Açık ve gerçekleşmiş kâr/zarar: hesap uzlaştırması

Gerçekleşmemiş kâr/zarar (floating P/L) açık miktarın güncel değerlemesidir; gerçekleşmiş sonuç (realized P/L) kapanışı gerçekleşen miktara aittir. İkisi de hesabın ekonomik durumunu etkiler. Açık zarar henüz geçmişe yazılmasa bile sermayeyi azaltır. Pozisyonu kapatmak, aynı sonucu ikinci kez kazanmak değildir. Fiyat, gider, para dönüşümü ve yatırma/çekme kayıtlarını ortak bir dönem içinde uzlaştırın.

Floating P/L ve realized P/L: iki ayrı kayıt

Açık sonuç, ilgili fiyat, hesap para birimine dönüşüm veya uygulanabilir düzeltmelerle değişir. Standart doğrusal FX modelinde uzun pozisyon fiyat yükselince, kısa pozisyon düşünce kazanır. Her tik mutlaka sonucu değiştirmez: yeni kaydın başka alanı güncellenmiş olabilir. Değerleme, gelecekte aynı miktarda kapanış gerçekleşeceğinin garantisi değildir.

Uzun pozisyon normalde satış yapılabilecek Bid, kısa pozisyon alış yapılabilecek Ask ile değerlenir. Diğer giderler yokken, alım Ask’tan gerçekleşip aynı an Bid’le değerlendirildiğinde spread kadar fiyat zararı oluşur. Komisyon ve finansman varsa ekrandaki toplam farklıdır. Spreadi giriş/çıkış fiyatlarıyla zaten hesaba kattıysanız aynı gideri ikinci kez düşmeyin.

Gerçekleşmiş fiyat sonucu, gerçekten kapanan miktar ve gerçekleşme fiyatına dayanır. Sonraki piyasa fiyatı o kayıtlı fiyatı değiştirmez; sonradan kaydedilen gider veya dönüşüm nihai hesap sonucunu yine etkileyebilir. Kısmi kapanış yalnız kapatılan bölümün sonucunu kaydeder; kalan miktar açık sonuç üretir. “Gerçekleşmiş artık hiçbir nedenle değişmez” genellemesi hesap düzeltmelerini dışlar.

Balance ve equity: sonuç hangi alana gider?

Bakiye, kapanmış sonuçlar yanında yatırma, çekme ve muhasebe yöntemine göre kaydedilmiş giderleri içerir. Yalnız kapanışta değişmez. Equity, açık pozisyonların değerlemesi ile varsa kredi, birikmiş komisyon ve bloke gibi düzeltmeleri de dikkate alan hesap değeridir. MT5’in belgelenmiş alanları bu bileşenleri ayrı gösterir.

Basit modelde equity = bakiye + açık sonuç. Açık pozisyon yokken ikisi eşit olabilir; kredi veya başka düzeltme varken bunu otomatik varsaymayın. İşlemi kapatınca açık sonucun geçmişe taşınması kendi başına equity artışı yaratmaz. Equity, bakiye ve teminat yazısıyla hesap alanlarını yan yana inceleyin. Çekilebilir tutar ayrıca kontrol edilir; bakiye, equity ve serbest teminat aynı çekim izni değildir.

Margin call açısından neden önemlidir?

Kullanılan teminat pozitifken MT5 teminat seviyesini equity / kullanılan teminat × 100 olarak gösterir. Teminat sabitken açık zarar equity’yi ve oranı düşürür. Oran, gereken teminatın kendisi veya evrensel zorunlu kapatma talimatı değildir. Uyarı ile zorunlu kapanış farklı olaylardır; ürünün ve hesabın gerçek şartlarını okuyun. Teminat sıfırken bu bölme formülünden sonlu bir oran çıkarılmaz.

Açık kâr her yerde yeni işlem kapasitesini artırmaz. XTB’nin Polonya CFD yardımında, açık kâr varken serbest teminat bakiye eksi kullanılan teminattır; açık zarar varken equity eksi teminattır. MT5 de sağlayıcıya bağlı uygulamayı açıklar. Bu, Polonya’daki adlandırılmış hesap örneğidir; Türkiye’ye sunulan teklif veya bütün kurumların kuralı değildir.

Tek işlemin bütün yaşam döngüsü

Kaynak hayalî doğrusal modelinde USD hesabı 10.000 USD bakiyeyle başlar. Gerçekleştiği varsayılan Ask giriş 1,0850; uzun miktar 100.000 EUR’dur. Anlık Bid 1,0849 ise fiyat sonucu 100.000 × (1,0849 − 1,0850) = −10 USD; equity 9.990 USD. Daha sonra varsayılan Bid 1,0900 ile +500 USD ve 10.500 USD equity; 1,0950 ile +1.000 USD ve 11.000 USD equity oluşur. Komisyon, finansman, dönüşüm, kredi veya başka hesap işlemi yoktur.

Bid 1,0820’ye geldiğinde sonuç −300 USD, equity 9.700 USD’dir. Tam kapanış satışının tam bu fiyattan gerçekleştiğini varsayarsak −300 USD kayda geçer: bakiye 9.700, açık sonuç sıfır, equity yine 9.700 USD. Önce görülen +1.000 USD o anın geçerli değerlemesiydi; hayalî para veya ayrıca eklenecek kazanç değildi. Giriş fiyatını ve o anki Bid’i aynı varsaymak ilk −10 USD’yi saklardı. Bunlar geçmiş işlem veya belirli haber saati iddiası değildir.

Ayrı kısmi kapanış kontrolünde, aynı 100.000 EUR pozisyonun tamamı +500 USD değerlenirken yarısı aynı Bid’den kapanırsa +250 USD gerçekleşir, +250 USD açık kalır. Bakiye 10.250, equity 10.500 USD’dir. Yeni 4 USD kapanış gideri kaydedilirse bakiye 10.246, equity 10.496 USD olur. Sonucu taşımak sermayeyi artırmaz; gider azaltır. Kalan yarı ileride farklı fiyattan kapanabilir.

Açık sonucun psikolojik tuzağı

Zararı kaydetmemek için plan dışı beklemek veya yeşil rakam kaybolmasın diye koşulsuz çıkmak olası davranış hatalarıdır. Alanın adı kararın doğru olduğunu göstermez. Şimdi açık tutma gerekçesini, kalan riski ve önceden yazılmış çıkış şartını karşılaştırın. Sonucu geçmişe geçirmek kötü ekonomik durumu düzeltmez; sırf kapatmak da her zaman doğru karar değildir.

İşlem psikolojisindeki hatalar algılanan kazanca bağlanmayı ve batık maliyeti tartışır. Harcanmış zaman, gösterilen renk veya eski zirve tek gerekçe olmasın. Günlüğe o andaki karar şartını ve gerçekten uygulanan çıkışı yazın; sonradan görülen zirveyi önceden bilinen çıkış fiyatı saymayın.

Açık sonuç, gerçekleşmiş sonuç ve vergi

Vergi tanıma olayı ülke, ürün, mükellef ve döneme bağlıdır. Kaynak Polonya 2025 PIT-38 rehberi, türev haklarının kullanılmasıyla gelirin doğmasını, ilgili bölümde %19 hesabını ve yabancı tutarlar için belirtilen önceki iş günü NBP dönüşümünü açıklar. Bu tarihli Polonya örneği Türkiye beyannamesi değildir; USD platform toplamı doğrudan PLN vergi tutarı da olmaz.

Türkiye için GİB’in 27 Ocak 2025 tarihli E-62030549-120-136762 özelgesi, kendi sorusundaki kaldıraçlı işlemlerde kapanış, yabancı para kazancının TRY karşılığı ve swap/taşıma gibi bileşenleri ayrı ele alır. Belirli muhataba verilen görüşü bütün ürün ve mükelleflere uygulanacak güncel oran cetveli saymıyoruz. İşlem sözleşmesi, kurum belgesi ve ilgili dönemin yürürlükteki kuralı esas alınmalıdır. Yalnız floating/realized etiketinden 31 Aralık vergisizliği veya zarar mahsubu hakkı çıkarılamaz; burada Türkiye vergi tutarı hesaplanmaz.

Yeni TRY uzlaştırması: başlangıçta da açık sonuç vardı

Bağımsız eğitim modelinde dönem başı bakiye 196.000 TRY ve açık kâr +4.000 TRY; başlangıç equity 200.000 TRY. Dönemde 20.000 TRY yatırma, 5.000 TRY çekme, +3.000 TRY gerçekleşmiş fiyat sonucu ve ayrıca −200 TRY gider kaydediliyor. Son açık sonuç −2.000 TRY. Bütün tutarlar zaten aynı TRY raporunda; yeni döviz dönüşümü, kredi, bloke veya başka kayıt yoktur.

Son bakiye 196.000 + 20.000 − 5.000 + 3.000 − 200 = 213.800 TRY; son equity 211.800 TRY. Equity artışı 11.800 TRY görünse de nakit akışı hariç dönem sonucu 211.800 − 200.000 − 20.000 + 5.000 = −3.200 TRY’dir. Diğer yoldan: 3.000 + (−2.000 − 4.000) − 200 = −3.200 TRY. Başlangıçtaki açık +4.000’in etkisini unutup 3.000 − 2.000 − 200 = +800 yazmak, sonucu 4.000 TRY fazla gösterir.

Sınır kontrolü: başlangıç açık sonucu sıfır olsaydı, aynı kayıtlarla bu kısa yöntem +800 TRY verirdi; başlangıç equity de 196.000 olurdu. Başlangıcı değiştirmeden bir formülden ötekine geçemezsiniz. Bu köprü yüzdesel getiri veya vergi hesabı değildir; getiri için nakit akışlarının zamanlamasına uygun yöntem ayrıca seçilir. Gider gerçekleşmiş net tutarın içindeyse ikinci kez düşülmez.

Açık sonucu doğru kullanmak için eylem listesi

1. Başlangıç ve son değerlemeyi aynı para ve aynı rapor kapsamıyla saklayın. Başlangıç açık sonucu sıfır mı kontrol edin; her döneme sıfırdan başlanmaz.
2. Yatırma, çekme, fiyat sonucu ve ayrı giderleri farklı satırlarda uzlaştırın. Sermaye artışını işlem başarısı, eski tepeyi tahsil edilmiş gelir saymayın.
3. Kâr alma kararını önceden belirlenmiş fiyat ve risk gerekçesine bağlayın. Yuvarlak yeşil tutar tek gerekçe değildir; emir gerçekleşmesi ayrıca incelenir.
4. Trailing stop’un etkinleşmesini, birimini, nerede çalıştığını ve sunucunun son kabul ettiği SL’yi kontrol edin. Yerel aday reddedilebilir; sıradan stop kayabilir. Demo işleyişi sınar, canlı kârı güvenceye almaz.
5. Kısmi kapanışta bakiye, kalan açık sonuç ve gideri yeniden hesaplayın. Yarı kapanış kalan yarıyı piyasa riskinden çıkarmaz.
6. Vergi ve çekim için ayrı belgeleri kullanın. Platform sütunları tek başına çekilebilir para, vergiye tabi gelir veya kişisel risk bütçesi değildir.