Kurgusal bir reklam “1.000 USD yatırın, üstüne 1.000 USD alınız” diyor. Önce ürünün ve sözleşmedeki şirketin adını bulun. AB’de ilgili ulusal perakende CFD önlemleri işlem teşviklerini sınırlar; Birleşik Krallık’ın kendi kuralları vardır. Reklamdaki tutar ne firmanın dünya çapındaki hukuki statüsünü ne de sizin çekebileceğiniz nakdi kanıtlar. Burada kredi, işlem hacmi ve para çekme koşullarını birbirinden ayıracağız.

Bonusun kendisi neden uyarı işaretidir?

ESMA 2018’de AB perakende CFD’leri için geçici ürün müdahalesi getirdi: kaldıraç sınırları, hesap düzeyinde gerekli teminatın yarısına ilişkin kapatma koruması, hesap bazlı negatif bakiye koruması, standart risk uyarısı ve işlem teşviklerinin sınırlandırılması. Sonraki ulusal kuralların kapsamı ayrıca belirlenir. Polonya KNF’nin 2019 kararı ve Birleşik Krallık FCA kuralları yabancı örneklerdir; Türkçe bir arayüz bu korumaları Türkiye hesabına taşımaz.

İlgili AB perakende CFD teşvik yasağı kapsamındaki bir bonus bu yasakla bağdaşmaz. Ancak reklam tek başına firmanın hiçbir ülkede denetlenmediğini, müşteri fonu ayrımı yapmadığını veya hiçbir şikâyet/tazmin yolu bulunmadığını kanıtlamaz. Şirket, hizmet ve müşteri kategorisini doğrulayın. “Offshore” adresi gördüğünüz için bütün ülkelerin korumalarını yok saymak da lisans var diye bütün işlemleri güvenli saymak da hatalıdır.

Türkiye yerleşiklerine kaldıraçlı işlem hizmetinde ilgili SPK yetkisi gerekir. Yabancı lisans bu yetkinin yerine geçmez; BDDK bankacılık izni de bu hizmet için SPK yetkisi değildir. Burada herhangi bir firmanın dinamik SPK kaydının doğrulandığı veya Türkiye’de sunulabilen bir bonus bulunduğu iddia edilmiyor. Önce hizmetin izin durumunu çözün; promosyon hesabı bunun yerine geçmez.

İşlem hacmi şartı nasıl çalışır; yatırdığınız para etkilenir mi?

Promosyonun izinli olduğu bir kapsamda bile hacim koşulu, hangi faaliyetin faydayı çekilebilir hale getirdiğini tarif eder. Açılış ile kapanış ayrı mı sayılıyor, hangi araçlar dahil, şart yalnız krediyi mi yoksa kendi paranızı da mı etkiliyor? Bunları reklam başlığından çıkaramazsınız. Nominal hacim, işlemde kaybetmeyi planladığınız tutar değildir.

Kaynak kurgusal EUR/USD modeli; kampanya önerisi değil
GirdiAtanmış değer ve anlam
Kendi yatırdığınız para1.000 USD
Koşullu kredi500 USD; çekilebilir kendi nakdiniz sayılmaz
Hacim şartı30 standart lot = baz para biriminde 3.000.000 birim; EUR/USD için 3.000.000 EUR
Risk tabanıYalnız 1.000 USD; %1 = 10 USD
İşlem büyüklüğü0,02 standart lot; pip başına 0,20 USD; tam 50 pipte dolan stop = gider öncesi 10 USD
Gereken faaliyet30/0,02 = 1.500 tamamlanmış işlem; seans başına 1–2 işlemle 750–1.500 seans

Bu model her gidiş-dönüş işlemin hacme bir kez sayıldığını varsayar. Dolar karşılığı EUR/USD kuruna bağlıdır; 30 lot sabit bir USD tutarı değildir. Seans sayısı da takvimde kesin bitiş tarihi vermez. Sabit 0,02 lot ve tam dolan 50 pip stop varsayımı değişirse risk hesabı değişir; 10 USD azami zarar garantisi değildir. Fiyat kayması, boşluk ve giderler ayrıca vardır.

Eski anlatımlardaki “bonusun otuz katı” ile “30 standart lot” aynı şart değildir. İlkinde hangi para biriminde kaç kat, ikincisinde hangi sözleşme büyüklüğü sayılıyor sorulur. Bu makaledeki kaynak model ikincisidir. Daha fazla emir üretmek kâr üretmekle aynı iş değildir; koşula yetişmek için planınızda olmayan faaliyeti gerekli kabul etmeyin.

Şartlarda saklı üç ayrı konu

Kredinin özkaynaklara dahil edilmesi. Sözleşme koşullu krediyi özkaynağa katıyor ve daha sonra çıkarıyorsa fiyat değişmeden teminat seviyesi düşebilir. Kapatmanın tetiklenip tetiklenmediği kalan özkaynak, kullanılan teminat ve ilgili eşiğe bağlıdır. Her hesapta ilk önce bonusun çıkarıldığını veya otomatik zarar oluştuğunu varsaymayın.

Para çekme koşulları. Kendi yatırdığınız paranın, promosyon kredisinin ve ilgili kârların çekilmesi üç ayrı başlık olabilir. Her biri için şart, süre, ücret ve açık pozisyon etkisini yazın. Bir maddenin sözleşmede bulunması hukuken her durumda uygulanabilir olduğunu kanıtlamaz; uygulanacak hukuk ve uyuşmazlık yolu önemlidir.

İptal gerekçeleri. “Kötüye kullanım” gibi terimlerin hangi davranışı kapsadığını, kredi ve kârın nasıl düzeltileceğini ve itiraz yolunu bulun. Madde tek başına her kazancın hukuken iptal edilebileceği anlamına gelmez. Sözleşmedeki şirket veya şikâyet adresi belirsiz kalıyorsa ortada çözülememiş somut bir risk vardır.

Fiyat sabitken kredi çıkarılırsa

Kaynak anlık modelde kendi bakiye 1.000 USD, açık zarar 100 USD, koşullu kredi 300 USD, kullanılan teminat 600 USD. Kredinin özkaynağa dahil edildiği atanmış; fiyat, teminat ve diğer giderler değişmiyor. Önce 1.000−100+300=1.200 USD ve 1.200/600×100=%200. Kredi çıkınca 900 USD ve %150 kalır.

Fiyat sabitken kredinin etkisiKredi dahil özkaynak 1.200 USD ve teminat seviyesi yüzde 200. 300 USD kredi çıkarılınca özkaynak 900 USD, seviye yüzde 150.Aynı fiyat; teminat 600 USD.Kredi dahilÖzkaynak: 1.200 USD1.200 ÷ 600 × 100%200Kredi çıkarıldıÖzkaynak: 900 USD900 ÷ 600 × 100%150300 USD farkın kaynağı kredi;fiyat hareketi değil.
Fiyat sabitken kredi çıkarılırsa. Kaynak USD modeli: bakiye 1.000; açık zarar 100; kredi 300; teminat 600. Diğer değişkenler sabit; belirli kapatma eşiği atanmadı.

Özkaynak 1.200’den 900 USD’ye, teminat seviyesi %200’den %150’ye iner. Fark kredi kaydından gelir.

Küçük ekranda şemayı yatay kaydırabilir veya büyütebilirsiniz. Değerler ve sonuç aşağıdaki metinde de yer alır.

Şemada belirli kapatma eşiği atanmadı. Bu hesap bir promosyonun izinli veya önerilir olduğunu göstermez. Grafik tek başına teminat seviyesi düşüşünü açıklayamaz; bakiye işlemleri, kredi kaydı ve koşulları da incelenir. Krediyi kendi çekilebilir paranızla aynı sınıfa koymayın.

Yeni TRY karşı örneği: küçük çekim, büyük kredi iptali

Ayrı kurgusal sözleşme hesabı: kendi bakiye 20.000 TRY, açık zarar 2.000 TRY, koşullu kredi 5.000 TRY ve kullanılan teminat 10.000 TRY. Kredi özkaynağa katılıyor. Atanmış koşul, herhangi bir pozitif para çekiminde kredinin tamamının çıkarılması; başka gider ve fiyat değişimi yok. Bu Türkiye’de geçerli bir teklif veya madde hakkında hukuki tespit değildir.

Yeni TRY: çekim ve kredi iptali birlikteKurgusal koşul: herhangi bir pozitif çekimde 5.000 TRY kredinin tamamı çıkarılır. Açık zarar 2.000, kullanılan teminat 10.000; başka değişim yok.VARSAYIMSAL HESAPLAMAÇekim yok%230100 TRY çekim%179Özkaynak farkı5.100 TRY
Yeni TRY: çekim ve kredi iptali birlikte. Kurgusal koşul: herhangi bir pozitif çekimde 5.000 TRY kredinin tamamı çıkarılır. Açık zarar 2.000, kullanılan teminat 10.000; başka değişim yok.

Küçük çekim, atanmış eşik koşuluyla daha büyük kredi iptali yaratabilir. Bu hukuken geçerli bir Türk promosyonu iddiası değildir.

Küçük ekranda şemayı yatay kaydırabilir veya büyütebilirsiniz. Değerler ve sonuç aşağıdaki metinde de yer alır.

Çekim yok
%230 – 20.000−2.000+5.000=23.000 TRY özkaynak.
100 TRY çekim
%179 – 20.000−100−2.000=17.900 TRY; kredi tamamen çıkar.
Özkaynak farkı
5.100 TRY – 100 nakit çıkışı + 5.000 kredi iptali; yalnız çekimi çıkarmak yanlış.

Para çekilmezse özkaynak 23.000 TRY ve seviye %230. 100 TRY çekilip kredi bütünüyle çıkarılırsa 20.000−100−2.000=17.900 TRY ve %179. Çekim yalnız 100 olduğu halde özkaynak farkı 5.100 TRY’dir: 100 nakit çıkışı ile 5.000 kredi iptali. Yalnız çekimi çıkaran hesap yanlış 22.900 TRY ve %229 verir. Eşikli sözleşme koşulunda küçük çekimin etkisi doğrusal olmayabilir; gerçekleşebilirliği ve hukuki geçerliliği ayrıca çözülür.

Bonus ile gerçek işlem giderlerini kıyaslayın

Kaynak EUR/USD modelinde 1.500 tamamlanmış işlem, her biri 0,02 standart lot, 1 pip spread ve 0,20 USD pip değeriyle 1.500×1×0,20=300 USD spread gideri üretir. Bu yalnız aynı modelin gideridir; komisyon, finansman, fiyat kayması ve piyasa kâr/zararı hariçtir. Tam gider listesini kullanın. Şartın tamamlanması 500 USD kredinin koşulsuz sizin paranız olacağı anlamına gelmez.

Hacme bağlı ücret iadesi, yani cashback, ilgili AB perakende CFD rejiminde teşvik kapsamına girebilir. ESMA’nın tarihsel 5.5 cevabı hesap açılış bonuslarını ve hacim iadelerini, bütün perakende müşterilere hacim koşulsuz sunulan düşük ücretlerden ayırır. FCA COBS 22.5.20–21 de kendi kapsamında benzer ayrımı yapar. “Cashback” etiketi genel muafiyet değildir; eski anlatımdaki otomatik güvenli alternatif varsayımını kullanmayın.

Bonus ve güvenli aracı kurum seçimi

Şirketin hizmet yetkisi, müşteri fonlarının tutulma biçimi, uygun tazmin sistemi, ürün türü ve sözleşmedeki faaliyet modeli promosyondan önce incelenir. İlgili AB kapsamındaki 30:1 gibi kaldıraç üst sınırları ve negatif bakiye koruması her ülkedeki her hesaba ait değildir. Türk hizmet yetkisi ve hesabın fiilî şartları ayrı doğrulanır.

Belirsiz şirket, doğrulanamayan iletişim veya çözülemeyen para çekme şartı varsa dolandırıcılık işaretlerini inceleyin. Tek bir reklamdan firmanın dünya çapında bütün statüsünü çıkarmayın. Geniş resim için kendi aracı kurum kontrol listemizi kullanın; başka bir ülkenin lisansına dayalı korumayı otomatik hak saymayın.

“Bonusu kabul ediyorum” demeden önce

  1. Hizmet yetkisini şirket, ürün, müşteri statüsü ve mukimlik ülkesiyle doğrulayın. Türkiye yerleşikleri için ilgili SPK kontrolünü promosyonla değiştirmeyin.
  2. Hacmi standart sözleşme birimine çevirin; açılış/kapanış sayımını ve uygun araçları yazın. Evrensel “on kat tehlikeli” eşiği kullanmayın.
  3. Kendi para, kredi ve kâr çekimini ayrı sütunlarda kaydedin. İptalin açık pozisyona ve kullanılabilir fonlara etkisini hesaplayın.
  4. Aynı büyüklük ve süre için toplam gideri karşılaştırın; kredi yüzdesini çekilebilir fayda kabul etmeyin.
  5. Belirsizliği kabulden önce giderin. Krediyi reddetme veya çıkarma seçeneğini ve sonrasındaki hesap koşullarını yazılı öğrenin. Promosyonsuz hesapta da çekim, takas ve teminat şartları vardır.