Fed 2022’de sıkılaştırırken BoJ negatif faiz çerçevesini koruyordu. Bu tarihsel karşıtlık politika ayrışmasına örnektir; güncel oran açıklaması veya tek başına belirli USD/JPY hareketinin nedeni değildir. BoJ Mart 2024’te negatif faiz politikasını bitirdi. Bugün işe “hangi banka daha şahin?” etiketiyle değil; hangi araç, hangi tarih, hangi vade sorularıyla başlayın.

Kurumları ve araçları doğru karşılaştırın

Göreli para politikası, döviz analizindeki girdilerden biridir. İki para tarafında araç, yürürlükteki düzey ve beklenen yolu karşılaştırın; enflasyon, büyüme, risk ve piyasa fiyatlamasını da ekleyin. Farklı politika düzeyi veya yönü “ayrışma” olarak adlandırılır. Bu kavram kur formülü veya kesin sermaye akışı değildir.

FOMC’nin yapısı on iki oy hakkı sahibini içerir: yedi Yönetim Kurulu üyesi, New York Fed başkanı ve dönüşümlü dört diğer bölgesel başkan. Oy hakkı olmayan bölgesel başkanlar da görüşmelere katılır. ECB Yönetim Konseyi para politikası ve diğer görevlerle ilgili karar alır; BoJ Politika Kurulu dokuz üyeden oluşur. Bir başkanın kişisel konuşması, kurulun kararıyla aynı belge değildir.

Araç adlarını tam yazın: Fed’in gecelik federal funds hedef aralığı; ECB’nin gecelik mevduat kolaylığı faizi, haftalık ana refinansman ve gecelik marjinal borç verme faizlerinden ayrı; BoJ’nin teminatsız gecelik call faizi yönergesi. Bunlar aynı tür müşteri sözleşmesi değildir. Bir hedef aralığını tek sayıya indirirseniz kullandığınız orta nokta kuralını belirtin.

Tahmini veya piyasa kaynaklı ölçüyü kendi kaynağı ve zaman damgasıyla saklayın. Anket, vadeli piyasa veya başka bir eğri farklı varsayım ve risk primi içerebilir. Hiçbiri herkesin aynı kararı beklediğini ispatlamaz. İleriye yönelik yönlendirmedeki koşulları koruyun; bir ifadeyi koşulsuz faiz sözüne çevirmeyin. Carry işlemi için gerçek fonlama, yatırım ve korunma şartları ayrıca gerekir.

İzleme haritasını paritenin iki tarafına kurun

  • USD: Fed kararı, hedef aralık, uygulama ve iletişim belgeleri.
  • EUR: ECB kararı ve birbirinden farklı mevduat, refinansman, marjinal borç verme araçları.
  • JPY: BoJ politikası, gecelik yönerge ve operasyonlar; Mart 2024 tarihini güncel negatif oran sanmayın.
  • GBP: BoE kararında oran, bireysel teklifler ve ekonomik değerlendirme.
  • CHF ve CAD: SNB ile BoC’nin kendi araçları ve takvimleri. Petrol veya güvenli liman etiketi kalıcı yön kuralı değildir.

Bu liste bütün piyasalar için sıralama veya her pariteyi kapsayan evrensel harita değildir. SNB’nin düzenli değerlendirmeleri mart, haziran, eylül ve aralıkta; BoC’nin yayımlanmış programında sekiz planlı faiz açıklaması vardır. Diğer zamanlarda karar veya ek bilgi çıkabilir. Tek bir “yılda sekiz toplantı” kuralını bütün kurumlara uygulamayın; karar, projeksiyon ve basın toplantısını ayrı takvim olayları olarak tutun.

Vade değişince faiz farkının işareti değişebilir

Kaynak iki hayalî piyasada eşzamanlı, aynı vade ve karşılaştırılabilir kredi niteliğinde nominal sıfır kuponlu borçlanma getirilerini karşılaştırır. Gerçek merkez bankası politika oranları değildir.

Kısa ve uzun vadede fark ters olabilirHayalî A piyasasında bir yıl yüzde 4, on yıl yüzde 3; B piyasasında bir yıl yüzde 3, on yıl yüzde 4. Ortak ölçek yüzde 2–5. A eksi B bir yılda artı bir yüzde puan, on yılda eksi bir. Çizgiler yalnız iki bilinen noktayı birleştirir.Farkın işareti vadeyle değişirHayalî sıfır kuponlu getiriler A / B%2%3%4%5A: %4A: %3B: %3B: %41 yıl10 yıl1 yılda A − B: +1 yüzde puan10 yılda A − B: −1 yüzde puanKarşılaştırmadan önce vadeyi yazın.
A’nın bir yıllığı %4, on yıllığı %3; B’nin bir yıllığı %3, on yıllığı %4. Ortak %2–5 ölçeği. Çizgiler yalnız iki bilinen noktayı bağlar; ara vadeler tahmin edilmez. Maliyet ve dövize çevrilmiş getiri hesaplanmaz.

Bir yılda A−B=+1 yüzde puan, on yılda −1 yüzde puan. A’nın bir yıllığını B’nin on yıllığından çıkarmak aynı ufku karşılaştırmaz. ECB’nin getiri eğrisi açıklaması da piyasa faizini borcun kalan vadesiyle ilişkilendirir. Sıfır kuponlu, par ve ileriye dönük eğriler farklı ölçülerdir; politika oranını bütün vadelere uzatmayın. İki noktadaki fark da tek başına döviz pozisyonunun getirisi değildir.

İndirim, beklentiden küçük olabilir

Kaynak bütün oranları hayalî olan modelde karşılaştırma kuralı Fed hedef aralığının orta noktası eksi ECB mevduat faizidir. Fed %4,25–4,50 ve ECB %3,00 ise orta nokta %4,375, fark 137,5 baz puan. Bu yardımcı politika karşılaştırması banka mevduat getiriniz veya broker swapı değildir.

Atanmış tahmin Fed’in iki sınırını da 50 baz puan indirerek %3,75–4,00 yapıyor: orta %3,875 ve fark 87,5 baz puan. Modelde gerçekleşen karar yalnız 25 baz puan indirip %4,00–4,25 yapıyor: orta %4,125 ve fark 112,5. Fark eskiye göre 25 baz puan düşük, tahmine göre 25 yüksek. Bu artırım değil, seçilen tahmine göre daha küçük indirimdir; tek senaryo eksiksiz piyasa konsensüsü değildir.

Fed ortasını %4,125’te tutup ECB mevduatını %3,00’ten %2,75’e indirdiğinizde fark yeniden 137,5 baz puana çıkar. İkinci taraf karşılaştırmayı değiştirir; EUR/USD yönünü veya gerçekleşmiş carry getirisini belirlemez. Aynı anda başka bilgi ve riskler de etkili olabilir.

Türkiye açısından ayrı kur kontrolü ekleyin: hayalî bir yıllık USD sözleşmesi 1.000 USD ödemeye karşı vade sonunda kesin varsayılan 1.040 USD versin. Başlangıç dönüşümü 40 TRY/USD ise gider 40.000 TRY. Vade sonunda 37 TRY/USD olursa tahsilat 38.480 TRY; USD’de %4 artışa rağmen TRY sonucu −1.520, yani −%3,8. Gerçek banka ürünü, bu çizimdeki piyasaya yatırım veya Fed faizine erişim varsayılmıyor.

USD’de +%4, TRY’de −%3,8 olabilirYeni hayalî bağımsız bir yıllık sözleşme: 1.000 USD başlangıç ödeme, 1.040 USD tek vade tahsilatı. Başlangıç 40, bitiş 37 TRY/USD; başka akış, gider, vergi veya korunma yok. Fed oranına erişim varsayılmaz.VARSAYIMSAL HESAPLAMABaşlangıç ödemesi40.000 TRYVade tahsilatı38.480 TRYTRY sonucu−1.520 TRY / −%3,8TRY başa baş kur≈38,461538 TRY/USD
USD’de +%4, TRY’de −%3,8 olabilir. Yeni hayalî bağımsız bir yıllık sözleşme: 1.000 USD başlangıç ödeme, 1.040 USD tek vade tahsilatı. Başlangıç 40, bitiş 37 TRY/USD; başka akış, gider, vergi veya korunma yok. Fed oranına erişim varsayılmaz.

Yabancı para getirisiyle başlangıç para birimindeki sonucu ayrı hesaplayın. Politika farkı gerçek sözleşme, fonlama veya kur korumasının yerine geçmez.

Küçük ekranda şemayı yatay kaydırabilir veya büyütebilirsiniz. Değerler ve sonuç aşağıdaki metinde de yer alır.

Başlangıç ödemesi
40.000 TRY – 1.000 USD × 40 TRY/USD.
Vade tahsilatı
38.480 TRY – 1.040 USD × 37 TRY/USD.
TRY sonucu
−1.520 TRY / −%3,8 – 38.480−40.000; başlangıç TRY ödemesine göre.
TRY başa baş kur
≈38,461538 TRY/USD – 40.000/1.040; ücret ve diğer akış yok varsayımı.

Bu yeni modelde ücret, vergi, aradaki nakit akışı ve döviz korunması yok; tek başlangıç ve tek bitiş dönüşümü varsayılır. TRY başa baş kur 40/1,04≈38,461538 TRY/USD. Daha yüksek USD tutarı, başlangıç para biriminde pozitif sonucu garanti etmez. Fonlama borcu eklense onun tutarı ve vadesi de ayrıca hesaplanır; politika farkını doğrudan bu modelin kazancına yapıştırmayın.

Açıklanan ile yürürlüktekini karıştırmayın

Kaynak ayrı hayalî zaman çizgisinde F bankası ortası %4,25, E bankası mevduatı %3,00; fark 125 baz puan. F yeni %4,00 düzeyini D+1’de, E yeni %2,75’i D+6’da yürürlüğe koyuyor. D+1’den önce uygulanabilir fark 125; D+1–D+5 boyunca 100; D+6’dan itibaren yeniden 125 baz puandır. İki gelecekteki düzeyi açıklama anında aynı anda yürürlükte saymak aradaki dönemi siler.

ECB anahtar faiz tablosu yürürlük tarihlerini açıkça ayırır. Bu eğitim çizgisi gerçek işlem takvimi veya arbitraj değildir. Politika araçları sizin erişebileceğiniz fonlama/yatırım oranları olmayabilir; piyasa fiyatları duyuruyu yürürlükten önce yansıtabilir. Bu yüzden “önceden uygulanıyormuş gibi yazma” ile “piyasa önceden fiyatlayamaz” aynı önerme değildir.

Belge sırasını da koruyun. Fed’in düzenli karar tutanakları normalde üç hafta sonra yayımlanır. BoJ, Görüş Özeti ile tutanaklar için ayrı tarihler belirler. Sonraki belge, daha önceki karar anında mevcut değildi. Tarihsel incelemede sonradan öğrenileni ilk anın kararına eklemek bilgi sızıntısı yaratır; kısa pencere fiyat ve makas gözlemi ayrıca kaydedilir. Politika ayrışması kalıcı trend garantisi değildir.

Bu hafta uygulanacak üç işlem

  1. Her ilgili merkez bankası için araç, önceki/açıklanan/yürürlükteki düzey, yürürlük tarihi, tahmin kaynağı/zamanı ve sonraki belge olayını yazın. Orta nokta kuralını adlandırın; İstanbul takviminde olayları tarihleriyle ayrı saklayın.
  2. Önceki düzeye ve tahmine göre değişimleri ayrı hesaplayın. Piyasa getirisinde vadeyi, kredi niteliğini, nominal/gerçek tanımını ve diğer para tarafını eşleştirin; farkı garanti trende çevirmeyin.
  3. Resmî takvim ve ek duyurulardan sonra dosyayı güncelleyin. Her tarihsel yorumda yalnız o an mevcut belgeleri kullanın; daha sonraki tutanağı erken okumuş gibi davranmayın. Temel analiz diğer ekonomik bağlamı ekler.

Türkiye’de yerleşiklerin kaldıraçlı işlemlerinde SPK yetkisi ayrıca kontrol edilir. Fed veya ECB aracı, yabancı lisans ya da yazılım erişimi yerel yetki yerine geçmez. TRY alıştırması vergi veya yatırım ürünü tavsiyesi değildir.