Bu makalede
Bu makaleyi okuduktan sonra…
- T+2 için geçerli takas günlerini takvim gününden ayırmak.
- Teslimatlı spot, tom-next ve CFD finansmanını farklı sözleşmeler olarak okumak.
- Yeni TRY örneğinde değişen oran ve gün ağırlıklarının toplam maliyeti nasıl etkilediğini hesaplamak.
Kavramları makaleden ayrılmadan öğrenin
Takas ve valör tarihi Spot döviz işlemi Rollover: pozisyonun devri Pozisyonun nominal tutarı Başa baş noktası — break-even CFD — fark sözleşmesiDöviz işleminin işlem tarihiyle takas veya valör tarihi farklı olabilir. Tatilsiz hayalî T+2 EUR/USD işleminde salı kesim saatinden önce anlaşma yapılırsa valör perşembedir. Teslimatlı değişimde iki para birimi ödenir; rolling ürün teslimi sözleşmeyle öteleyebilir. Döviz CFD’si ise nakit farkla hesaplaşır. Platformun finansman satırını gerçek döviz teslimi saymadan önce hukuki ürünü belirleyin.
Tatil tarihi değiştirir, T+2 kuralı aynı kalır
Kaynağın basitleştirilmiş takviminde işlem salı, kesimden öncedir. Çarşamba geçerli, perşembe kapalı, cuma yeniden geçerli olsun. T’den sonra iki geçerli takas günü sayılır; iki ardışık takvim günü değil. Bu örnekte bütün sayılan günlerin geçerli olması açık model koşuludur.
Değişen takvimdir, T+2’nin anlamı değil. Gerçekte parite kuralını ve gereken her para birimi takvimini okuyun. EBS belgesi, araya giren tatilin para birimine göre farklı işleyebildiğini de açıklar. Dolayısıyla bu sade çizim gerçek bir emrin valörünü belirlemez ve gerçek tatil tarihi iddiası içermez.
T+2 valör tarihi ne anlama gelir?
Teslimatlı spot anlaşmanın işlem tarihi ve teyit edilmiş valörü bulunur. Birçok parite T’den sonra iki uygun iş günü olan T+2 kullanır; USD/CAD T+1 örneğidir. İşlem tarihi hizmetin kesimine, valör parite ve para birimi takvimlerine bağlıdır. İki iş günü, perakende grafiğinde iki seans veya tam 48 saat demek değildir. Onaylanmış valör ve ödeme şartları esas alınır.
İki para biriminin bankacılık sistemlerinde ödeme gerekir; T+2’yi “bir gün onay, bir gün ödeme” şeklinde zorunlu evrensel aşamalara bölmeyin. Ödeme karşılığı ödeme (PvP), bir para biriminin kesin ödemesini diğerinin kesin ödemesine koşullar ve anapara takas riskini azaltır. Her döviz ödemesinde mevcut veya kullanılıyor değildir. Teslimatlı sözleşmelerle farklı ürünleri ayırın; CLSSettlement toptan piyasa hizmetlerinden biridir, bireysel CFD finansman kaydı sizin adınıza CLS’de döviz teslimi yapıldığını göstermez.
Gecelik pozisyon ve rollover arasındaki ilişki
Teslimatlı spot anlaşma valöre ulaşırsa sözleşmedeki gerçek değişimi gerektirir; örneğin anlaşılmış 100.000 EUR’nun dolar karşılığı ödenmesi söz konusu olabilir. Yalnız fiyat maruziyeti isteyen taraf teslimatlı işlemi devredebilir. Bu, bütün bireysel yatırımcıların döviz teslimi istemediği anlamına gelmez; döviz hesabına gerçek değişim yapan bireyler de vardır. Sembol adı tek başına ürünü tanımlamaz.
Toptan tom-next, yarınki valörü sonraki uygun takas tarihiyle değiştiren döviz değişimidir ve teslimi öteleyebilir. CFD valöre yaklaşınca kendiliğinden dayanak döviz teslim yükümlülüğüne dönüşmez. Perakende sağlayıcı finansman kesimini ayrıca belirler. OANDA Corporation’ın ABD açıklamasında New York 17:00 kullanılır; bu bütün ürünlerin veya Türkiye’ye sunulan hizmetin kuralı değildir.
Tarihli Türkiye dönüşümünü ayrıca yapın: 2026’da New York yazında 17:00, Türkiye’de ertesi gün 00:00; New York kışında ertesi gün 01:00 olur. Kalıcı “TSİ 00:00” kuralı yazmayın. Finansman satırı toptan referans ve sağlayıcı düzeltmesini içerebilir; yalnız merkez bankası faiz farkından çıkarılmaz.
Swap tutarı hangi bileşenlerden gelir?
Bir CFD müşterisinin finansmanı doğrudan bir merkez bankası faizini ödeyip diğerini almakla aynı nakit akışı değildir. IG Australia tom-next referansı ve idari ücreti, OANDA Corporation likidite sağlayıcılarından harmanlanmış oranla düzeltmeyi açıklar. Ürün yöntemini ve tarihli girdileri okuyun. Swapın birimi ve şartları nakit hesabında önemlidir.
Long ve Short ayrı okunur; birini eksiyle çarparak diğerini üretmeyin. Düzeltmelerden sonra ikisi de negatif olabilir. Finansman alacağı ile kur zararı birlikte görülebilir. İşlem tarihini, valörü ve hesaptaki kayıt gününü aynı alan saymayın: tatilsiz kaynak örneğinde salı işlem/perşembe teslim valörü ile CFD’nin sözleşmesel finansman kaydı ayrı olaylardır.
Sembolde hesaplama modu puan, para birimi, faiz veya başka tür olabilir. Hayalî pip modunda günlük birim −3,5 pip ve pip değeri 10 USD ise tek günlük birim −35 USD’dir. Gerçek tarihin çarpanı ayrıca uygulanır; çarşamba her üründe üç günlük ücret değildir. Oran zaten dönem toplamıysa günlük birimmiş gibi tekrar çarpmayın. Başa baş hesabına uygun birimdeki bütün net maliyet girer.
T+1 istisnaları ve çarşamba üçlü finansman
OANDA’nın ilgili ABD yardım açıklaması USD/CAD için bir günlük örnek verir. CME/EBS’in Ocak 2020 belgesi de USD/CAD ve USD/TRY’yi T+1 grubunda listeler. Eski listeyi her güncel hizmete uygulamayın; teyit ve takvimi kontrol edin. Komşu saat bölgeleri evrensel neden açıklaması değildir. CFD’de çok günlük finansmanın hangi gün kaydedileceği ayrı sözleşme alanıdır.
Tatilsiz basit T+2 haftasında çarşamba işleminin valörü cumadır. İşlem günü perşembeye devredilince iki geçerli gün cuma ve pazartesi olur; yeni valör pazartesidir. Eski cuma ile yeni pazartesi arasında üç takvim günü bulunur. Cumartesiyi önce ikinci iş günü sayıp sonra düzeltmiyoruz. Bu mesafe üç günlük çarpanı açıklayabilir; parite, tüzel kişi, tarih ve tatillere göre gerçek kaydı doğrulayın. Üçlü swap rehberi aynı ayrımı ayrıntılandırır.
İşlem tarzına etkisini nasıl hesaplamalı?
Gerçek tutma aralığını ürünün finansman kesimi ve ücret takvimiyle karşılaştırın. Kesim temelli modelde uygun kesimden önce tam kapanış o kaydı önleyebilir; “gün içi” etiketi bunu kanıtlamaz. Diğer ücretleri ayrıca hesaplayın; yalnız gün içi yaklaşım otomatik toplam maliyet üstünlüğü değildir. Finansman pozisyon açıkken değişebilir.
CFD’de dayanak döviz müşteriye teslim edilmez; fiyat farkı nakit hesaplaşır. Finansman sözleşmesi toptan tom-next ile idari düzeltme kullanabilir, birebir toptan devir nakit akışı veya saf politika faizi farkı olmak zorunda değildir. Tezgâhüstü piyasa ilişkilerini ve teslimatlı spotu bu hesap satırından ayrı inceleyin. Türkiye’de erişim veya vergi sonucu bu yabancı ürün örneklerinden çıkmaz.
Sonraki adımda neyi kontrol etmeli?
- Hukuki ürünü ve tarihli şartı belirleyin. Teslimatlı değişimde teyitli işlem/valör, CFD’de ayrı finansman birimi, Long/Short oranı, miktar, kesim ve çarpan kaydedilir.
- Her geçerli kaydın birimini nakde dönüştürüp kendi tarih çarpanını uygulayın. Pip oranıyla point veya yüzde oranını aynı formüle koymayın. On günlük ufuk tek sabit oranı onla çarpmayı kendiliğinden haklı kılmaz.
- Plan kesimden kaçınmayı gerektiriyorsa gerçek tam kapanışı doğrulayın. Yerel gün etiketi, talep veya terminalin kapanması yeterli değildir.
- Referans, düzeltme, kesinleşmiş oran ve para birimi takvimini izleyin. Politika kararı etkileyebilir; bir sonraki perakende oranını mekanik biçimde belirlemez.
Yeni TRY modeli: iki kayıt dört gün birimi olabilir
Gün çarpanı ve tarihli oran aynı kayıt üzerinden eşleştirilir; ortalama alma kuralı maliyet kararını değiştirebilir.
Küçük ekranda şemayı yatay kaydırabilir veya büyütebilirsiniz. Değerler ve sonuç aşağıdaki metinde de yer alır.
- İlk kayıt
- −0,5 pip × 1 gün birimi – −50 TL.
- İkinci kayıt
- −1 pip × 3 gün birimi – −300 TL.
- Doğru toplam
- −350 TL – İki kayıt ama dört gün birimi; 300 TL maliyet limiti 50 TL aşılır.
- Yanlış eşit ağırlıklı ortalama
- −300 TL – −0,75 pip × 4 × 100; maliyet 50 TL eksik.
Bağımsız hayalî bir pip bazlı finansman hesabı kurun. Pozisyon miktarı sabit, pip değeri açıkça 100 TL/pip olsun; bu gerçek EUR/USD pip değeri veya döviz dönüşümü değildir. İki uygun finansman kaydı var: ilkinde günlük birim oran −0,5 pip ve çarpan 1; ikincide oran −1 pip ve çarpan 3. Oranlar günlük birimdir, çok günlük toplamı zaten içeren ilan değildir. Başka ücret, fiyat sonucu veya dönüşüm yoktur.
İlk kayıt −0,5 × 100 × 1 = −50 TL; ikinci −1 × 100 × 3 = −300 TL; toplam −350 TL’dir. İki kayıt dört günlük birim içerir. İlk oranı dörde yaymak −200 TL verir ve maliyeti 150 TL eksik gösterir. İki oranı basitçe ortalamak −0,75 pip, bunu dörtle çarpmak −300 TL verir; bu da 50 TL eksiktir. Gün birimleriyle ağırlıklı oran (−0,5 × 1 − 1 × 3) / 4 = −0,875 pip’tir.
Varsayılan taşıma maliyeti limiti 300 TL ise doğru 350 TL maliyet limiti 50 TL aşar; basit ortalama hatası sonucu tam limite eşit gösterir. Takvimden alınan çarpanı ilgili tarih oranıyla eşleştirin. Bu planlanan maliyet kontrolüdür, brokerın otomatik risk koruması veya gerçek tahakkuk tarifesi değildir. İki oran aynı olsaydı ağırlıklı ve basit ortalama çakışırdı; farkı yaratan değişen oranla eşit olmayan gün ağırlıklarının birlikte bulunmasıdır.
Anladığınızı kontrol edin
Alıştırma: yaklaşık 2 dakika.
Yanıtı ve açıklamayı göster
Doğru: perşembe birinci, cuma ikinci geçerli gündür. Gerçek paritede teyit ve sözleşme kuralı kontrol edilir.
Diğer sorular
Spot takası neden her zaman hemen gerçekleşmez?
Bireysel müşteri gerçek döviz teslimi alabilir mi?
Çarşamba neden üçlü swapla ilişkilidir?
CFD’nin rollover mantığı spotla aynı mı?
Yeni TRY modelinde basit ortalama neden 50 TL eksik?
Kaynaklar ve doğrulama
- CME/EBS — Value Date Calendar, Ocak 2020
Bölüm 2–3: işlem günü kesimi, T+1/T+2, hafta sonu ve para birimi tatili istisnaları; tarihli hizmet belgesi.
- CLS — CLSSettlement
Toptan PvP hizmeti; CFD finansman satırı kişisel döviz teslimi kanıtı değildir.
- BIS — FX settlement risk remains significant
PvP mekanizması ve ödeme yükümlülükleri; tarihli 2019 istatistikleri güncel oran olarak kullanılmıyor.
- OANDA Corporation — Financing fees
17:00 New York, Long/Short, tom-next harmanı ve düzeltme, kesinleşmemiş oran ve gün çarpanı ayrımları.
- OANDA US — Financing costs yardım metni
USD/CAD bir günlük örnek; ürün kapsamı ve hesap para birimi dönüşümü ayrı okunur.
- IG Australia — Forex funding hesabı
Tom-next referansı ve idari ücret; birim ve gerçek sözleşme ayarı gerekir.
- MetaQuotes — Market Watch özellikleri
Swap hesaplama türleri ve haftanın günlerine ait çarpanlar.
Hesaplamalar açıkça belirtilen varsayımlara dayanır. Güncel piyasa verilerinin veya sağlayıcının koşullarının yerini almaz.
