, maliyetli ve örneklem dışı testte değerlendirilmesi gereken bir tercihtir.
1,0850 alışta stopu 1,0830’dan 1,0820’ye uzaklaştırmak, sabit hacimde mesafeyi 20’den 30 pip’e, fiyat kaybı senaryosunu %50 artırır. Eski yüzde hesabı artık geçerli değildir. Kâr yönüne taşıma da gerçekleşmiş kâr garantisi vermez. MetaTrader 5’in standart takip eden stopu terminalde çalışır; terminalin kapanması, önceden sunucuya konmuş stop ile takip mekanizması için farklı sonuçlar doğurur.
Drawdown ve portföy ilişkisi nasıl izlenir?
Para akışsız 10.000→12.000→10.800 USD serisinde son zirveden düşüş %10’dur. İlk yatırımı referans almak başka soruyu yanıtlar. Maksimum düşüş için pencereyi, örnekleme sıklığını ve bakiye mi özkaynak mı ölçtüğünüzü yazın. %30 düşüş yaklaşık %42,86, %50 düşüş %100 geri kazanım gerektirir. Evrensel kabul edilebilir %15–20 aralığı veya herkese uygun %8/%12 müdahale takvimi yoktur.
EUR/USD, GBP/USD ve AUD/USD alışları USD satış bacağını paylaşır; diğer para bacakları farklıdır. Korelasyon örneklem ve döneme bağlıdır. Aynı tabandaki üç ayrı %1 stop senaryosunun toplamı %3’tür; korelasyon katsayısıyla bunu otomatik %2,5’e indirmeyin. Gerçek kayıp toplam tahmini aşabilir. Karşıt emir de netting ve hedging hesaplarında aynı işlem değildir.
TRY karşı örneği: günlük kaybı iki kez saymak
Ayrı, tamamen varsayımsal TRY günlük planı: başlangıç özkaynağı 20.000 TRY, kişisel günlük eşik bunun %2’si, yani 400 TRY. Gerçekleşmiş zarar 150 TRY. Açık pozisyonun mevcut fiyat kaybı 100 TRY; varsayılan stopta başlangıçtan toplam zararı 180 TRY. Bekleyen girişin gerçekleşmesi halinde ayrıca 120 TRY zarar senaryosu var. Gider, dönüşüm ve başka işlem yok.
Açık pozisyon için 100+180 sayılmaz: 180 zaten o pozisyonun başlangıçtan stopa toplamını içerir. Günlük birleşik senaryo 150+180+120=450 TRY, eşik üzerinde 50 TRY. Yanlış çift sayım 550 TRY verir. Yalnız bekleyen emrin iptal isteği gönderildi diye riski düşürmeyin. İptalin kabulü ve henüz gerçekleşme olmadığının teyidinden sonra aynı model 330 TRY ve 70 TRY alan verir. İptal teyidinden önceki yarış veya daha kötü çıkış bu basit modele dahil değildir.
Açık zararı stop senaryosuna ikinci kez eklemeyin; iptal teyidinden önce bekleyen riski silmeyin.
Küçük ekranda şemayı yatay kaydırabilir veya büyütebilirsiniz. Değerler ve sonuç aşağıdaki metinde de yer alır.
- İptalden önce
- 450 TRY – 150 gerçekleşmiş + 180 toplam açık stop senaryosu + 120 bekleyen senaryo; limit 400.
- Yanlış çift sayım
- 550 TRY – Açık pozisyonun mevcut 100 TRY zararı, toplam 180 içinde zaten yer alır.
- Teyitli iptal sonrası
- 330 TRY – Bekleyen emir gerçekleşmeden iptal edilirse 150+180; limitten 70 TRY alan kalır.
Bir sonraki işlemden önce ne yapmalı?
- Sermaye tabanını ve tüm tutarların para birimini yazın; stop senaryosu ile teminat ihtiyacını ayrı hesaplayın.
- Gerçekleşen giriş ve hacimle mesafeyi yenileyin. Emir değiştirme veya iptal isteğini, kabul edilmiş durumla karıştırmayın.
- Son yirmi işlemin başlangıç riskini, net sonucunu ve R katsayısını gözden geçirin; yirmi veya elli kayıt gelecekteki beklentiyi garanti etmez.
- Günlük ve aylık eşik için hangi zararların dahil olduğunu ve açık emirlerde ne yapılacağını önceden tanımlayın. Platformu kapatmak pozisyonları veya sunucudaki emirleri kapatmaz.
Üçüncü pozisyon ortak bütçeyi kullanır
10.000 USD sermaye, kişisel %3 limit ve 100 ile 75 USD atanmış zarar senaryosunu açın. Toplam 175 USD, sermayenin %1,75’i; 300 USD bütçeden 125 USD kalır. Yalnız üçüncü pozisyonun zararını sıfırdan 150 USD’ye değiştirin. Tek tek küçük tutarlar ortak limiti aşabilir mi?
Üç pozisyonun zarar senaryosunu toplayın
Sonucu ve açıklamayı kontrol edin
100+75+150=325 USD, yani %3,25. Kalan alan 300−325=−25 USD; bütçe 25 USD aşılmıştır. Bu serbest teminat değildir. %3 yalnız alıştırma parametresi; stop senaryoları toplamı maksimum olası kayıp veya korelasyon modeli değildir. Varsayımsal hedge indirimi yapılmaz; bütün tutarlar aynı para biriminde olmalıdır.
Anladığınızı kontrol edin
Alıştırma: yaklaşık 2 dakika.
Yanıtı ve açıklamayı göster
Gerçekleşen girişten varsayılan çıkışa 25 pip var. 25×0,12×40=120 PLN; 100 PLN bütçesi aşılır.
Diğer sorular
Neden tam %1; %2 veya %5 değil?
Farklı çiftlerde stop mesafesini nasıl seçerim?
Hangi drawdown kabul edilebilir?
Üç pozisyon ne zaman tek risk sayılır?
Günlük kayıp hesabında açık zarar tekrar eklenir mi?
Kaynaklar ve doğrulama
- MetaTrader 5 — Basic Principles
Emir, gerçekleşme ve pozisyon ayrımı; emir durumları, gerçekleşme türleri ve terminalde çalışan takip eden stop. Platforma özgü; kesin stop fiyatı garantisi değil.
- MetaTrader 5 — Average True Range
Calculation bölümü gerçek aralığın üç bileşeni ve ortalamasını tanımlar. Tahmin başarısı veya genel stop çarpanı kanıtı olarak kullanılmadı.
- ESMA — 27 March 2018 CFD measures announcement
Tarihsel ulusal incelemelerin %74–89 aralığı ve 2018 perakende CFD kaldıraç kategorileri. Güncel sağlayıcı oranı veya Türkiye düzenlemesi değildir.
- SPK — İzinsiz kaldıraçlı işlemlere ilişkin 2023 duyurusu
Türkiye’de yerleşik kişilere uygun yetki olmadan kaldıraçlı hizmet sunulması uyarısı; güncel sayısal kaldıraç sınırı veya belirli kurum yetkisi iddia edilmez.
- KNF — Decyzja DAS.456.2.2019
Polonya perakende ve deneyimli perakende CFD kategorilerinin yabancı kapsamı. Türkiye müşteri sınıfı, güncel Türkiye eşiği veya bir aracı kurum yetkisi değildir.
Hesaplamalar açıkça belirtilen varsayımlara dayanır. Güncel piyasa verilerinin veya sağlayıcının koşullarının yerini almaz.
