Faiz artırımı ve faiz indirimi

Kararın önceki faize göre değişimi ile önceden beklenen karara göre sürprizi ayrı hesaplanır.

Ne anlama gelir?

Politika faizinin veya hedef aralığın yükseltilmesi faiz artırımı, düşürülmesi faiz indirimidir. Diğer araçlar/enflasyonla birlikte değerlendirilmek üzere genelde sıkılaştırma veya gevşeme yönündedir. Kur tepkisi beklentiler ve diğer koşullara bağlıdır; yüksek faiz para biriminin kesin değer kazanması değildir.

Somut örnek

Kaynakta politika faizi %4→%4,25: artış 0,25 yüzde puan, 25 baz puan; %25 artış değildir. Ayrı Türkiye okuru için tamamen kurgu politika oranı %25→%25,25 olsun; TCMB’nin güncel oranı diye okunmamalıdır. Artış yine 25 baz puan, başlangıca göre göreli artış %1. Önceden kaydedilmiş A beklentisi %25,25 ise sürpriz 0 baz puan; B beklentisi %25,50 ise karar beklentiden 25 baz puan düşüktür. Karar önceki faize göre artırımken beklentiye göre daha düşük olabilir. Ayrı varsayımsal bir yıllık basit faizli 10.000 TRY üründe sözleşme oranları da %25/%25,25 olsaydı, brüt faiz 2.500/2.525 TRY, fark 25 TRY olurdu; vergi/ücret yok sayılır. Politika faizi banka mevduatına otomatik aynı oranda geçer iddiası değildir.

Artırım ile sürpriz aynı şey değilTamamen atanmış politika oranı %25→%25,25; önceden A beklentisi %25,25, B beklentisi %25,50. Güncel TCMB oranı/teklifi değil.VARSAYIMSAL HESAPLAMAÖnceki faize göre+25 baz puanA beklentisine göre0 baz puanB beklentisine göre−25 baz puan
Artırım ile sürpriz aynı şey değil. Tamamen atanmış politika oranı %25→%25,25; önceden A beklentisi %25,25, B beklentisi %25,50. Güncel TCMB oranı/teklifi değil.

Aynı kararda değişim ve sürprizi ayrı sütunlarda tutun; ikisinden tek başına fiyat yönü üretmeyin.

Küçük ekranda şemayı yatay kaydırabilir veya büyütebilirsiniz. Değerler ve sonuç aşağıdaki metinde de yer alır.

Önceki faize göre
+25 baz puan – 0,25 yüzde puan; başlangıca göre %1 göreli artış.
A beklentisine göre
0 baz puan – Karar beklenen düzeyle aynı.
B beklentisine göre
−25 baz puan – Artırım var, fakat beklenenden daha küçük.

Anladığınızı kontrol edin

Alıştırma: yaklaşık 2 dakika.

Kurgu %25→%25,25 kararında B beklentisi %25,50. Hangisi doğrudur?

Yanıtı ve açıklamayı göster

Doğru. Önceki faiz ve beklenen karar farklı karşılaştırma tabanlarıdır; kesin döviz yönü vermez.

İlgili kavramlar

Uygulamalı çalışma

Kaynaklar ve ek açıklamalar

Kaynak bağlantısı, değişebilen her koşulun her ziyaretinizde yeniden doğrulandığı anlamına gelmez.

Örnekler varsayımsaldır. Ürün özellikleri ve ulusal kurallar farklı olabilir.