Bu makalede
Bu makaleyi okuduktan sonra…
- Polonya vergi kapsamını, gelir sınıfını ve doğru rezerv tabanını belirlemek.
- Şirkette kalan para ile dağıtım sonrası kişisel neti ve giderin ekonomik maliyetini ayırmak.
- Her zararın özgün tutarı, geçmiş indirimi ve beş yıllık penceresiyle iki zamanlama seçeneğini karşılaştırmak.
Kavramları makaleden ayrılmadan öğrenin
Gerçekleşmiş kâr/zarar — realized P/L İşlem planı CFD — fark sözleşmesi Komisyon Vergi mukimliği (tax residency) İşlem günlüğüBu yazı, Polonya vergi yükümlülüğü bulunan traderin 2026 planlamasını Türkçe açıklar. Türkiye’nin vergileme kuralları değildir; PLN tutarlar TRY’ye çevrilmiş Türk oranları olarak kullanılmaz. Önce fiilî faaliyet, gelir kaynağı, gider, zarar ve belge belirlenir; sonra uygulanabilir yapılar toplam maliyet ve paranın kime ait olduğuyla karşılaştırılır. Bilgi kontrol tarihi 23 Ekim 2026 UTC’dir; kişisel dosyada güncel hukuk ve olgular ayrıca değerlendirilir.
Polonya’da meşru planlamanın beş alanı
Beş alan kayıt, gelir sınıflandırması, uygun gider, uygun geçmiş zarar ve kanunun gerektirdiği tanıma zamanıdır. Kendi hesabına işlem yapmak JDG veya şirket çerçevesini kategorik biçimde hukuken imkânsız kılmaz. PIT Kanunu m.30b(4), işlemin işletme faaliyetinde yapılması ayrımını içerir; yalnız işletme kaydı da bütün işlemleri ticari yapmaz. Gerçek faaliyet incelenmeden bir oran seçmeyin.
Faydalı araç veya fatura tek başına gider hakkı vermez; bunlar her aracın dışlandığını da göstermez. Her uygun zararın özgün tutarını, kullanılmış kısmını ve sonraki beş vergi yılını izleyin. Satış ve hak gerçekleşmesi gibi gerçek olayların gelir/gider tanıma koşulunu belirleyin; bütün sözleşmeleri yalnız son pozisyon kapanışına bağlamayın. Gerçekleşmiş sonuç ile vergi matrahı her durumda aynı kavram değildir. Vergi dosyasının temeli belge kapsamıdır.
Net harcama hedefinden PIT öncesi gelire dönün
Kaynak kurgu Polonya 2026 bütçesinde bütün 10.000 PLN harcama hedefi, geri çekilen anaparadan değil vergi sonrası gelirden karşılanacak olsun. Doğru belirlenmiş gider sonrası özel m.30b gelirine yalnız %19 PIT uygulansın; zarar indirimi, indirim/istisna, yabancı vergi ve dayanışma vergisi yok varsayılır. Gelirin %81’i kalır: 10.000/0,81≈12.345,68 PLN. Rezerv yaklaşık 2.345,68 PLN olur.
Yaklaşık 12.345,68 PLN gelir ve 2.345,68 PLN rezerv; 11.900 gelirden 9.639 kalır. Kuruşlar bütçe yaklaşımıdır, form yuvarlama kuralı değil.
Küçük ekranda şemayı yatay kaydırabilir veya büyütebilirsiniz. Değerler ve sonuç aşağıdaki metinde de yer alır.
Net hedefin %19’unu almak 1.900 PLN verir; 11.900 gelir ve 1.900 rezerv düşüncesi hatalıdır. Gerçekte 11.900×%19=2.261 PLN vergi, kalan 9.639 PLN’dir. Kuruşlu sayılar bütçe yaklaşımıdır; beyannamenin kanuni yuvarlama talimatı değildir. Sütunu “PIT öncesi vergilendirilebilir gelir” diye adlandırın; anapara içeren para çekimini bu matrah yerine kullanmayın.
Türkiye ile Polonya vergi mekanizmasını ayırın
Türkiye’deki gelir sınıfı, kesinti ve beyan soruları Polonya PIT/CIT oranlarından yanıtlanamaz. Buradaki karşılaştırma yalnız tanımlanmış Polonya olgularıdır; bir Türk okuyucunun dili, vergi mukimliğini veya uygulanacak ülkeyi belirlemez. Türkiye yükümlülüğü varsa kendi güncel mevzuatı ve ilgili anlaşma ayrıca incelenir.
300.000 PLN matrahı hangi kişide ne bırakır?
Kaynak model aynı doğru belirlenmiş 300.000 PLN matrahı karşılaştırsın. Uygun özel m.30b gelirinde yalnız %19 PIT=57.000, kişide kalan 243.000 PLN. Klasik şirkette %19 CIT varsayılırsa 57.000 vergi, şirkette 243.000 PLN kalır. Tamamı Polonya’daki bireysel ortağa, istisna veya anlaşma indirimi olmadan %19 temettü PIT’iyle dağıtılırsa ikinci aşama 46.170 PLN’dir. Toplam 103.170 PLN, başlangıç matrahının %34,39’u; kişisel net 196.830 PLN olur.
Dağıtım yapılmazsa model henüz temettü PIT’i eklemez; 243.000 PLN şirketindir, sahibin kişisel harcama parası değildir. Bu iki aşama modeli tüm yapıların en ucuzunu seçmez. Muhasebe, yönetim, uygun gider, varsa sosyal/sağlık yükümlülüğü ve sahibin ödeme biçimi ayrıca incelenir. Modelde başka gelir veya düzeltme yoktur.
%9 CIT sermaye kazançlarını kapsamaz; küçük şirket olmak tek başına yetmez. Araç nitelendirmesinde m.7b’de belirli koruma amaçlı türevler gibi istisnalar vardır. Estonya CIT rejimi de şirket kârını dağıtmamayı tek koşul yapmaz: m.28j’de birden çok giriş şartı, m.28m’de gizli kazanç ve iş dışı gider gibi dağıtım dışı vergilendirilebilir kategoriler bulunur. Gerçek rejim uygunluğu hesap örneğinden çıkarılmaz.
Polonya GAAR sınırı: ülke adı tek başına test değildir
Ordynacja podatkowa m.119a, vergi kanununun konu veya amacına aykırı avantajı elde etmenin temel ya da temel amaçlardan biri olması ve yapay davranış koşullarını içerir. Uygun kanuni seçeneği kullanmak otomatik kaçınma değildir. Düzenlemenin gerçek olguları ayrı değerlendirilir; kayıtlı ülke adı bütün soruları çözmez.
Şirketin fiilî yönetimi ve mukimliği, ortağın vergi mukimliği, m.30f CFC koşulları, anlaşmalar, dağıtım ve raporlama ayrı testlerdir. Yabancı ofis bulunmaması tek başına bütün CFC şartları değildir. CRS kapsamında raporlanabilir hesap sahibi/kişi ve bazı kuruluşların kontrol eden kişileri için sınıflandırma vardır; her şirkete aynı rapor üretildiği varsayılmaz. OECD standardı ve yerel uygulama ayrıca incelenir; bilgi raporlaması ortağın Polonya vergisini hesaplamaz. “Görünmez hesap” vaadi yapı seçme gerekçesi değildir.
JDG ve şirket giderinde önce uygunluk
Donanımda gerçek işletme kullanımı, ilgili varlık kuralları ve tanıma yöntemi; veri, yazılım ve VPS’te gelir bağlantısı, sözleşme, ödeme ve tarih incelenir. Eğitim/kitap faaliyetle bağlantılı olsa bile kanuni dışlamalar ve kaynak nitelendirmesi değerlendirilir. Ev, araç veya seyahati genel listeden tamamen kabul ya da ret etmeyin; özel/karma kullanım ve belge ayrı sorulardır. Tek fiyat her varlığa düz çizgi amortisman zorunluluğu getirmez.
Komisyonu bir kez uzlaştırın. Özel PIT m.11a yabancı para gelirinde elde etmeden önceki son iş gününün NBP ortalama kurunu, giderde giderden önceki son iş gününü düzenler; faaliyet ve işleme göre uygulanabilir döviz farkı kuralları ayrıca kontrol edilir. TRY’ye yalnız kapanış kuru ile topluca çevirmek Polonya defter kuralı değildir.
Kaynak kurguda tamamen kullanılabilir 10.000 PLN gider, %19 olağan vergiyi 1.900 azaltır; ekonomik harcama 8.100 PLN kalır. Gereksiz aracı sırf gider yazmak için almak para harcar. Karma kullanım, amortisman ve KDV varsa ayrı değerlendirilir. Gider/kâr oranı veya yaşam tarzı, burada ölçülmüş inceleme olasılığı değildir.
Beş yıllık zarar: özgün tutar, kalan ve son yıl
PIT m.9(3)/(6) kapsamında uygun kaynaktaki zarar sonraki beş vergi yılında değerlendirilir. Klasik yolda bir yılda özgün zararın %50’si tavanı vardır. 2019 ve sonrası zararlar için uygun tek seferlik yol 5 milyon PLN’ye kadardır; kalan, aynı beş yıllık pencerede yıllık özgün zararın %50’si sınırıyla değerlendirilir. Uygun gelir ve kullanılmamış zarar da indirimi sınırlar. Bütün geçmiş zararlar veya farklı gelir kaynakları kendiliğinden birleşmez.
Kaynak kurgu: özel m.30b cari gelir 50.000 PLN, 2019 veya sonrasında doğmuş, penceresi açık ve tamamen kullanılmamış uygun zarar 30.000 PLN olsun. Klasik 15.000 indirim, 35.000 matrah ve 6.650 PIT bırakır. Uygun tek seferlik 30.000 indirim, 20.000 matrah ve 3.800 PIT verir. Bu yıl fark 2.850 PLN’dir. İlk yol geleceğe 15.000 zarar bırakır; gelecekte yeterli gelir garantisi yoktur. Başka düzeltme yok varsayılır.
Aynı sabit %19 oranında tamamen kullanılan aynı indirim, sonraki gelir yüksek diye özünde daha değerli olmaz. Kullanılabilir gelir, tavan ve sona erme riski önemlidir. Eksik beyan veya atlanmış zararda düzeltme/geç beyan ve zamanaşımı koşulunu hızla kontrol edin; hakkın her durumda kalıcı yok olduğunu söylemeyin. Düzeltme hakkının kontrol/işlem sırasında askıya alınması gibi usul sınırları da vardır.
Yeni senaryo: aynı cari vergi, farklı kalan zarar
Bağımsız kurgu Polonya’da uygun özel m.30b zararlarını kullanan kişi içindir. 2021 özgün zararı 40.000 PLN; 2022’de klasik yolla 20.000 kullanılmış, başka indirim yok, 2026 başında kalan 20.000 olsun. Kullanım penceresi 2022–2026’dır. 2025’te ayrıca 20.000 uygun zarar doğmuş ve henüz kullanılmamış olsun; penceresi 2026–2030. İkisinin de doğru beyan edildiği varsayılır.
2026 uygun gelir 20.000 PLN olsun. A seçeneğinde eski zarardan 20.000 klasik indirim yapılır; bu özgün 40.000’in %50 sınırındadır. Yeni zarar 20.000 geleceğe kalır. B seçeneğinde yeni zararın tamamı uygun tek seferlik yolla kullanılır; eski kalan 20.000, 2026 sonrası penceresi bittiği için gelecekte kullanılamaz. İki seçenekte de 2026 matrah ve olağan PIT sıfırdır.
Kurallar aynı kalır, 2027 uygun gelir 12.000 PLN olur ve başka gelir/düzeltme olmazsa A’da yeni zarardan uygun tek seferlik 12.000 düşülür: matrah/PIT sıfır, 2030’a kadar şartlarıyla incelenecek 8.000 zarar kalır. B’de kullanılabilir zarar kalmadığından 12.000×%19=2.280 PLN PIT vardır. 2027 geliri sıfır olursa o yıl iki yolda da vergi sıfırdır; A’da yeni zarar 20.000 kalır. Bunun 2030’a kadar uygun gelirle kullanılacağı garanti edilmez.
Fark yüksek gelirde daha büyük oran değil, kalan zarar ve sona erme koşuludur; zorunlu FIFO veya kişisel en iyi seçim değildir.
Küçük ekranda şemayı yatay kaydırabilir veya büyütebilirsiniz. Değerler ve sonuç aşağıdaki metinde de yer alır.
- A: 2026 eski zarardan 20.000
- 2026 PIT sıfır; yeni zarar 20.000 kalır – 2021 penceresi 2022–2026; klasik tavan 40.000×%50=20.000 PLN.
- B: 2026 yeni zarardan 20.000 tek seferlik
- 2026 PIT sıfır; eski 20.000 süresi biter – Yeni 2025 zararı 2026–2030 penceresindedir; B’de tamamı tüketilir.
- Kurallar aynı / 2027 gelir 12.000
- A: PIT sıfır/kalan 8.000; B: PIT 2.280 PLN – A yeni zarardan 12.000 tek seferlik kullanır. 2027 gelir sıfır olursa iki yolda da o yıl vergi sıfır, A’da yeni zarar 20.000 kalır; gelecek gelir garantisi yok.
Bu, zorunlu “ilk giren ilk çıkar” zarar kuralı veya kişisel en iyi seçim değildir. Verilen özgün tutarlar, önceki indirimler ve süreler altında iki izinli seçeneğin karşılaştırmasıdır. Yüksek sonraki gelir indirimin yüzdesini büyütmemiştir; fark, eski zararın süresini kaçırmak ve yeni zararı saklamaktan doğar. Yabancı vergi, indirim/istisna, dayanışma vergisi ve başka kaynaklar model dışında tutulmuştur.
Offshore, ikamet ve kayıt hatalarını ayrı sınayın
Şirket kaydı, dış ofis ve banka transferi tek başına CFC, mukimlik veya kaçınma testi değildir. Polonya iç hukukunda kişisel veya ekonomik menfaat merkezi ya da vergi yılında 183 günden fazla bulunma mukimlik ölçütüdür; çifte mukimlikte ilgili anlaşma ayrıca uygulanır. Yalnız ayrılma, adres veya sertifika bütün yükümlülükleri çözmez.
Özel gider, beyan uyumsuzluğu ve eksik belgeyi olguyla açıklayın; genel inceleme olasılığı sıralaması uydurmayın. Başkasının bireysel yorumu kendi dosyanıza otomatik koruma taşımaz. Bireysel yorumda kendi durumunun tam anlatımı, uygulama, zaman ve kanuni istisnalar önemlidir; bütün geçmiş beş yılı sigortalayan belge değildir.
Önümüzdeki otuz gün: tutarlı dosya hazırlayın
- İlgili beş yıllık zarar/gelir geçmişini ve hâlâ kullanılabilir her özgün zararı tabloya alın; PIT-8C varsa kapsamını, broker raporunu ve transfer belgesini uzlaştırın.
- 2026 gelir sınıfı, uygun gider ve indirimleri belirleyin. Dayanışma vergisini m.30h’nin tanımlı gelir toplamı ve öngördüğü düşüşlerle ayrı değerlendirin; yalnız hesap bakiyesine oran uygulamayın.
- Sorulara uygun yetkili danışmanı ve gerçek olguları hazırlayın; genel unvandan temsil yetkisi veya danışmanlık ücretinin kendini ödeyeceği sonucu çıkarmayın.
- Belirsiz nitelendirmede kendi olgularınız için KIS bireysel yorumunu değerlendirin. Ayrı durum/gelecek olay açıklaması başına 40 PLN; kural olarak başvurudan üç ay, usulen sayılmayan süreler vardır. Koruma koşulludur; kaçınma dahil kanuni istisnaları kontrol edin.
- Özgün tutar, kategori, tanıma günü, ilgili NBP kuru ve PLN hesabını izlenebilir tutun. Brokerin marka/ülkesi tek başına belge yükümlülüğünü çözmez; haftalık beş dakika iş garantisi yoktur.
Ayrı kaynak kurgu takviminde Aralık 2026’da doğru tanınmış 100.000 PLN özel CFD geliri, Ocak 2027’de 100.000 zarar olsun; başka gelir, geçmiş zarar veya düzeltme yok. Ekonomik toplam sıfır, 2026 olağan PIT’i 19.000 PLN’dir. 2027 zararı sonraki uygun yıllar için değerlendirilir; 2026’ya geri taşınmaz. İki gerçek tanıma olayı da 2026’ya ait olsaydı yıllık model sıfır olurdu. Bu varsayım değişikliğidir; kayıtları keyfî yıl değiştirme izni değildir. Tamamlanan yıl rezervini cari işlem bakiyesinden ayrı tutun.
Polonya PIT-38 çerçevesi, JDG ve sp. z o.o., Polonyalı traderin vergi göçü ve uygun giderler ayrı soruları işler. Plan ve günlük kaydı vergi sınıflandırmasının yerine geçmez. Piyasa katılımcıları ve risk yönetimi bağlamı belge ve rezerv sorularını destekler.
Anladığınızı kontrol edin
Alıştırma: yaklaşık 2 dakika.
Yanıtı ve açıklamayı göster
Doğru. Gelirin %81’i 10.000 bırakmalı; 0,81’e bölünür ve yaklaşık 2.345,68 PLN rezerv ayrılır.
Diğer sorular
Polonya GAAR sınırı nerede?
Beş yıllık zarar nasıl kullanılır?
Polonya mukimiyken Kıbrıs veya Malta şirketi her durumda yükü azaltır mı?
Hangi kayıtlar hesabı açıklamaya yardım eder?
Yeni iki zarar senaryosunda fark neden doğar?
Bireysel yorum bütün geçmiş yılları korur mu?
Aralık kârı Ocak zararıyla sıfırlanır mı?
Kaynaklar ve doğrulama
- Polonya PIT Kanunu — güncel birleştirilmiş metin
M.3 ve 4a mukimlik/anlaşma, m.9 zarar, m.11a dönüşüm, m.30a temettü, m.30b sınıflandırma, m.30f CFC ve m.30h dayanışma vergisi. 2026 senaryosu Polonya kapsamındadır.
- Polonya CIT Kanunu — güncel birleştirilmiş metin
M.7b sermaye kazançları ve istisnalar, m.19 oran koşulları, m.28j ve 28m Estonya CIT şartları ve olayları. İki aşama hesap modelinde klasik %19 CIT varsayılır.
- Polonya Ordynacja podatkowa — güncel metin
M.119a kaçınma koşulları; m.14b, 14d, 14f, 14k, 14m ve 14na bireysel yorum kapsamı, ücreti, süresi ve koruma; m.70 ile 81/81b zamanaşımı ve düzeltme.
- MF — PIT stawki i limity
Uygun sermaye geliri ve temettü için %19 açıklaması; herkesin bütün geliri veya Türkiye oranı değildir.
- MF — Najważniejsze informacje o wniosku
Ayrı olgu/gelecek olay başına 40 PLN, tam durum anlatımı, normal üç ay ve usul süreleri. Genel geçmiş yıl sigortası değildir.
- OECD — Consolidated CRS 2025
Raporlanabilir kuruluş ve pasif kuruluşun kontrol eden kişisi sınıflandırması; her şirkete aynı kayıt veya ortağın PIT hesabı değildir. Yerel yürürlük ayrıca incelenir.
Hesaplamalar açıkça belirtilen varsayımlara dayanır. Güncel piyasa verilerinin veya sağlayıcının koşullarının yerini almaz.
