EUR/USD çiftinde EUR baz, USD kotasyon para birimidir. 1,1000 kuru bir euro başına 1,10 dolar demektir. Hesabınız TRY olsa da bu çiftin sırası değişmez. Bu ayrım; pozisyon miktarını, fiyat hareketinin parasal sonucunu ve hesabınıza çevrilen tutarı ayrı hesaplamanızı sağlar. “Alış” düğmesi ise tek başına gerçekten euro teslim edildiğini göstermez; bunun için ürünün sözleşmesine bakılır.

Çiftte önce baz, sonra kotasyon para birimi gelir

Kotasyon bir baz biriminin fiyatını söyler; işlemin mutlaka yalnızca bir birimle yapılmasını gerektirmez. EUR/USD 1,1000 iken 1 EUR fiyatı 1,10 USD'dir; 10.000 EUR miktar için aynı kuru miktarla çarparsınız. USD/JPY = 150,00 ise bir doların 150 yen olduğunu anlatır. Hangi paranın önce geldiğini okumadan fiyatın yönünü yorumlamayın.

Baz para birimi ile kotasyon para birimini forex piyasasının ürün ayrımıyla birlikte düşünün. Bankada teslim edilebilir döviz değişimi ile nakit uzlaşılı türev sözleşmenin miktarı aynı şeyi ifade etmez. Her ikisinde EUR/USD görmeniz, hakların ve ödeme yükümlülüklerinin eşit olduğu anlamına gelmez.

Çift kodu ile fiyat birimini ayırınKaynak şemadaki örnek fiyatlar güncel kotasyon değildir. Gösterilen basamak sayısı asgari fiyat adımını tanımlamaz.VARSAYIMSAL HESAPLAMAEUR/USD örnek kotasyonu1,0850 USD / EURUSD/JPY örnek kotasyonu156,20 JPY / USD
Çift kodu ile fiyat birimini ayırın. Kaynak şemadaki örnek fiyatlar güncel kotasyon değildir. Gösterilen basamak sayısı asgari fiyat adımını tanımlamaz.

Baz para kodda ilk sıradadır. Fiyatın birimi ise ikinci para / ilk paradır; miktarı fiyatla çarptığınızda kotasyon para tutarı kalır.

Küçük ekranda şemayı yatay kaydırabilir veya büyütebilirsiniz. Değerler ve sonuç aşağıdaki metinde de yer alır.

EUR/USD örnek kotasyonu
1,0850 USD / EUR – Bir euro için 1,0850 dolar.
USD/JPY örnek kotasyonu
156,20 JPY / USD – Bir dolar için 156,20 yen.

Sayıyı birimiyle birlikte okuyun

Varsayımsal EUR/USD hareketi 1,1000'den 1,1020'ye olsun. Bir euronun dolar fiyatı 0,0020 USD artmıştır; euro dolara karşı güçlenmiştir. USD/JPY yükselirse bu kez bir dolar daha fazla yen alır. Grafiğin yukarı gitmesi her çiftte doların güçlendiği veya her çiftte zayıfladığı anlamına gelmez. Önce fiyatın pay ve paydasını yazın.

Ters kotasyonda alış ve satış tarafları da yer değiştirir

EUR/USD için varsayımsal Bid/Ask 1,1000 / 1,1002 USD/EUR olsun. USD/EUR'ye geçerken yeni Bid = 1/eski Ask, yeni Ask = 1/eski Bid olur. Beş ondalıkla yaklaşık 0,90893 / 0,90909 buluruz; birim EUR/USD, yani dolar başına eurodur. Burada USD/EUR çift kodunu fiyatın biriminden ayırıyoruz: kodda baz USD'dir; fiyat birimi EUR/USD'dir.

Yalnızca iki sayının tersini alıp eski sırada bırakmak, Bid'i Ask'tan büyük yapar. MetaTrader açıklamasında müşterinin Ask'tan aldığı ve Bid'den sattığı belirtilir. İşlemi ters yönde düşündüğünüzde hangi tarafın değiştiğini bu mantıkla kontrol edebilirsiniz. Tek bir referans kura uygulanan 1/kur hesabı ise iki taraflı gerçekleşebilir teklif oluşturmaz.

Ters kotasyonda taraflar çaprazlanırVarsayımsal aynı-an EUR/USD Bid 1,1000 ve Ask 1,1002 USD/EUR. Ayrı ücret yok; sonuçlar beş ondalığa yuvarlanmıştır.VARSAYIMSAL HESAPLAMAYeni USD/EUR Bid1 / 1,1002 ≈ 0,90893Yeni USD/EUR Ask1 / 1,1000 ≈ 0,90909
Ters kotasyonda taraflar çaprazlanır. Varsayımsal aynı-an EUR/USD Bid 1,1000 ve Ask 1,1002 USD/EUR. Ayrı ücret yok; sonuçlar beş ondalığa yuvarlanmıştır.

Yeni Bid yeni Ask’tan düşüktür. Tek bir referans kur, bu modeldeki iki taraflı gerçekleşebilir teklif değildir.

Küçük ekranda şemayı yatay kaydırabilir veya büyütebilirsiniz. Değerler ve sonuç aşağıdaki metinde de yer alır.

Yeni USD/EUR Bid
1 / 1,1002 ≈ 0,90893 – Dolar başına euro; eski Ask’ın tersi.
Yeni USD/EUR Ask
1 / 1,1000 ≈ 0,90909 – Dolar başına euro; eski Bid’in tersi.

Yön ile mülkiyet aynı soru değildir

Teslim şartları olan EUR/USD döviz değişiminde euro edinip karşılığını dolar olarak ödeyebilirsiniz. EUR/USD CFD'si ise euro anaparasını teslim etmeden kur riskine maruz bırakır. Uzun pozisyon, maliyet öncesinde kapanış gerçekleşme fiyatının yükselmesinden yararlanır; kısa pozisyonun fiyat etkisi tersidir. Ürün, karşı taraf ve masraflar ayrı okunmalıdır.

Bir referans fiyatın lehinize küçük hareketi net kazanç garantisi değildir. Alışta Ask, satışta Bid kullanılıyorsa iki gerçekleşme fiyatının farkı spreadi zaten içerir. Buna ayrı komisyon veya finansman eklenebilir. Tek fiyatlı grafikten sonuç çıkarıp spreadi bir de ikinci kez düşmek de yanlış bir hesap verir.

Pip, gösterilen son basamak olmak zorunda değildir

Yaygın pip kabulü EUR/USD için 0,0001 USD/EUR; USD/JPY için 0,01 JPY/USD'dir. Platform daha ince fiyat basamağı gösterebilir. Ekrandaki son basamak, pip ve asgari işlem fiyat adımı aynı kavramlar değildir. Doğru çarpanı sembol özelliklerinden alın; başka bir aracın sözleşme büyüklüğünü kopyalamayın.

Kaynak şemadaki EUR/USD = 1,0850 ve USD/JPY = 156,20 yalnızca kotasyon örnekleridir. Bu yazımlar, tüm sağlayıcıların dört veya iki ondalık göstermek zorunda olduğu anlamına gelmez. Para biriminin birim değerinin küçük olması da tek başına her ürünün basamak sayısını belirlemez.

Miktar, kur hareketini para sonucuna çevirir

Doğrusal modelde 1 lotun 100.000 EUR, pipin 0,0001 USD/EUR olduğunu varsayalım. 1 lot için pip değeri 10 USD; 0,10 lot, yani 10.000 EUR için 1 USD olur. 10.000 EUR uzun pozisyonun 1,1000'den 1,1020'ye hareketi, ayrı masraflardan önce 10.000 × 0,0020 = 20 USD getirir.

Ayrı TRY hesabı örneğinde USD/TRY = 40 varsayarsak bu 20 USD, 800 TRY eder. USD/TRY 45 olsaydı aynı dolar sonucu 900 TRY olurdu. Bu ikinci tutar, EUR/USD işleminden fazladan 100 USD kazanıldığı anlamına gelmez; 100 TRY fark hesap çevriminden gelir. Kurlar güncel değildir; aynı anda uygulanabilen sabit çevrim varsayımı kullanılmıştır.

Aynı USD sonucu, iki TRY karşılığıAyrı yerel varsayım: 10.000 EUR uzun pozisyon, 1,1000 → 1,1020. Maliyetler yok; iki farklı sabit USD/TRY çevrim varsayımı karşılaştırılır.VARSAYIMSAL HESAPLAMAFiyat hareketinin sonucu10.000 × 0,0020 = 20 USDVarsayımsal USD/TRY = 4020 × 40 = 800 TRYVarsayımsal USD/TRY = 4520 × 45 = 900 TRY
Aynı USD sonucu, iki TRY karşılığı. Ayrı yerel varsayım: 10.000 EUR uzun pozisyon, 1,1000 → 1,1020. Maliyetler yok; iki farklı sabit USD/TRY çevrim varsayımı karşılaştırılır.

800 TRY ile 900 TRY arasındaki 100 TRY fark, aynı 20 USD sonucunun farklı kurla çevrilmesinden gelir. Ek 100 USD işlem kazancı değildir.

Küçük ekranda şemayı yatay kaydırabilir veya büyütebilirsiniz. Değerler ve sonuç aşağıdaki metinde de yer alır.

Fiyat hareketinin sonucu
10.000 × 0,0020 = 20 USD – Önce kotasyon para birimi.
Varsayımsal USD/TRY = 40
20 × 40 = 800 TRY – Hesap çevrimi, ayrı adım.
Varsayımsal USD/TRY = 45
20 × 45 = 900 TRY – Aynı USD sonucu, farklı TRY değeri.

Aynı miktar, farklı fiyat birimleri

Kaynak model: iki doğrusal pozisyonun bir pip karşılığı
Pozisyon miktarıVarsayılan pipPara değeri
EUR/USD'de 10.000 EUR0,0001 USD/EUR1 USD
USD/JPY'de 10.000 USD0,01 JPY/USD100 JPY

Bu karşılaştırma hesap para birimine çevrimden öncedir. Sonuçları tek hesapta karşılaştırmak için aynı tarih, çevrim yönü ve uygulanabilir maliyetler gerekir. 100 JPY sayısının 1 USD sayısından büyük olması, ikinci pozisyonun yüz kat riskli olduğunu göstermez. Birimler eşitlenmeden rakamlar karşılaştırılmaz.

Ters çift gösterimi geçerli midir?

EUR/USD yaygın kotasyondur; USD/EUR de pozitif kurun tersiyle ifade edilebilir. Bir para biriminin ekonomik önemi veya ISO kodu, onun hiçbir zaman ikinci sırada yazılamayacağı anlamına gelmez. Yorumda gerçek çift kodunu ve fiyat birimini esas alın. Ters çifte geçiyorsanız miktarın da artık yeni baz para üzerinden ifade edildiğine dikkat edin.

Ters kurun yüzde değişimi neden eşit değildir?

Spread yokken EUR/USD 1,1000'den 1,2100'e çıkarsa artış %10'dur. Ters kur yaklaşık 0,90909'dan 0,82645 EUR/USD birimine iner; düşüş yaklaşık %9,09'dur. Başlangıç değeri değiştiği için yüzdeler eşit büyüklükte ve ters işaretli değildir. Pozitif fiyatlar için ilk getiri r ise ters kur getirisi 1/(1+r) − 1 olur.

Doğrudan veya dolaylı kotasyon, karşılaştırmada hangi parayı yerel kabul ettiğinize bağlıdır. Hesap para birimi ise ayrı bir kavramdır. Türkiye'de yaşamak, her sözleşmenin TRY olarak fiyatlandığı veya her kazancın aynı anda TRY'ye çevrildiği anlamına gelmez. Sağlayıcının değerleme zamanını ayrıca kontrol edin.

Takma addan önce ürün kodunu kontrol edin

Piyasa yorumlarında GBP/USD için “cable” gibi adlar duyabilirsiniz. Takma ad, çift kodunun, baz miktarın veya sözleşme özelliklerinin yerine geçmez. Aynı isimle sunulan türevlerin çarpanı, işlem saatleri veya çevrim yöntemi farklı olabilir. Hesaplamaya başlamadan ekranda hangi sembolün ve hesap türünün seçili olduğunu kaydedin.

Sonraki çalışma: yönü, birimi ve maliyeti birlikte sınayın

  1. EUR/USD, USD/JPY ve USD/TRY için baz parayı, kotasyon parasını ve bir fiyat biriminin anlamını ayrı yazın.
  2. Her birinde belirlenmiş bir miktar için küçük, varsayımsal kur değişiminin sonucunu bulun; sonucu para birimiyle birlikte kaydedin.
  3. 1,1000 / 1,1002 çift taraflı teklifini ters çevirin. Yeni Bid'in yeni Ask'tan düşük kaldığını ve tarafların yer değiştirdiğini doğrulayın.
  4. Demo kaydındaki gerçekleşme fiyatlarını ve ayrı masrafları hesapla karşılaştırın. Kur çevrimini “yalnızca etiket değiştirme” olarak uygulamayın.