Privébelegging, eenmanszaak of vennootschap: wat vergelijk je?

Een Nederlandse BV, een Poolse sp. z o.o. en een particuliere brokerrekening hebben verschillende fiscale en juridische gevolgen. Kies niet eerst het laagste percentage uit een tabel. Bepaal je fiscale woonplaats, het belastingjaar, het instrument, de contractpartij en de feitelijke activiteit. Een handelsnaam of inschrijving maakt een privébelegging niet vanzelf ondernemingswinst. Het onderwerp Forex geeft op zichzelf geen uitsluitsel over box 1, box 3 of een vennootschap.

Nederland, 2026: een BV kan vennootschapsbelasting, afgekort Vpb, verschuldigd zijn. Bij een aandeelhouder met een aanmerkelijk belang kan daarna box 2 relevant zijn bij dividend of andere belastbare voordelen. Voor werkzaamheden kan ook de gebruikelijkloonregeling spelen. Het salaris, de winst in de BV en een dividend zijn verschillende bedragen. Een vergelijking met privévermogen vraagt daarom meer dan twee tarieven.

Polen, afzonderlijke vergelijking: kwalificerende particuliere financiële transacties vallen in het onderstaande model onder artikel 30b en PIT-38. Handel die juridisch tot een onderneming behoort en handel door een vennootschap moeten apart worden onderzocht. Een gewone CIT-plichtige vennootschap is niet hetzelfde als de regeling die in Polen informeel Estse CIT heet. Een broker moet bovendien de werkelijke rekeninghouder accepteren; een privérekening wordt niet door een interne notitie een zakelijke rekening.

Winst na CIT is niet hetzelfde als beschikbare bankmiddelen

Winst is niet hetzelfde als cashFictief Pools model: honderdduizend zloty winst vóór belasting bestaat uit veertigduizend cash en zestigduizend onbetaalde vordering. Negentienduizend CIT betaald: eenentachtigduizend winst na CIT, maar eenentwintigduizend cash.WINST ≠ CASHFictief · Polen · PLN · gewone CITVóór CIT: 100.000Cash 40.000Vordering 60.00019.000 CIT wordt betaaldNa CIT: 81.000Cash: 21.000Onbetaalde vordering: 60.000Zelfde schaal · geen uitkeringsbesluit
PLN 81.000 winst, maar PLN 21.000 cash. Fictief gewoon Pools 19%-CIT-model: winst/grondslag 100.000; cash 40.000 en onbetaalde vordering 60.000; belasting 19.000 betaald.

De vordering verklaart het verschil. Een winstcijfer is geen liquiditeit of wettelijke toestemming voor dividend.

Op een klein scherm kun je het diagram horizontaal verschuiven of vergroten. De waarden en conclusie staan ook hieronder als tekst.

Vóór CIT
PLN 100.000 – 40.000 cash + 60.000 vordering.
Betaalde CIT
PLN 19.000 – Gewone 19% op aangenomen grondslag.
Na CIT
PLN 21.000 cash – Plus onbetaalde vordering 60.000; winst 81.000.

Neem een fictieve gewone Poolse vennootschap in 2026. De boekhoudkundige winst vóór CIT en de correct vastgestelde belastbare grondslag zijn beide PLN 100.000. Zonder open posities bestaat het relevante vermogen uit PLN 40.000 geld en een al verantwoorde, nog onbetaalde vordering van PLN 60.000. Alle overige relevante posten zijn voor dit model nul. Tegen de gewone 19% is CIT PLN 19.000.

Na betaling van die belasting resteert PLN 81.000 winst na CIT, maar slechts PLN 21.000 geld: 40.000 − 19.000. De vordering van PLN 60.000 staat nog open. De optelling 21.000 + 60.000 = 81.000 sluit aan, maar verandert de vordering niet in cash. Dit is geen beoordeling van een wettelijk toegestane dividenduitkering. Een correcte belastinggrondslag bewijst niet dat de vennootschap haar schulden kan betalen na een uitkering.

Dezelfde denkfout ontstaat wanneer je gerealiseerd resultaat, rekeningsaldo en beschikbaar geld verwisselt. Reconciliatie is nodig vóór je een belastingpercentage of uitbetaling vergelijkt. Een vordering, vrije middelen bij de broker en geld op de bank zijn niet zonder voorwaarden uitwisselbaar.

Waarom 9% CIT geen totale heffing van 9% is

De onderstaande PLN-modellen zijn uitsluitend Pools. Het gewone CIT-tarief is 19%; de voorwaardelijke 9% geldt voor kwalificerende andere inkomsten dan kapitaalwinsten. Onder meer de toepasselijke omzetgrens, status als kleine of startende belastingplichtige en wettelijke uitsluitingen moeten kloppen. Het is geen algemene korting op iedere winst uit speculatieve derivaten. Artikel 7b kent voor financiële instrumenten een kapitaalwinstcategorie met onder meer een afzonderlijke uitzondering voor bepaalde zakelijke afdekkingen.

Vergelijk vervolgens dezelfde veronderstelde PLN 100.000 winst en fiscale grondslag, zonder vrijstellingen, verliezen of overige kosten. Bij volledig uitkeerbare gewone winst en een volledige gewone dividenduitkering aan de veronderstelde Poolse particuliere aandeelhouder is er na de eerste belasting nog een dividendheffing van 19%. Bij de kwalificerende 9%-variant is CIT PLN 9.000; op PLN 91.000 dividend komt PLN 17.290. Netto resteert PLN 73.710, totale heffing PLN 26.290 oftewel 26,29% van de oorspronkelijke grondslag.

Bij 19% CIT bedraagt de eerste heffing PLN 19.000; op PLN 81.000 dividend komt PLN 15.390. Netto resteert PLN 65.610: samen PLN 34.390 of 34,39%. De percentages tel je niet simpelweg op, omdat de dividendheffing over een kleiner bedrag wordt berekend. Dit model beschrijft geen Estse CIT, grensoverschrijdende verdragsvrijstelling, salaris of andere uitbetalingsroute.

Schuif op een klein scherm door de tabel om alle kolommen te lezen.

Polen: gewone 19% CIT plus 19% dividend tegenover het beperkte privémodel
Aangenomen grondslagPrivé: basisheffing / nettoVennootschap: totale twee heffingen / netto
PLN 100.00019.000 / 81.00034.390 / 65.610
PLN 200.00038.000 / 162.00068.780 / 131.220
PLN 500.00095.000 / 405.000171.950 / 328.050

Het privémodel veronderstelt correct artikel-30b-inkomen en rekent alleen de basisheffing van 19%. Onder meer eventuele andere persoonlijke heffingen, zoals de toepasselijke solidariteitsheffing, vragen een eigen toets. Uit deze drie rekenrijen volgt geen algemene grens waarboven een vennootschap voordeliger wordt. Werkelijke administratie, verliesverrekening, salaris, sociale verzekering, timing en gebruik van ingehouden winst ontbreken nog.

Nieuw Nederlands model: twee heffingen, één verrekening

Neem uitsluitend voor 2026 een Nederlandse BV met EUR 50.000 belastbare én boekhoudkundige winst. Dit is het bedrag na alle toepasselijke bedrijfskosten en eventuele loonkosten; het model neemt niet aan dat een werkende directeur zonder loon mag blijven. Er zijn geen andere grondslagen, aftrekposten of vrijstellingen. Het Vpb-tarief in 2026 is 19% tot en met EUR 200.000 en 25,8% daarboven. In dit model is Vpb dus EUR 9.500 en blijft EUR 40.500 over.

Veronderstel afzonderlijk dat een volledige gewone dividenduitkering van EUR 40.500 juridisch en financieel mogelijk is en in 2026 plaatsvindt. De in Nederland belastingplichtige particuliere aanmerkelijkbelanghouder heeft geen ander box-2-inkomen, verliezen of verdere correcties. Het dividend blijft onder de box-2-schijfgrens van EUR 68.843. Tegen 24,5% is de box-2-heffing EUR 9.922,50; boven die schijf geldt in 2026 31%.

De BV houdt in dit vereenvoudigde binnenlandse model 15% dividendbelasting in: EUR 6.075. Daardoor ontvangt de aandeelhouder eerst EUR 34.425. De EUR 6.075 wordt verrekend met de box-2-heffing; de resterende betaling is EUR 3.847,50. Uiteindelijk resteert EUR 30.577,50. Vpb en box 2 samen zijn EUR 19.422,50, oftewel 38,845% van EUR 50.000. Je telt de EUR 6.075 niet nogmaals bij die totale heffing op.

Dit is een controleerbaar voorbeeld van belastinglagen, geen persoonlijk advies om een BV op te richten. De vergelijking met jouw privébeleggingen vereist de werkelijke Nederlandse kwalificatie en grondslag. Het bestuur moet bij een uitkering ook de balanstest en uitkeringstoets uitvoeren. Een belastingberekening verleent geen toestemming tot uitkering en maakt een buitenlandse dividendbelasting niet automatisch volledig verrekenbaar.

Poolse Estse CIT: toegang en belastbare gebeurtenissen

De Poolse regeling voor vennootschapsinkomen op forfaitaire basis vraagt eigen toelatingsvoorwaarden. Artikel 28j noemt onder meer een toets waarbij minder dan 50% van de relevante opbrengsten in het voorafgaande belastingjaar, inclusief verschuldigde btw, uit de opgesomde categorieën komt. Daaronder staan verkoop en uitoefening van financiële instrumenten. Personeel, aandeelhouders, uitzonderingen en bijzondere startersvoorwaarden vragen eveneens beoordeling. De naam Estse CIT maakt de regeling niet automatisch geschikt voor een vennootschap die vooral financieel handelt.

Bij toepasselijke ingehouden gewone winst kan belastinguitstel een rol spelen, maar artikel 28m noemt ook andere belastbare gebeurtenissen, waaronder verborgen winstuitdelingen en niet-zakelijke uitgaven. De uitspraak “geen dividend betekent nooit belasting” is daarom onjuist. Veronderstel niet dat het gewone 26,29%- of 34,39%-model deze andere regeling uitrekent. Zie ook eenmanszaak en vennootschap als afzonderlijke keuzes.

Kosten, btw en sociale verzekering buiten de winsttabel

Voor Nederland moeten oprichtingsakte, administratie, jaarrekening en eventuele loonkosten in het echte bedrijfsplan staan. De gebruikelijkloonregeling kan bij werkzaamheden van een aanmerkelijkbelanghouder spelen; de juiste toepassing vraagt de feiten en eventuele uitzonderingen. Een uitsluitend op het Vpb-tarief gebaseerd model laat dit buiten beeld. Btw op software en handelsgereedschap behandelt bovendien een andere vraag dan inkomstenbelasting of Vpb.

Voor een Poolse sp. z o.o. is het minimumkapitaal PLN 5.000. Kapitaalinbreng is vermogen van de vennootschap, geen verdwenen registratievergoeding. Oprichtingsroute, notaris en rechterlijke kosten verschillen. Voor de Poolse PCC op de overeenkomst geldt een tarief van 0,5% over de wettelijke grondslag met toepasselijke verminderingen en uitzonderingen; bereken niet zonder meer 0,5% over het zichtbare kapitaalbedrag. Bij KRS-aanvragen vanaf 29 november 2025 is de oude MSiG-publicatieplicht vervallen: neem de vroegere PLN 100 niet automatisch over.

De Poolse vennootschap heeft boekhoud- en jaarrekeningverplichtingen; daaruit volgt niet dat uitbesteding aan één bepaald kantoor verplicht is. Voor de audit spelen bij de overige bedoelde entiteiten twee van drie wettelijke criteria, naast afzonderlijke categorieën en gebeurtenissen. “Klein” is dus geen universele vrijstelling. Wettelijk ingediende KRS- en jaarrekeninggegevens kunnen openbaar zijn; een vennootschap garandeert geen volledige financiële privacy.

Een Poolse enige aandeelhouder kan een aparte sociale- en zorgverzekeringstitel hebben; samenloop met andere titels moet worden beoordeeld. De uitspraak III UZP 8/23 van 21 februari 2024 betreft de aandeelhouder met 99% in een tweepersoonsvennootschap en de daarin genoemde bepalingen over de enige aandeelhouder. Zij geeft geen algemene belofte dat elke 99/1-constructie alle bijdragen uitsluit; echte rechtsverhoudingen en andere verzekeringstitels blijven aparte vragen. Ook btw-aftrek volgt niet automatisch uit het feit dat je een vennootschap hebt of financiële transacties uitvoert.

Waarvoor kan een vennootschap werkelijk nuttig zijn?

Beoordeel samenwerkingsafspraken, vermogensorganisatie, langetermijninvesteringen en het werkelijk gewenste gebruik van de winst. Vennootschappen gebruiken valutatransacties soms als afdekking van echte bedrijfsstromen; dat is een andere situatie dan particuliere speculatie. Een eigen vennootschap levert geen handelsvoordeel en geen gegarandeerde aftrekbaarheid. Een factuur voor een koersdienst bewijst op zichzelf de zakelijke fiscale aftrek niet.

Het beperkte Poolse kostenmodel illustreert alleen de rekenrichting: PLN 10.000 extra correct aftrekbare kosten en voldoende belastbaar inkomen bij een toepasselijk marginaal basistarief van 19% verminderen die basisheffing met PLN 1.900. De voorwaarden zijn aangenomen, niet door de aankoop vervuld. Kosten maken om belasting te besparen verbruikt nog steeds geld. Neem provisies, gegevensdiensten en administratie ieder maar eenmaal mee.

Drie routes, drie volledige berekeningen

Schuif op een klein scherm door de tabel om alle kolommen te lezen.

Maak vóór een keuze drie afzonderlijke dossiers
RouteWat moet je vaststellen?
PrivéJuridische kwalificatie, woonplaats, grondslag, verliesregels en overige persoonlijke heffingen.
EenmanszaakOf de activiteit werkelijk ondernemerschap is, welke inkomsten daartoe behoren, kosten en verzekering.
VennootschapRekeninghouder, winstcategorieën, toepasselijk regime, salaris, uitbetaling, liquiditeit en jaarlijkse verplichtingen.

Vergelijk dezelfde periode, bedragen en gewenste privébesteding. Geld dat in een vennootschap blijft, is niet dezelfde uitkomst als direct besteedbaar particulier geld. Gebruik geen algemeen “vanaf dit inkomen”-omslagpunt zonder die aannames. De break-even-vraag vereist echte volledige kosten, geen los belastingpercentage.

Een spreadsheet kan de verkeerde inkomenscategorie verbergen

In dit afzonderlijke Poolse model heeft een vennootschap PLN 100.000 correct vastgestelde andere inkomsten die voor 9% kwalificeren, en PLN 40.000 verlies in de kapitaalwinstcategorie. Het geaggregeerde rekenresultaat is PLN 60.000, maar de afzonderlijke categorieën leveren in het model PLN 9.000 CIT op, niet PLN 5.400. Verlies uit de ene categorie vermindert niet automatisch de andere. De fout is PLN 3.600.

Verander uitsluitend het kapitaalverlies in PLN 40.000 belastbare kapitaalwinst. Bij de aangenomen gewone 19% voor die categorie wordt CIT PLN 9.000 + PLN 7.600 = PLN 16.600. Dit is nog geen belasting op de uiteindelijke privéuitkering. Een CFD dat werkelijk een zakelijke stroom afdekt, vraagt bovendien een andere kwalificatietoets dan speculatie. Plaats daarom naast elke regel de broncategorie en fiscale behandeling, niet alleen een positief of negatief teken.

Wat leg je klaar vóór oprichting of omzetting?

  1. Leg woonplaats, jaar, instrumenten en contractrollen vast. Maak de Nederlandse en Poolse vergelijking afzonderlijk.
  2. Stel winst, belastinggrondslag, rekeningwaarden, onbetaalde posten en cashflow naast elkaar op.
  3. Bereken alle heffingen tot het gewenste privébedrag, met salaris en verrekening van voorheffingen waar toepasselijk.
  4. Toets kosten, administratie, jaarrekening, uitkeringsruimte en verzekering met de juiste deskundige. Voor gereguleerd Pools belastingadvies controleer je de relevante bevoegdheid, bijvoorbeeld via KIDP.
  5. Laat twijfel over categorieën en toelating gericht beoordelen. Een nieuwe inschrijving, verliesjaar of een informele tariefbelofte vervangt de wettelijke voorwaarden niet.