ในบทความนี้
หลังอ่าน คุณจะสามารถ
- รวมค่าเช่าและค่าเดินทางในช่วงเวลาเดียวกัน
- แยกเวลา เงินค้ำประกัน และสิทธิหักต้นทุนทางภาษี
- ตรวจสมมติฐานก่อนใช้อัตราภาษีกับรายจ่าย
คำศัพท์ในบทความ
CFD: สัญญาซื้อขายส่วนต่าง · PIT-38 (แบบภาษีโปแลนด์) · ค่าคอมมิชชัน (Commission) · การชำระราคาและวันมูลค่า (Value date) ·
ทำงานซื้อขายจากบ้านหรือเช่าสำนักงาน ควรเริ่มจากเงินที่ต้องจ่ายจริง ความเงียบ ความปลอดภัย และเวลาเดินทาง แล้วจึงตรวจว่ารายการใดเป็นต้นทุนที่กฎหมายให้หักได้ บทนี้ใช้ กฎหมายโปแลนด์และตัวเลขสมมติใน PLN เพื่ออธิบายความต่าง ไม่ใช่คำแนะนำยื่นภาษีไทย และไม่ได้รับรองว่าผู้ซื้อขายรายใดต้องตั้งกิจการหรือเช่าสำนักงาน
ทำงานจากบ้านและยื่น PIT-38: ต้องตรวจสิทธิหักต้นทุนก่อน
คำว่า Forex ไม่ได้จัดประเภทภาษีให้ทุกธุรกรรมเหมือนกัน สำหรับบุคคลธรรมดาในโปแลนด์ มาตรา30b(1) ของกฎหมายภาษีเงินได้บุคคลธรรมดากำหนดอัตรา19% สำหรับเงินได้จากตราสารและรายการที่ระบุ ส่วนสกุลเงินเสมือนมีกฎแยก แม้อาจรายงานผ่านแบบเดียวกัน ก่อนใช้แบบ PIT-38 ต้องทราบชนิดสัญญา ผู้มีเงินได้ และลักษณะกิจกรรมจริง โดยเฉพาะ CFD ไม่ใช่การถือเงินตราหรือหลักทรัพย์ทุกประเภท
ต้นทุนที่มีหลักฐานเกี่ยวกับการได้มา ขาย หรือ ชำระรายการ ต้องพิจารณาตามบทบัญญัติที่ใช้กับรายการนั้น ไม่ใช่นำค่าเช่าบ้าน ค่าอาหาร อินเทอร์เน็ต และคอมพิวเตอร์มาหักทั้งหมดเพียงเพราะใช้ดูราคา ในทางกลับกัน ก็ไม่ควรสรุปว่าค่าบริการจากบุคคลภายนอกทุกชนิดถูกห้ามเสมอ ต้องดูหน้าที่ของค่าใช้จ่าย ข้อยกเว้น และเอกสารจริง ค่าคอมมิชชัน ที่แสดงในรายงานโบรกเกอร์เองก็ต้องตรวจ ไม่ใช่รับทุกบรรทัดโดยอัตโนมัติ
การแปลงมูลค่าเงินตราด้วยอัตรา NBP เพื่อคำนวณภาษีไม่ใช่ค่าใช้จ่ายเพิ่มอีกก้อนหนึ่ง อย่านับทั้งมูลค่าที่แปลงแล้วกับผลต่างจากการแปลงซ้ำ มาตรา30b(4) แยกรายการที่เกิดในการประกอบกิจการออกจากระบบตามวรรค1 จึงไม่ตัดสินจากจำนวนครั้งที่ซื้อขายหรือใบจดทะเบียนเพียงอย่างเดียว อ่าน ภาษีผลได้จากเงินทุนในโปแลนด์ และให้ผู้เชี่ยวชาญโปแลนด์ตรวจข้อเท็จจริงเฉพาะกรณี
กิจการเจ้าของคนเดียวและบริษัท: การใช้พื้นที่ต้องมีเหตุผล
หากเป็นกิจการเจ้าของคนเดียวของโปแลนด์ หรือ JDG ต้องพิจารณาความเชื่อมโยงกับรายได้ตามมาตรา22 และข้อยกเว้นมาตรา23 การจดทะเบียนไม่ทำให้ค่าใช้จ่ายส่วนตัวกลายเป็นต้นทุนกิจการทั้งหมด ต้องอธิบายว่าใครจ่าย จ่ายเพื่ออะไร และส่วนที่ใช้ประกอบกิจการมีเท่าใด การใช้พื้นที่ร่วมกับครอบครัวต้องมีวิธีแบ่งที่สมเหตุสมผล ห้องทำงานแยกอาจช่วยแสดงการใช้งาน แต่ไม่ควรตั้งเป็นเงื่อนไขสากลว่าต้องมีห้องแยกจึงหักได้ หรือใช้มุมห้องแล้วไม่มีสิทธิทุกกรณี
บริษัทจำกัดโปแลนด์ หรือ sp. z o.o. กับผู้ถือหุ้นเป็นผู้เสียภาษีต่างราย ต้องตรวจสัญญา สิทธิใช้สถานที่ ผู้รับภาระ และประโยชน์ต่อรายได้ของบริษัทตามมาตรา15 ของกฎหมายภาษีเงินได้นิติบุคคล รวมถึงข้อยกเว้นมาตรา16 ที่อยู่จดทะเบียนอย่างเดียวไม่พิสูจน์สิทธิหักค่าเช่าหรือค่าน้ำไฟ และใบเสร็จที่ผู้ถือหุ้นจ่ายส่วนตัวไม่ใช่หลักฐานเพียงพอว่าบริษัทเป็นผู้รับต้นทุน ดู ความต่างระหว่าง JDG กับบริษัท โดยแยกภาษีบริษัทออกจากภาษีเมื่อนำเงินไปให้เจ้าของ
ตัวอย่างสมมติ: Marek กับห้องชุด80ตารางเมตรในวรอตสวัฟ
Marek อยู่ในเมืองวรอตสวัฟ ประเทศโปแลนด์ มีห้องชุด80ม² และพื้นที่ที่ใช้ทำงาน20ม² สัดส่วนพื้นที่คือ20÷80 =25% สมมติรายจ่ายต่อเดือนเป็นค่าเช่าและส่วนกลาง1200 PLN ค่าไฟ300 ค่าทำความร้อน500 และอินเทอร์เน็ต80 รวม2080 PLN ต่อเดือน หรือ24960 PLN ต่อปี ตัวเลขนี้เป็นแบบฝึก ไม่ใช่ราคาตลาดปี2026
| รายการ | ต่อเดือน PLN | ต่อปี PLN | ส่วน25% ต่อปี PLN |
|---|---|---|---|
| ค่าเช่าและส่วนกลาง | 1200 | 14400 | 3600 |
| ค่าไฟ | 300 | 3600 | 900 |
| ค่าทำความร้อน | 500 | 6000 | 1500 |
| อินเทอร์เน็ต | 80 | 960 | 240 |
| รวม | 2080 | 24960 | 6240 |
6240 PLN เป็นผลจัดสรรตามสมมติฐาน ยังไม่ใช่คำตัดสินว่าหักภาษีได้ ต้องมีเหตุผลรองรับแต่ละบิล พื้นที่25% ไม่พิสูจน์การใช้อินเทอร์เน็ต25% หรือค่าไฟ25% เสมอ ถ้าสมมติว่าทั้ง6240 เข้าเงื่อนไขและมีเงินได้ที่ใช้อัตรา19% เพียงพอ ผลลดภาษีคือ1185.60 PLN ภาระหลังผลภาษีจึง5054.40 PLN แต่ยังต้องจ่าย6240 ก่อน หากไม่มีภาษีที่ลดได้ในกรณีจำลองนี้ จะไม่มีเงินประหยัดทันที ไม่ได้คาดการณ์เงินคืนหรือสิทธิใช้ผลขาดทุนในปีต่อไป
6240×9% =561.60 PLN เป็นเพียงเลขคูณ ไม่ใช่อัตราที่เลือกได้อิสระ ระบบ CIT ปกติของโปแลนด์ใช้อัตรา9% ได้เฉพาะรายและเงินได้ที่เข้าเงื่อนไข โดยไม่ใช้กับเงินได้จากกำไรส่วนทุน บริษัทขนาดเล็กไม่ได้ทำให้อัตรานี้ใช้กับรายได้ทุกชนิดโดยอัตโนมัติ
ค่าเช่าต่ำกว่า แต่อาจต้องเตรียมเงินมากกว่า
เปรียบเทียบสำนักงานสมมติสองแห่งต่อเดือนในงบปี2026 ให้ค่าใช้จ่ายอื่นเท่ากัน A ค่าเช่า800 PLN เดินทาง18วัน วันละสองเที่ยว เที่ยวละ7.50 PLN ใช้เวลา35นาทีต่อเที่ยว B ค่าเช่า1000 PLN และไม่ต้องเดินทาง A จึงมีค่าเดินทาง18×2×7.50 =270 PLN รวม1070 PLN ขณะที่ B รวม1000 PLN ค่าเช่า A ต่ำกว่า200 แต่เงินจ่ายรวมสูงกว่า70 PLN
เทียบเงินจ่ายรวมและเวลา
A จ่าย1070 PLN ต่อเดือนและเดินทาง21ชั่วโมง B จ่าย1000 PLN โดยไม่ต้องเดินทาง ตัวเลขสมมติและไม่รวมผลภาษี
| A ค่าเช่า | 800 PLN/เดือน | ยังไม่รวมเดินทาง |
|---|---|---|
| A เดินทาง | 270 PLN/เดือน | 18วัน ×2เที่ยว ×7.50 |
| A รวม | 1070 PLN/เดือน | เวลาแยกต่างหาก21ชั่วโมง |
| B รวม | 1000 PLN/เดือน | ไม่มีค่าเดินทางในสมมติฐาน |
B ใช้เงินน้อยกว่า70 PLN ต่อเดือน แม้ค่าเช่าสูงกว่า200 PLN
เวลาเดินทาง A เท่ากับ18×2×35 =1260นาที หรือ21ชั่วโมงต่อเดือน เป็นอีกเกณฑ์หนึ่ง ไม่รวมเป็นเงินโดยตั้งค่าจ้างต่อชั่วโมงขึ้นเอง แบบจำลองไม่รวม VAT หรือสิทธิหักภาษี และไม่ใช้เวลาเดินทางแทนราคาเดินทางที่ทราบแล้ว
สำนักงานเช่า: ค่าใช้จ่ายเต็มจำนวนยังต้องผ่านเงื่อนไข
สมมติค่าเช่าสำนักงาน1850 PLN ต่อเดือน รวม22200 PLN ต่อปี การใช้เพื่อกิจการทั้งหมดช่วยระบุวัตถุประสงค์ แต่ไม่รับรองว่าทุกบิลหักได้ทันที ถ้าสมมติว่าค่าเช่าทั้ง22200 เข้าเงื่อนไขและมีเงินได้ที่ใช้19% เพียงพอ ภาษีลด4218 PLN เหลือภาระหลังผลภาษี17982 PLN หากไม่เกิดผลลดภาษีตามสมมติฐาน เงินจ่ายยัง22200 PLN การคำนวณนี้ไม่รวมการขอคืน VAT ประกันสังคม หรือภาษีการจ่ายเงินให้เจ้าของ
เงินที่ต้องเตรียมก่อนเกิดผลภาษี
สมมติสัญญากำหนดค่างวด1850 PLN หกเดือนและค้ำประกัน3700 PLN ซึ่งคืนเต็มเมื่อจบสัญญา เดือนแรกต้องจ่าย5550 PLN หกเดือนจ่ายรวม14800 PLN ซึ่งรวมเงินค้ำประกัน เมื่อได้เงินค้ำประกันคืนครบ ค่าใช้จ่ายค่าเช่าจริงเหลือ11100 PLN และหลังชำระเดือนแรกยังมีค่าเช่าอีกห้างวดรวม9250 PLN
เงินค้ำประกันที่คืนได้เป็นเงินที่ถูกผูกไว้ ไม่ควรนับเป็นค่าเช่าถาวรซ้ำ ระยะหกเดือนเป็นข้อสัญญาสมมติ ไม่ใช่ระยะบอกเลิกตามกฎหมายทั่วไป ตรวจเงื่อนไขคืนเงิน ค่าน้ำไฟ สิทธิใช้ที่อยู่ ข้อผูกพันที่เหลือ และค่าออกจากสัญญาก่อนลงนาม การเช่าสำนักงานเองไม่เปลี่ยนธุรกรรมส่วนตัวให้เป็นกิจการ
อะไรเป็นรายจ่าย และอะไรอาจเป็นต้นทุนทางภาษี
| รายการ | ในงบเงินสด | คำถามเรื่องภาษีโปแลนด์ |
|---|---|---|
| ค่าเช่าและสาธารณูปโภค | จ่ายจริงตามสัญญา | ใช้สร้างรายได้ส่วนใด หลักฐานและข้อยกเว้นคืออะไร |
| อุปกรณ์ โปรแกรม และบริการวิชาชีพ | ต้องเผื่อราคาและภาระที่ตกลง | เข้าเงื่อนไขหรือไม่ รับรู้ในช่วงใด ใช้ส่วนตัวร่วมกันเท่าใด |
| ค่าซื้อขายและชำระตราสาร | แยกจากงบสถานที่ | อยู่ในระบบภาษีใด หักตามบทใด และนับไปแล้วหรือยัง |
| เงินค้ำประกันคืนได้ | ต้องมีเงินพร้อมจ่าย | ไม่ถือเป็นค่าเช่าถาวรเพียงเพราะมีเงินออก |
สำหรับกิจการ ค่าเช่า สาธารณูปโภค อุปกรณ์ โปรแกรม และบริการอาจเป็นรายการให้พิจารณา แต่ไม่ใช่รายการอนุมัติล่วงหน้า ใช้ข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายแทนการเปลี่ยนชื่อค่าใช้จ่ายส่วนตัวเป็นค่าใช้จ่ายบริษัท
ภาษีมูลค่าเพิ่มเป็นการทดสอบแยกจากต้นทุนภาษีเงินได้ มาตรา86 ของกฎหมาย VAT เชื่อมสิทธิหักภาษีซื้อกับการใช้เพื่อรายการที่มีสิทธิและมีข้อจำกัดอื่น การมีทะเบียน VAT ไม่รับรองสิทธิหักเต็มจำนวน และไม่ควรเหมารวมว่า Forex ทุกแบบยกเว้นหรือเข้าเงื่อนไขเหมือนกัน การเพิ่มบริการฝึกอบรมก็ไม่ใช่ทางลัดให้หักภาษีซื้อทั้งหมด
ขั้นตอนตัดสินใจของคุณ
- แยกประเภทเงินได้และผู้มีหน้าที่เสียภาษีก่อนคิดอัตราประหยัด อย่าใช้ผลกำไรซื้อขายมาตัดสินสถานะกิจการเอง
- เปรียบเทียบบ้าน สำนักงาน และพื้นที่ทำงานร่วมกันด้วยค่าเช่า ค่าเดินทาง สาธารณูปโภค เงินค้ำประกัน และค่าเลิกสัญญา แสดงเวลาเดินทางต่างหาก
- ทำแผนเงินสดโดยไม่พึ่งผลลดภาษี แล้วค่อยเพิ่มกรณีที่มีสิทธิและฐานภาษีเพียงพอ ห้ามใช้ส่วนลดภาษีสมมติมาอุดเงินที่ต้องจ่ายวันนี้
- นำสัญญา ใบเสร็จ หลักฐานใช้งาน และวิธีแบ่งรายจ่ายให้ที่ปรึกษาภาษีโปแลนด์ตรวจ การมีตารางแบ่งไม่รับรองว่าหน่วยงานภาษีจะยอมรับ
- เก็บบันทึกจนพ้นระยะที่กฎหมายกำหนด ตามหลักทั่วไปของมาตรา70 แห่ง Ordynacja podatkowa อายุความห้าปีนับจากสิ้นปีที่ครบกำหนดชำระภาษี มาตรา86 ผูกการเก็บสมุดบัญชีและเอกสารกับอายุความ เหตุหยุดหรือสะดุดอายุความอาจเปลี่ยนวันสิ้นสุด จึงไม่ทำลายเอกสารเพียงเพราะผ่านห้าปีปฏิทินจากวันจ่าย
แบบฝึกเพิ่ม: ถ้าเอกสารสมมติรองรับสัดส่วน25% สำหรับค่าเช่า ไฟ และความร้อน แต่รองรับ50% สำหรับอินเทอร์เน็ต จะจัดสรร2000×12×25% +80×12×50% =6480 PLN ต่อปี มากกว่าการใช้25% ทุกบิล240 PLN หากมีสิทธิหักจริงทั้งจำนวนและใช้อัตรา19% ได้ ผลลดภาษีเป็น1231.20 PLN ตัวเลขคำนวณไม่ได้พิสูจน์ความเหมาะสมของสัดส่วน ต้องมีหลักฐานนั้นก่อน อ่านต่อ การแยกต้นทุนที่กฎหมายให้หัก และ หมวดภาษี
ลองตรวจความเข้าใจ
A ค่าเช่า800 PLN และเดินทาง270 PLN ต่อเดือน B ค่าเช่า1000 PLN ไม่ต้องเดินทาง รายจ่ายอื่นเท่ากัน ที่ใดใช้เงินน้อยกว่า?
- B น้อยกว่า70 PLN ต่อเดือน
ตรวจคำอธิบาย
ถูกต้อง A รวม1070 ส่วน B รวม1000 เวลาเดินทาง21ชั่วโมงเป็นอีกเกณฑ์หนึ่ง โดยยังไม่ได้ตีราคาเป็นเงิน
- A น้อยกว่า200 PLN ต่อเดือน
ตรวจคำอธิบาย
นั่นเทียบเฉพาะค่าเช่าและตกหล่นเงินเดินทาง270 PLN ซึ่งต้องจ่ายตามโจทย์
- เท่ากัน เพราะเดินทางเสียเพียงเวลา
ตรวจคำอธิบาย
โจทย์มีทั้งค่าเดินทาง270 PLN และเวลา21ชั่วโมง เป็นคนละหน่วยและต้องเก็บแยกกัน
ดูคำตอบที่ถูก
B น้อยกว่า70 PLN ต่อเดือน
คำถามที่พบบ่อย
ทำงานจากบ้านแล้วหักค่าเช่าทั้งหมดได้หรือไม่?
ไม่ได้สรุปเช่นนั้น ต้องจัดประเภทเงินได้ภายใต้กฎหมายโปแลนด์ ตรวจความเกี่ยวข้องกับรายได้ ข้อยกเว้น หลักฐาน และส่วนใช้ส่วนตัว พื้นที่ทำงาน25% ไม่ทำให้ทุกบิลหักได้25% เสมอ บทนี้ไม่ใช่กฎภาษีไทย
เช่าสำนักงานเมื่อใดจึงคุ้ม?
เปรียบเทียบเงินที่จ่าย ความเงียบ เวลา และข้อผูกพันตามงานจริง ตัวอย่างสมมติอีกกรณี ค่าเช่า1500 PLN ต่อเดือนเป็น18000ต่อปี ถ้ามีสิทธิหักทั้งหมดและลดภาษี19%ได้จริง ภาษีลด3420และภาระหลังผลภาษี14580 PLN แต่ยังต้องเตรียมเงิน18000ก่อน ไม่มีเงื่อนไขสามข้อที่รับรองว่าคุ้มสำหรับทุกคน
ใช้ห้องชุดเป็นที่อยู่บริษัทได้หรือไม่?
ต้องตรวจสิทธิใช้สถานที่ สัญญา และข้อกำหนดทะเบียนที่ใช้กับบริษัทนั้น รวมถึงการเปิดเผยข้อมูลที่อยู่กับผู้เชี่ยวชาญโปแลนด์ การมีที่อยู่บริษัทในห้องชุดไม่พิสูจน์สิทธิหักค่าเช่าเต็มจำนวนหรือเปลี่ยนเจ้าของเป็นบริษัท
การจด VAT ทำให้หักภาษีซื้ออุปกรณ์ได้ทั้งหมดหรือไม่?
ไม่ ต้องวิเคราะห์กิจกรรมจริง การใช้เพื่อรายการที่ให้สิทธิ และข้อจำกัดตามกฎหมาย VAT แยกจากภาษีเงินได้ ห้ามเหมารวม Forex ทุกแบบหรือเพิ่มบริการอื่นเพียงเพื่ออ้างสิทธิเต็มจำนวน
ค้ำประกัน3700 PLN เท่ากับค่าเช่าที่ใช้ไปหรือไม่?
ในสัญญาสมมติที่คืนเต็ม ค้ำประกันเป็นเงินที่ต้องเตรียมและผูกไว้ หกเดือนจ่าย14800รวมค้ำประกัน เมื่อคืน3700ครบ ค่าเช่าที่เหลือเป็น11100 PLN ต้องตรวจเงื่อนไขคืนจริงแยกกัน
บริษัทเล็กใช้อัตรา9%กับกำไรส่วนทุนได้หรือไม่?
อย่าเลือกอัตราจากขนาดบริษัทอย่างเดียว อัตรา9%ของ CIT ปกติมีเงื่อนไขและไม่ครอบคลุมกำไรส่วนทุน การคูณ6240×9%=561.60 จึงไม่ใช่ข้อพิสูจน์ว่านำไปใช้กับกรณีนี้ได้
