Bu makalede
Bu makaleyi okuduktan sonra…
- Bütün gerçekleşmelerden ağırlıklı fiyat ve toplam maliyeti hesaplamak.
- Gerçekleşme sayısı, toplam ve ortalamanın maksimumu neden belirlemediğini göstermek.
- Kabul edilen kısımla tam hedefin maliyetini ve kalan gerçekleşmeyi ayırmak.
Kavramları makaleden ayrılmadan öğrenin
Emir gerçekleşmesi Tezgâh üstü piyasa — OTC Pozisyonun nominal tutarı Demo hesap Likidite Last look — son kabul/ret kontrolüDark pool, işlem bilgisinin görünürlüğünü sınırlar; anonimlik, gerçekleşme veya sıfır piyasa etkisi garantisi değildir. Forex’te tek küresel emir defteri bulunmaması terimi anlamsız yapmaz. BIS, döviz piyasasında daha az görünür likidite havuzlarını ve dark pool’ları açıkça tartışır. Sorulması gereken, belirli platformun hangi fiyat, miktar ve karşı taraf bilgisini ne zaman açıkladığıdır.
Görünürlük, anonimlik ve raporlamayı ayırın
Üç ayrı soru vardır: işlem öncesi fiyat ve büyüklük görülebiliyor mu, karşı taraf tanınıyor mu, tamamlanan işlem raporlanıyor mu? FINRA’nın ABD hisse bağlamında anlattığı karanlık ATS’ler halka açık ön kotasyon yayımlamaz; buna rağmen borsaya kote hisselerde gerçekleşen işlemler raporlanıp birleştirilmiş işlem bandında yayımlanır. Görünmeyen teklif, hiç raporlanmayan işlem demek değildir.
ABD menkul kıymet kuralları her döviz ürününe veya Türkiye hesabına otomatik taşınmaz. Analoji bilgi aşamalarıyla ilgilidir. Çok sayıda platformun bulunduğu piyasada da farklı açıklama düzenleri olabilir. Tek merkezî borsa bulunması veya bütün katılımcıların aynı veriyi görmesi, dark pool tanımının zorunlu önkoşulu diye sunulamaz.
OTC, bütün işlemlerin aynı ölçüde gizli olması değildir
Döviz piyasası için tüm işlemleri gerçek zamanda toplayan tek emir defteri veya ortak bant yoktur. Tezgâh üstü piyasa katılımcılar ve platformlar arasındaki ilişkilerden oluşur. Banka, fon, broker ve elektronik platform kendi veri kapsamını görür. Küresel OTC hacmi dönemsel araştırmayla ölçülür; platform göstergesiyle aynı veri değildir.
BIS’in açıklamasında havuzlar anonimlik, karşı tarafın rolü ve bilgilerin açıklanması bakımından ayrılır. Bazılarında fiyat/miktar görünürlüğü sınırlıdır. Parçalı yapı daha az görünür döviz havuzlarını ortadan kaldırmaz. Kamu grafiğinde tüm işlemleri görememek, belirli kurumun ne yaptığını veya manipülasyon bulunduğunu da tek başına kanıtlamaz.
İçselleştirme, fixing eşleştirmesi ve last look farklıdır
İçselleştirme, sağlayıcının ters müşteri akımlarını kendi düzeninde dengelemesidir. Aynı anda bire bir müşteri emri eşleştirmek veya tüm envanter riskini yok etmek zorunda değildir. Kaynağın hayalî dealer’ı önce müşteriye 1.000.000 EUR satıyor, sonra başka müşteriden 600.000 EUR alıyor. Başka pozisyon veya hedge yoksa net 400.000 EUR kısa kalır. Bu risksiz makas kârı veya gerçek broker defteri değildir; principal mı aracı mı olduğunu kontrol edin.
Benchmark eşleştirmesi başka mekanizmadır. CME’nin EBS eFix açıklamasında ters emirler referans hesaplanmadan eşleşebilir. Eşleşmiş kısım kesindir; karşı taraf o aşamada gizlidir ve fixing fiyatı sonradan atanır. Eşleşmeyen miktar alternatif gerçekleşme için geri dönebilir. Ekrandaki mevcut orta fiyattan emrin tamamını doldurma sözü çıkarılamaz.
Last look ise açıklanan koşullara göre isteğin son kabul veya ret fırsatıdır. Dark pool’un tanımı değildir. Tek bir evrensel süre vermeyin; ret nedenini yalnız başka platformun mumu veya geniş makastan çıkarmayın. İstek, yanıt, zaman ve yürürlükteki şartları birlikte değerlendirin.
Ortalama ve hacim en büyük gerçekleşmeyi belirlemez
Kaynağın iki hayalî dağılımı aynı pencere/kaynakta ikişer EUR alımıdır. Her gerçekleşme bir kez sayılır, bütün fiyatlar 1,1000 USD/EUR, ücret sıfır. Gerçek havuz gözlemi veya onun raporlama yükümlülüğü değildir.
| Dağılım/gerçekleşme | EUR | USD/EUR | USD maliyet |
|---|---|---|---|
| A 1 | 50.000 | 1,1000 | 55.000 |
| A 2 | 50.000 | 1,1000 | 55.000 |
| B 1 | 10.000 | 1,1000 | 11.000 |
| B 2 | 90.000 | 1,1000 | 99.000 |
| A toplam | 100.000 | 1,1000 ortalama | 110.000 |
| B toplam | 100.000 | 1,1000 ortalama | 110.000 |
Her iki dağılımda ağırlıklı fiyat 110.000 USD/100.000 EUR=1,1000 USD/EUR. A’nın en büyük gerçekleşmesi 50.000 EUR, B’ninki 90.000 EUR. Toplamı gerçekleşme sayısına bölmek ortalama büyüklüğü verir, maksimumu değil. Başka dağılımlar da aynı özete uyabilir. En büyük işlemi bulmak için tek tek gerçekleşmiş miktarlar gerekir; eksik veri kurumsal kimlik veya usulsüzlük kanıtı değildir.
Bireysel kullanıcı veri alanını ve tam maliyeti sorsun
Bir göstergede tick sayısı veya işlem hacmi bulunabilir. MQL5’in MqlRates yapısı tick_volume ve real_volume alanlarını ayrı tanımlar. Tick sayısı kaydedilen tickleri, işlem hacmi kaynakta bildirilen işlem miktarını ölçer; ikisi de adından dolayı küresel OTC kapsam kazanmaz. Enstrüman, kaynak, birim ve kapsanan pencere yazılmadan karşılaştırma yapmayın. MetaTrader yalnız tek tür hacim sunabilir demeyin.
Kaynağın hayalî eşzamanlı EUR/USD Bid 1,1000/Ask 1,1002 kotasyonunun ortası 1,1001. 100.000 EUR tam alım Ask’ta 110.020 USD, ortada 110.010 USD tutar. Yalnız orta fiyat yoluna 12 USD ücret eklenirse 110.022 USD ile Ask’tan 2 USD pahalı olur. Ücret 7 USD olsaydı 110.017 USD, yani 3 USD ucuz kalırdı. Bunlar gerçek tarife veya kısmi/ardışık fiyatlar değildir.
Yeni bağımsız TRY modeli, yalnız kabul edilmiş isteklerin iyi fiyatına bakma hatasını sınar. Her biri 1.000 EUR olan on ayrı alım isteği düşünün; her isteğin ortak kıyas maliyeti 40.000 TRY. A yolu altısını 39.980 TRY’den dolduruyor, dördünü reddediyor. Bu dört kalan isteğin her biri ayrı yolda 40.040 TRY’den tam alınıyor. B yolu onunun tamamını 39.990 TRY’den dolduruyor varsayalım. Ayrı ücret yok; bütün alternatif dolumlar hayalî olarak mümkün kabul ediliyor.
Gerçekleşenleri seçmek yerine tüm hedefi ve kalanı izleyin. Ret nedeni, gecikme veya bilinmeyen gider bu sayılardan türetilemez.
Küçük ekranda şemayı yatay kaydırabilir veya büyütebilirsiniz. Değerler ve sonuç aşağıdaki metinde de yer alır.
- A ilk yol
- 6 ×39.980=239.880 TRY – Kabul edilen başına 20 TRY avantaj.
- A geri dönen kalan
- 4 ×40.040=160.160 TRY – Ayrı tamamlamayı atlamayın.
- A tam hedef
- 400.040 TRY /10.000 EUR – Ağırlıklı 40,004 TRY/EUR.
- B tam hedef
- 399.900 TRY /10.000 EUR – 10 ×39.990; A’dan 140 TRY ucuz.
Yalnız A’nın ilk kabul edilen altısını incelemek istek başına 20 TRY iyileşme gösterir. Ancak bütün hedef alımların A toplamı 6 ×39.980 +4 ×40.040=400.040 TRY; B toplamı 399.900 TRY. A tamamlanmış 10.000 EUR için 140 TRY daha pahalıdır. Tam hedef üzerinden ortalama A 40,004, B 39,990 TRY/EUR. Retlerin nedeni bu aritmetikten belirlenemez; last look veya usulsüzlük iddiası değildir. Gecikme, gerçekleşmeyen hedef ve bilinmeyen ücret varsa sonuç ayrıca eksik kalır.
Terim yerine belirli mekanizmayı doğrulayın
“Forex dark pool” dendiğinde platformu ve gizlenen bilgiyi sorun. İçselleştirme, görünmeyen emir ve last look birbirinin eş anlamlısı değildir. Parçalanma ne manipülasyonun varlığını ne yokluğunu tek başına ispatlar. Bankalararası ilişkiler rol ve erişim farklarını tamamlar; bireysel CFD hesabını kurumsal havuza doğrudan üyelik gibi göstermeyin.
Kaynağın ayrı hayalî fixing örneğinde 100.000 EUR alımın 60.000 ve 10.000 EUR parçaları eşleşir;30.000 EUR geri döner. Sonradan atanan fixing 1,1000 USD/EUR, kalan miktarın ayrı alımı 1,1020 olsun. Ücret sıfır; oranlar CME gözlemi veya sonraki gerçekleşme garantisi değildir.
| Yol | EUR | USD/EUR | USD |
|---|---|---|---|
| Eşleşmiş bölüm | 70.000 | 1,1000 | 77.000 |
| Ayrı kalan alım | 30.000 | 1,1020 | 33.060 |
| Tam alım | 100.000 | 1,1006 ortalama | 110.060 |
Eşleşen %70 tam 1,1000 almışken bütün alım 1,1006 ortalamalıdır. Bu hatalı fixing ataması değildir; kalan bölüm farklı yoldan gerçekleşmiştir. “Benchmark’tan” ifadesini tam hedefe genellemeden eşleşme oranı ve kalanın sonucunu inceleyin. Yeni TRY modeli de aynı tam hedef kontrolünü, kabul/ret kayıtlarının seçilmesi bakımından tamamlar.
Yarın dört kayıt kontrolü yapın
- Gerçek hacim alanını, enstrümanı, kaynağı ve birimi kaydedin. Tick bir para tutarı değildir.
- İki kaynağı aynı zaman ve aynı kotasyon tarafında kıyaslayın. Kısa karşılaştırma ölçüm sorununu gösterebilir ama nedenini veya tüm piyasayı kanıtlamaz.
- Last look ve ret koşullarını gerçekleşme politikasında okuyun. Eksik yanıt değerlendirmenin sınırıdır; tek başına kötüye kullanım sonucu değildir.
- Bir mevcut işlemi kimlik, tarih/saat/ofset, sembol, yön, talep ve gerçekleşen miktar, fiyat, ücret ve şartlarla uzlaştırın. Belirli farkı açıklatın ve yanıtı saklayın.
Türkiye’de yerleşiklerin kaldıraçlı işlemlerinde SPK yetkisini ayrıca kontrol edin. Bu yapısal anlatım belirli yabancı havuza erişim veya sağlayıcı seçimi önerisi değildir. Sonraki OTC mekanikleri, veriyi belirli karşı taraf ve gerçekleşme ilişkisine bağlamayı açıklar.
Anladığınızı kontrol edin
Alıştırma: yaklaşık 2 dakika.
Yanıtı ve açıklamayı göster
İki dağılım 100.000 EUR ve 110.000 USD maliyetle aynı 1,1000 ortalamayı verir. En büyük gerçekleşme için tek tek miktarlar gerekir.
Diğer sorular
Forex’te gerçek dark pool olabilir mi?
Emir içselleştirmesi nedir?
Platform hacmi neden bütün Forex cirosu değil?
Last look gizli havuzla aynı mı?
Neden yalnız iyi gerçekleşmiş istekleri karşılaştırmayalım?
Kaynaklar ve doğrulama
- BIS — FX execution algorithms and market functioning
Parçalı FX, BoxD daha az görünür havuzlar, dark pool ve farklı açıklama boyutları.
- FINRA — Where Do Stocks Trade?
ABD hisse ATS ön kotasyon ve işlem sonrası raporlama ayrımı; evrensel FX kuralı değil.
- CME — eFix Matching Service Overview
Kesin eşleşmiş kısım, sonradan fixing ve alternatif gerçekleşmeye dönen kalan miktar.
- MetaQuotes — MqlRates
tick_volume ve real_volume ayrı alanlardır; küresel veri kapsamı kanıtı değildir.
- SPK — İzinsiz kaldıraçlı işlemler,23 Şubat 2023
Türkiye’de yerleşikler için yetki kontrolü.
Hesaplamalar açıkça belirtilen varsayımlara dayanır. Güncel piyasa verilerinin veya sağlayıcının koşullarının yerini almaz.