Piyasalar arası analiz, döviz fiyatlarını tanımlanmış tahvil, emtia ve hisse serileriyle karşılaştırır. Ortak bir ekonomik değişim için hipotez kurabilir; eş zamanlı hareket neden-sonuç veya kârlı işlem kanıtı değildir. Sepet aritmetiği, faiz farkı ve para dönüşümü ile örnekleme bağlı ampirik ilişkiyi ayırın.

Piyasalar arası analiz nedir?

Hangi piyasayı hangi veriyle karşılaştırdığınızı belirtin. Faiz beklentisi, enflasyon, finansman ve talep birden çok fiyatı etkileyebilir; her ürünün kendi şartı ve katılımcıları da vardır. Bir grafik, işlemin arkasındaki niyeti tespit etmez. Başka serinin, paritenin kendisinin ötesinde bilgi katıp katmadığını sınamak gerekir.

ABD nominal faizinin yükselmesi EUR/USD yükselişini otomatik desteklemez veya geçersiz kılmaz. Vade, reel/nominal tanım ve başka ülkedeki değişimi eşleyin. Bu sorular temel analiz ile teknik incelemeye bağlam sağlar; otomatik doğrulama değildir. Uygun görünen hikâyenin olasılığı artırdığına dair ayrı ölçüm yoksa böyle bir iddia kurmayın.

Döviz için hangi bağlantılar incelenir?

DXY/USDX, ICE açıklamasına göre altı paranın geometrik ağırlıklı sepetidir; euro ağırlığı %57,6. EUR/USD ile endeks ortak girdi taşır, bütünüyle bağımsız iki onay değildir. Diğer bileşenler sabitken EUR/USD artışı endeksi azaltır; sepet bütün USD pariteleri demek değildir. Nakit endeks, futures ve CFD geçmişlerini aynı ürün saymayın.

Kanada’nın kaynak ihracatı petrol ile USD/CAD ilişkisini araştırmak için gerekçe verir. Bank of Canada göreli faizleri, enflasyonu ve finansal varlık talebini de sayar. Pahalı petrol CAD güçlenmesini garanti etmez. Petrol kontratını ve vade geçiş düzeltmesini tanımlayın. CAD’nin USD’ye karşı güçlenmesi USD/CAD düşüşüdür. USD/CAD −%1 ise ters CAD/USD değişimi 1/0,99−1≈+%1,0101’dir; tam +%1 değil.

Altında kotasyon parası ile faizin nominal mi reel mi olduğunu belirtin. ABD Hazinesi nominal ve TIPS reel par eğrilerini ayrı yayımlar. Fed’in eş vadeli, uyumlanmış nominal eksi TIPS farkı enflasyon telafisidir; risk primi de içerebilir. Güncel CPI’yi rastgele vadeli faizden çıkarmak aynı seri değildir. Yüksek getiri veya güvenli-liman etiketi altının sonraki hareketini belirlemez.

Kaynak hayalî dönüşümünde maliyet yok: altın 2000→2020 USD/ons, +%1; USD/PLN 4,00→3,92 PLN/USD, −%2. PLN ons fiyatı 8000→7918,40 olur: 1,01×0,98−1=−%1,02. Yüzdeler doğrudan toplanmaz. Böyle üretilmiş PLN altın serisi USD/PLN girdisini paylaşır; bağımsız gözlem değildir.

Gecikmiş veri görünürde ayrışma yaratabilir

Kaynak modelde tek seri eşit zaman adımlarında 100,101,103,102. Aynısının bir adım gecikmiş kopyası 100,100,101,103; ilk t0’da başlangıç değeri tekrar edilir. Son adımda birincisi 102−103=−1, gecikmiş kopya 103−101=+2 puan gider. Fark zaman damgasıdır; farklı ürün davranışı veya ölçülmüş korelasyon değişimi değildir.

Gecikmiş veriyle görünürde piyasa ayrışmasıHayalî anlık seri t0–t3: 100,101,103,102. Bir adım gecikmiş kopya 100,100,101,103; t0’da ilk değer tekrarlanır. Son adımda anlık −1 puan, gecikmiş +2. Fark yalnız zamanlamadan gelir, farklı piyasa davranışından değil.Tek seri, iki zaman damgası kümesi100101102103t0t1t2t3Anlık: 100, 101, 103, 102Gecikmiş: 100, 100, 101, 103Son anlık değişim = −1Gecikmiş değişim = +2Önce gözlem zamanlarını eşleyin.
Yeşil anlık ve kesik mor gecikmiş kopya aynı birim ve ölçeği kullanır. Son zıt hareketleri açıklamadan önce gözlem anlarını eşleyin; bu gerçek kotasyon kaydı değildir.

FRED belgeleri gözlem tarihi ile gerçek-zaman veri dönemi alanlarını ayırır. Verinin hangi dönemi temsil ettiğini ve ne zaman bilinebildiğini ayrıca kaydedin. Bugünün döviz fiyatı ile dünün hisse kapanışı eş zamanlı karşılaştırma değildir; boş tarihleri düşünmeden ileri taşımayın.

Korelasyon niçin sabit bir yasa değildir?

Katsayı seçilen örneklem ve dönüşümü özetler. Fiyat seviyesi mi, yüzde getiri mi, faiz baz puan değişimi mi? Frekans, pencere ve eksik değer yöntemini belirtin. Bir ayın günlük getirileriyle beş seansın saatlik getirileri aynı örneklem değildir. Pearson doğrusal ilişkiyi ölçer; sıfır doğrusal olmayan bağın yokluğu veya bağımsızlık kanıtı değildir. Yüksek katsayı da neden veya öncü sinyal belirtmez.

“Krizde her şeyin korelasyonu bir olur” matematik yasası değildir. Hangi varlık, notasyon yönü ve örneklem sorulmalıdır. Geçmiş katsayı gelecekte çeşitlendirme garantisi vermez; yeni katsayı tek başına işlem kuralı değildir. Parite korelasyonlarında portföy miktarı ayrıca gerekir. Politika ve risk rejimi değişebilir; sonucu hikâyeye uydurmak için pencereyi sonradan değiştirmeyin.

Bağlamı yöntemden ayırmak

Kaynak hayalî eş dönem örneğinde ABD on yıllık nominal getiri %4,00→%4,15, +15 baz puan; karşılaştırılabilir Alman on yıllık %2,50→%2,80, +30 baz puan. ABD eksi Almanya farkı 1,50→1,35 yüzde puan, yani 150→135 baz puan daralır. ABD faizi tek başına yükseldiği hâlde göreli fark düşmüştür.

Aynı modelde altın 2000→2020 USD, +%1; USD/CAD 1,3500→1,3365, −%1 olsun. Bu iki gözlem sabit korelasyon tahmini veya nedensellik kanıtı değildir. Hipotez, ölçülmüş olasılık artışı değildir. Giriş, geçersizleşme, miktar ve maliyeti ayrı tanımlayın; bağlamsal filtrenin katkısını aynı kurallarla test edin.

Resmî serinin de tanımını okuyun: Hazine nominal ve reel par eğrileri, iş günlerinde New York yaklaşık 15:30 civarında alınan gösterge niteliğinde Bid kotasyonlarından türetilir. Canlı gerçekleşebilir müşteri fiyatı değildir. Fed’in uyumlanmış TIPS eğrisi personel araştırma ürünüdür; güncelleme gecikebilir, geçmiş ve yöntem değişebilir. Günlük tahmini getiriyi anlık platform fiyatıyla aynı an gibi kullanmayın.

Yeni TRY modeli: eşit miktar, eşit USD nominali değildir

Bağımsız hayalî iki USD sonuçlu doğrusal FX fark sözleşmesi kullanılsın; dayanak para anaparaları satın alınmaz. Başlangıç EUR/USD 1,10 USD/EUR, GBP/USD 1,375 USD/GBP. Lot başına 100000 baz birim ve 0,01 lot adımı varsayılsın. Uzun 10000 EUR=0,10 lot, 11000 USD nominal. Karşısında kısa 8000 GBP=0,08 lot da 11000 USD nominaldir. Sadece 0,10’ar lot seçmek kısa 10000 GBP=13750 USD verir; eşit lot farklı başlangıç dolar değeri taşır.

Her iki bacağın bütün açılış-kapanışı için ayrı bir kez 25 USD ücret, toplam 50 USD; fiyatlarda başka spread, fonlama, faiz, vergi veya dönüşüm bedeli yoktur. Bütün miktarlar tek atanmış fiyattan tam gerçekleşir. Başlangıç hesap nakdi 25000 USD; sonuçlar yalnız fiyat farkıyla buna eklenir. TRY raporlaması bütün zamanlarda sabit 40 TRY/USD; dış nakit, kredi, teminat değişimi ve zorunlu kapanış yok. Bu hesap gerçek sözleşme, sermaye yeterliliği veya ürün erişim kuralı değildir.

Yeni TRY karşılaştırması: lot ile USD nominalini karıştırmayınHayalî uzun 10000 EUR, başlangıç EUR/USD 1,10; kısa GBP/USD başlangıç 1,375. USD sonuçlu fark sözleşmesi; bütün bacak başına bir kez 25 USD, toplam 50; başka maliyet yok. Tam fiyatlar, sabit 40 TRY/USD raporu; başlangıç nakdi 25000 USD.VARSAYIMSAL HESAPLAMAİki fiyat +%10; kısa 8000 GBPEşit 11000 USD nominal →net −2000 TRYAynı hareket; kısa 10000 GBPEşit baz miktarı → net−13000 TRYEUR +%10, GBP +%5; 8000 GBPkısaGöreli hareket → net+20000 TRYİki fiyat −%10 kontrolüEşleşen −2000; eşit baz+9000 TRY
Yeni TRY karşılaştırması: lot ile USD nominalini karıştırmayın. Hayalî uzun 10000 EUR, başlangıç EUR/USD 1,10; kısa GBP/USD başlangıç 1,375. USD sonuçlu fark sözleşmesi; bütün bacak başına bir kez 25 USD, toplam 50; başka maliyet yok. Tam fiyatlar, sabit 40 TRY/USD raporu; başlangıç nakdi 25000 USD.

Ortak girdi, katsayı ve başlangıç nominali farklı sorulardır. Verilen ortak harekette iptal olması bütün kur yollarına karşı koruma değildir.

Küçük ekranda şemayı yatay kaydırabilir veya büyütebilirsiniz. Değerler ve sonuç aşağıdaki metinde de yer alır.

İki fiyat +%10; kısa 8000 GBP
Eşit 11000 USD nominal → net −2000 TRY – EUR +1100 ve GBP −1100 fiyat sonucu sıfır; 50 USD ücret kalır.
Aynı hareket; kısa 10000 GBP
Eşit baz miktarı → net −13000 TRY – Kısa GBP başlangıç nominali 13750 USD; +1100−1375−50=−325 USD.
EUR +%10, GBP +%5; 8000 GBP kısa
Göreli hareket → net +20000 TRY – Fiyat +550 USD, ücret sonrası +500; EUR/GBP 0,80→yaklaşık 0,838095.
İki fiyat −%10 kontrolü
Eşleşen −2000; eşit baz +9000 TRY – Eşleşen fiyat sıfır; fazla kısa GBP diğer yönde +275 fiyat/+225 net USD yaratır. Her zaman üstün yol yok.

Birinci karşı senaryoda her iki USD kotasyonu %10 artsın: EUR/USD 1,21, GBP/USD 1,5125. Nominali eşleşen miktarlarda EUR bacağı +1100 USD, kısa GBP −1100; fiyat toplamı sıfır, ücret sonrası −50 USD=−2000 TRY. Eşit baz miktarlı 10000 GBP kısa ise −1375 USD, fiyat toplamı −275; net −325 USD=−13000 TRY. Ortak yüzde harekete karşı iptal, yalnız verilen başlangıç miktarı ve varsayımlarda görülür.

İkinci senaryoda EUR +%10 ile 1,21, GBP yalnız +%5 ile 1,44375: eşleşmiş kısa 8000 GBP −550 USD; EUR +1100, fiyat toplamı +550. Ücret sonrası +500 USD=20000 TRY, hesap nakdi 25500 USD. Başlangıç EUR/GBP=1,10/1,375=0,80; son 1,21/1,44375≈0,838095. Görünürde USD bacakları dengeliyken EUR’nin GBP’ye göre hareketi kalır; bu gerçek korelasyon ölçümü değildir.

Üçüncü kontrolde iki USD kotasyonu %10 düşsün: 0,99 ve 1,2375. Eşleşen miktarda fiyat toplamı yine sıfır, net −50 USD. Eşit baz miktarlı yol fiyat +275, net +225 USD=9000 TRY verir. Fazla kısa GBP riski bazen kazanç, bazen kayıp yaratır; ilk senaryodaki kayıp tek başına bir üstünlük sıralaması değildir. Nominal eşleştirme bütün gelecek kur yollarına, karşı taraf veya teminat riskine karşı koruma sayılmaz.

Sonraki çalışma kaydı

  1. Ürünü, kaynak seriyi, birimi ve parayı tanımlayın. Nakit endeks, futures ve CFD’nin geçmişini ayırın.
  2. Gözlem anıyla bilginin erişilebilirliğini eşleyin; eski kapanışı anlık onay saymayın.
  3. Getiri veya faiz değişimi dönüşümünü, frekansı, pencereyi ve eksik veriyi günlüğe yazın. Sonraki örneklemi aynı yöntemle karşılaştırın.
  4. Planda bir filtrenin hangi gözlemi kabul edeceğini baştan belirleyin; aynı giriş/çıkış ve giderle iki grubu sınayın. Yararlı ek bilgi bulunmaması geçerli sonuçtur.