Inhoud van de analyse
Een koers voor dezelfde kalenderdag is niet noodzakelijk dezelfde waarneming. In 2025 vergelijken we 250 gemeenschappelijke publicatiedagen van de NBP en de ECB. Het gemiddelde verschil met teken is −0,931 basispunt; het gemiddelde absolute verschil is 16,815 basispunten. Die twee getallen beantwoorden verschillende vragen: een bijna nul zijnde gemiddelde afwijking betekent niet dat de dagelijkse koersen vrijwel gelijk waren.
Methode: dezelfde eenheid, gemeenschappelijke datums
De NBP-reeks geeft PLN per USD. Bij de ECB delen we PLN per EUR door USD per EUR, zodat ook daar PLN per USD ontstaat. Alleen datums met beide publicaties tellen mee. We vullen ontbrekende dagen niet op en verschuiven geen koers naar een andere datum.
verschil_bp = 10000 × (NBP_USDPLN × ECB_USDperEUR / ECB_PLNperEUR − 1)Een basispunt is hier 0,01% relatief koersverschil, geen pip en geen bied-laatspread. De berekening gebruikt oorspronkelijke decimale waarden; de oorspronkelijke controle rekende alle 250 gemeenschappelijke dagen ook als rationale getallen na. De lokalisatie voert die historische broncontrole niet opnieuw op als nieuw onderzoek.
De NBP publiceerde op 251 datums, de ECB op 255. Alleen de NBP had 18 april; alleen de ECB had 6 januari, 19 juni, 15 augustus, 11 november en 24 december. Een binnenlandse werkdagkalender is dus geen vervanging voor de feitelijke publicatiedatums van beide bronnen.
Wat zeggen de verschillen wel en niet?
Op 122 gemeenschappelijke dagen lag de NBP-koers hoger en op 128 lager; er waren geen gelijke waarden. De mediaan met teken was −1,047 basispunt, de mediaan van de absolute verschillen 12,083. Het kleinste verschil met teken bedroeg −66,406 basispunten op 11 april 2025; het grootste was +72,769 op 8 april. Dat laatste was ook het grootste absolute verschil.
Een denkvoorbeeld maakt het tekenverschil tastbaar: +20 en −20 basispunten hebben samen gemiddeld nul, maar gemiddeld absoluut 20 basispunten. Dat voorbeeld is geen extra observatie uit het onderzoek. Bekijk daarom zowel richting als omvang, voordat je een kleine gemiddelde afwijking als nauwkeurigheid uitlegt.
Volgens de NBP-publicatie-informatie verschijnt tabel A op werkdagen in het venster 11.45–12.15. De ECB wijzigde de publicatietijd vanaf juli 2016 naar ongeveer 16.00 CET. Dat zijn publicatieschema’s, geen bewezen exacte meettijdstippen van iedere historische koers. Publicatie, vaststelling, afronding en methode zijn verschillende aspecten; uit deze vergelijking isoleren we hun afzonderlijke bijdrage niet. Gebruik voor tijdconversie de datum en tijdzone, geen vaste UTC-verschuiving voor het hele jaar.
Dit is geen arbitragesignaal en geen meting van brokerkosten. Referentiekoersen zijn geen gelijktijdig uitvoerbare bied- en laatprijzen. Een Nederlandse lezer die een EUR-rekening vergelijkt met een rapport in PLN moet eerst eenheden, bron en datum vastleggen; deze studie beslist niet welke fiscale omrekenregel op die lezer van toepassing is.
Herkomst en controleerbaarheid
De oorspronkelijke gegevens zijn op 7 oktober 2026 vastgelegd. Het bronnenmanifest bevat verkrijgingstijden en SHA-256-hashes. Latere herzieningen van een bron kunnen een nieuwe download doen afwijken; dat is een reden om versies te vergelijken, niet om de oorspronkelijke hash stilzwijgend te vervangen.
De openbare CSV bevat maandaggregaten. Ruwe NBP-waarnemingen en de dagelijkse samengevoegde A-tabel worden niet in dit pakket verspreid. Het programma haalt de officiële gegevens lokaal op en vergelijkt ze met vastgelegde hashes. Daardoor kun je de methode controleren zonder een nieuwe download voor de oorspronkelijke kopie aan te zien.
Maandresultaten
Schuif op een klein scherm horizontaal door de tabel om kolommen te vergelijken.
| Maand | Gemeenschappelijke datums | Gemiddelde met teken (bp) | Gemiddeld absoluut verschil (bp) |
|---|---|---|---|
| 2025-01 | 21 | -4,836 | 20,695 |
| 2025-02 | 20 | 4,019 | 21,589 |
| 2025-03 | 21 | 0,138 | 21,363 |
| 2025-04 | 20 | 0,116 | 25,123 |
| 2025-05 | 21 | -4,235 | 16,812 |
| 2025-06 | 20 | -2,437 | 14,519 |
| 2025-07 | 23 | -8,152 | 16,273 |
| 2025-08 | 20 | 6,657 | 16,993 |
| 2025-09 | 22 | -2,630 | 9,659 |
| 2025-10 | 23 | -7,649 | 13,985 |
| 2025-11 | 19 | 6,331 | 14,800 |
| 2025-12 | 20 | 4,431 | 10,668 |
De grafiek begint bij nul en toont de gemiddelde absolute afwijking per maand. Zij toont niet de intraday-volatiliteit en ook niet het hoogste dagelijkse verschil. De tabel houdt het gemiddelde met teken apart, zodat tegenovergestelde afwijkingen de omvang niet verbergen.
Berekeningen reproduceren
- Maandaggregaten (CSV)
- Code, ECB-kopieën en instructies (ZIP)
- Volledige resultaten (JSON)
- Bronnen, verkrijgingstijden en SHA
Lees de oorspronkelijke instructies voordat je code uitvoert. Noteer programmaversie, bronhash en datum van een eventuele nieuwe download. De Nederlandstalige uitleg verandert de observaties, bronbestanden en oorspronkelijke onderzoeksdatum niet.
Gegevensbron: ECB-statistieken; onderzoek A gebruikt ook de NBP. Berekeningen, classificaties en grafieken zijn van dit project. De oorspronkelijke ECB-informatie is gratis. Dit impliceert geen goedkeuring door de ECB. Hergebruiksvoorwaarden staan in de pakketten. Voorbereiding en vertaling met AI-ondersteuning; code- en gegevenscontroles zijn geen onafhankelijke menselijke beoordeling.
Nederlandstalige leeswijzer bij de oorspronkelijke bestanden