Forex nedir? Döviz piyasası, CFD ve gerçek para teslimi

Forex, para birimlerinin değiştirildiği ve döviz riskinin farklı sözleşmelerle yönetildiği küresel piyasadır. Bir bankadan euro almak, döviz vadeli sözleşmesi yapmak ve EUR/USD üzerine CFD açmak aynı işlem değildir. İlkinde euro bakiyesi elde edebilirsiniz; nakit uzlaşılı CFD'de ise sözleşmenin kârı veya zararı hesaplanır. Piyasanın büyüklüğü, sizin emrinizin uygun fiyattan gerçekleşeceğini veya hesabınızın kayıp yaşamayacağını garanti etmez.

Forex nedir; işlem hacmi neyi ölçer?

Döviz piyasasında bankalar, şirketler, fonlar, kamu kurumları ve bireyler farklı amaçlarla işlem yapar. Ödeme, korunma ve spekülasyon aynı fiyat etrafında buluşabilir. İşlemlerin önemli bölümü tezgâh üstü piyasada gerçekleşir; bütün dünyadaki emirleri birleştiren tek bir emir defteri yoktur. Bir sözleşmenin teslim şartları ile fiyatın ekranda gösterilişini ayrı incelemek gerekir.

BIS'in nihai tablosu, yerel ve sınır ötesi bankalar arası mükerrer sayımı düzelten bir ölçüm kullanır. Hacim, her gün yatırılan yeni sermaye değildir. Bir tutar farklı işlemlerde yeniden sayılabilir. Rakam ayrıca bir bireysel emrin o anda ulaşabileceği likiditeyi göstermez; büyüklük ile gerçekleşebilir fiyat farklı sorulardır.

Bretton Woods'tan bugüne ne değişti?

Bretton Woods düzeninde para birimleri dolara, dolar ise yabancı para otoriteleri bakımından altına bağlıydı. Nixon'ın 15 Ağustos 1971'de doların altına çevrilebilirliğini askıya alması, bu düzenin çözülmesinde önemli bir adımdı. Federal Reserve tarihçesi bu ayrımı açıklar. Bütün kurlar aynı gün serbest dalgalanmaya geçmedi. Bugün de dalgalı kur, yönetilen kur ve kur çıpası uygulamaları bir arada bulunur. Altın standardının tarihini bu geçişin ayrıntıları için okuyabilirsiniz.

Tezgâh üstü piyasada tek bir fiyat mı vardır?

Bankalar ve diğer katılımcılar ikili ilişkiler veya elektronik işlem ortamları üzerinden fiyat verir. Kotasyon; miktara, karşı tarafın kredi imkânına ve zamana bağlıdır. Alış ve satış fiyatları bu nedenle iki sağlayıcıda farklı olabilir. Bu fark tek başına hata veya usulsüzlük kanıtı değildir; karşılaştırmada aynı ürün, saat, yön ve miktar gerekir.

Döviz vadeli işlem ve opsiyonlarının borsada işlem gören türleri de vardır. Dolayısıyla “forex merkezi değildir” ifadesi, her döviz aracının aynı hukuki yapıda olduğu anlamına gelmez. Bireysel hesabınızın karşı tarafını, sağlayıcının kendi riskini hangi kuruluşta dengelediğinden ayrı belirleyin. Bir reklamda “bankalar arası erişim” yazması, bankayla doğrudan sözleşme yaptığınızı göstermez.

Piyasaya kimler, hangi ihtiyaçlarla katılır?

Bir şirket ithalat faturasını ödemek, bir fon yabancı varlığının kur riskini azaltmak, bir banka müşterisine fiyat sunmak için işlem yapabilir. Merkez bankalarının rezerv yönetimi veya müdahale yetkileri ise kendi görev alanlarına bağlıdır. Bu roller üst üste gelebilir. Her emrin aynı banka zincirinden geçtiği katı bir hiyerarşi varsaymak doğru değildir.

Bir CFD hesabında öğrenilmesi gereken soru “hangi büyük bankayla yarışıyorum?” değil, “hangi sözleşmeyi, kiminle, hangi maliyet ve gerçekleşme şartıyla yapıyorum?” sorusudur. Fiyatın dayanağını öğrenmek yararlıdır; sözleşme tarafının ve yükümlülüklerin yerine geçmez.

EUR/USD kotasyonu nasıl okunur?

İlk para baz para birimi, ikinci para kotasyon para birimidir. EUR/USD = 1,0850, bir euro için 1,0850 dolar anlamına gelir: bir dolar ve 8,5 sent. Seksen beş sent değildir. Kotasyon yönünü ters okumak, hem kur çevrimini hem pozisyonun sonucunu değiştirir.

Yaygın “yedi majör” listesi EUR/USD, USD/JPY, GBP/USD, USD/CHF, AUD/USD, USD/CAD ve NZD/USD'dir. Dolar içermeyen çiftlere çapraz parite denir. Piyasa adlandırmaları, bir mevzuatın teminat kategorisini otomatik belirlemez. BIS'teki para payları da iki taraf sayıldığı için toplamda %200 eder; doların işlem payı ile merkez bankası rezervlerindeki payı aynı gösterge değildir.

24/5 ifadesi Türkiye saatine nasıl çevrilir?

“Haftada beş gün, günde 24 saat” genel bir tanımdır; kesin işlem saatini sağlayıcının sembol takviminden kontrol edin. Aşağıdaki UTC aralıkları öğretici bölgesel faaliyet pencereleridir. Londra ve New York'un UTC farkı tarihe göre değişebilir. Yerel saati bir tarihle birlikte yazın; örtüşme dönemi dar spread veya yeterli miktar garantisi değildir.

Hafta sonu yaşanan gelişmeler, yeniden açılışta fiyat boşluğu oluşturabilir. Olağan stop emri bu boşlukta istenen fiyatı garanti etmez. Buna karşılık 24 Haziran 2016 Brexit sonuçları sırasında sterlindeki sert hareket, cuma günü işlem devam ederken yaşandı. Bu örneği “cuma kapanışından sonra oluşmuş hafta sonu boşluğu” diye anlatmak olayların sırasını karıştırır.

CFD alınca gerçekten euro sahibi olur musunuz?

CFD, fark sözleşmesidir. Nakit uzlaşma, sözleşmenin fiyat sonucunu hesaplar; euro anaparasını teslim etmez. Spread, komisyon ve finansman sonuca etki edebilir. Gerçekleşme fiyatında zaten yer alan maliyeti ayrıca ekleyerek iki kez saymayın. Bakiye artışı ile ihtiyaç duyduğunuz yabancı para bakiyesi farklı olabilir.

CFD sonucu ile döviz teslimini ayırın

Kaynak örnekte 1.000 EUR fatura, kullanılabilir 1.100 USD ve kapanan CFD'den varsayımsal 100 USD kâr vardır. Toplam 1.200 USD'dir. EUR/USD = 1,2000 varsayımında, maliyetsiz ve zamanında yapılabilen ayrı döviz çevrimi 1.200 ÷ 1,2000 = 1.000 EUR sağlar. CFD kapanışı tek başına faturayı euroyla ödemez.

TRY hesabında kontrol: doğru yön, eksik para

Ayrı bir yerel modelde 1.000 EUR fatura ve 44.000 TRY kullanılabilir para düşünün. EUR/TRY = 40 varsayımında 1.100 EUR elde edilir. Kur 45 olursa 44.000 ÷ 45 ≈ 977,78 EUR eder; faturayı ödemek için 45.000 TRY, yani 1.000 TRY daha gerekir. Euro üzerine 1.000 EUR nominal tutarlı nakit uzlaşılı bir sözleşme göstermiş olmak, bu eksik tutarı kendiliğinden kapatmaz. Bu kurlar güncel fiyat değildir; komisyon, vergi, çekim ve takas süreleri hesaba katılmamıştır.

Türkiye'de yerleşik kişilere yönelik kaldıraçlı işlem hizmetinde SPK'nın yetkili kuruluş uyarısını dikkate alın. Yabancı bir lisans veya Türkçe internet sitesi, SPK'nın ilgili faaliyet izninin yerine geçmez. AB veya Birleşik Krallık'taki belirli bireysel CFD hesaplarının kaldıraç, kapanış ve negatif bakiye korumaları bütün dünyadaki hesaplara taşınamaz. Türkiye'ye ilişkin koşulları sözleşme, ürün ve yetkili kuruluş üzerinden kontrol edin; Türkçe içerik tek başına ikamet veya vergi durumunuzu belirlemez.

İlk çalışmada neyi kontrol etmelisiniz?

1. Sözleşmenin döviz teslimi mi, nakit fiyat farkı mı sağladığını yazın; hukuki karşı tarafı ve faaliyet iznini resmi kayıttan kontrol edin.
2. Demo hesapta emir kaydı tutun: tarih, miktar, yön, beklenen fiyat, gerçekleşme ve maliyet ayrı sütunlarda olsun. Bir süreyi tamamlamak kazanç veya gerçek hesaba hazır olma kanıtı değildir.
3. İki fiyatı karşılaştırırken sembolü, zaman damgasını, alış/satış yönünü ve miktarı eşleştirin. Tek bir grafikteki değerle gerçekleşme fiyatını karıştırmayın.
4. Baz ve kotasyon para birimlerini kullanarak kendi döviz çevriminizi yeniden hesaplayın; sonucun birimini ve kullanılabilirliğini kontrol edin.