Enflasyon
Pozitif enflasyonun yavaşlaması fiyat düşüşü değildir. Dönem, endeks, kişisel sepet ve bileşik fiyat değişimi ayrı kontrol edilir.
Ne anlama gelir?
Belirli dönem ve karşılaştırma tabanına göre genel fiyat düzeyindeki artıştır. Pozitif enflasyonun yavaşlaması, fiyatların düştüğü anlamına gelmez; buna dezenflasyon denir. Genel endeks her hanenin harcama bileşimini aynı ölçüde temsil etmez. Dönem ve fiyat ölçüsü belirtilmeden satın alma gücü yorumu yapılmaz.
Somut örnek
Kaynakta aynı karşılaştırılabilir fiyat endeksinin birer yıl arayla 100, 104 ve 106,08 puan olduğunu varsayın. Enflasyon %4’ten %2’ye yavaşlar; fiyat düzeyi yükselmeyi sürdürür. Ayrı TRY sepet modelinde ilk yıl 10.000 TRY olan değişmeyen sepet, bir yıl sonra 10.400, ikinci yıl sonunda 10.608 TRY’dir. İkinci yıl sonundaki bütçe 10.500 TRY ise başlangıca göre nominal %5 artmış olmasına rağmen aynı sepet için 108 TRY eksiktir.
Pozitif oran yavaşlasa da fiyat düzeyi yükselir. 10.500 TRY nominal bütçe aynı sepeti almaya yetmez.
Küçük ekranda şemayı yatay kaydırabilir veya büyütebilirsiniz. Değerler ve sonuç aşağıdaki metinde de yer alır.
- Başlangıç
- 10.000 TRY – Kaynak endeks tabanı 100.
- Birinci yıl sonu
- 10.400 TRY – Endeks 104; yıllık +%4.
- İkinci yıl sonu
- 10.608 TRY – Endeks 106,08; o yıl +%2, toplam +%6,08.
Anladığınızı kontrol edin
Alıştırma: yaklaşık 1 dakika.
Yanıtı ve açıklamayı göster
10.000×1,04×1,02 =10.608. İkinci %2, ilk yıl sonunda oluşan 10.400 tabanına uygulanır.
İlgili kavramlar
Uygulamalı çalışma
Kaynaklar ve ek açıklamalar
- www.bea.gov — birincil kaynak veya yöntem
- www.tcmb.gov.tr — birincil kaynak veya yöntem
- veriportali.tuik.gov.tr — birincil kaynak veya yöntem
Kaynak bağlantısı, değişebilen her koşulun her ziyaretinizde yeniden doğrulandığı anlamına gelmez.
Örnekler varsayımsaldır. Ürün özellikleri ve ulusal kurallar farklı olabilir.