Bu makalede
Bu makaleyi okuduktan sonra…
- 2025 Polonya modelinde yabancı vergi indirim sınırını hesaplamak.
- PIT-8C bilgisi, PIT-38 beyannamesi, UPO ve ödemeyi ayırmak.
- PLN vergi hesabıyla kişisel TRY ödeme bütçesini birbirine karıştırmamak.
Kavramları makaleden ayrılmadan öğrenin
Vergi mukimliği (tax residency) PIT-38: Polonya yatırım gelirleri beyannamesi CFD — fark sözleşmesi Bakiye KomisyonPIT-38, Polonya vergi beyannamesidir. Buradaki oranlar, form alanları ve PLN hesapları 2025 vergi yılına ilişkin Polonya örnekleridir. Türkçe okumak vergi mukimliğini belirlemez. PIT-8C bilgisi, broker dökümü, gönderilmiş PIT-38, UPO alındısı ve vergi ödeme dekontu ayrı belgelerdir; birinin varlığı diğerinin tamamlandığını kanıtlamaz.
Polonya’da kim PIT-38 verir, 2025 süresi neydi?
Önce aracı ve gerçek faaliyeti sınıflandırın. Art. 30b(1) kapsamındaki özel yatırım türev gelirinde ilgili matrah için %19 uygulanır. İşletme faaliyeti içinde gerçekleşen işlemler Art. 30b(4) değerlendirmesini gerektirir; yalnız kendi paranızı kullanmanız sonucu belirlemez. 2025 yılı için olağan beyan ve ödeme son günü 30 Nisan 2026 idi. Başka yıllarda geçerli form, takvim ve tatil günleri yeniden kontrol edilir.
Bu gelir ücretin PIT-37 hesabıyla veya işletmenin PIT-36 hesabıyla birleştirilmez. Genel tarife muafiyeti, eşle ortak beyan ve çocuk indirimi bu özel hesaba uygulanmaz. Sanal para aynı PIT-38 üzerinde ayrı bölümdedir; CFD zararı sanal para gelirinden serbestçe düşülemez. Uygun toplam gelirde ayrıca dayanışma vergisi değerlendirmesi gerekir.
Türkiye’de Forex gelirini sınıflandırmadan Polonya hesabını uygulamayın
Türkiye bakımından vergi mukimliği, araç, gerçek faaliyet ve yıl için GİB kaynaklarıyla kendi yükümlülüğünüzü belirleyin. Buradaki %19, NBP kuru, zarar penceresi ve PIT-38 alanları Türkiye kuralı değildir. Yerel beyan veya stopaj sonucunu yalnız uygulamanın dilinden ya da brokerın adresinden çıkarmayın. Türkiye’de yerleşik kişiye kaldıraçlı hizmet için SPK yetkisi de vergiden ayrı konudur; vergi kaydı hizmeti kendiliğinden yetkili yapmaz.
Polonya brokerı: PIT-8C beyannamenin yerine geçmez
Sözleşmenin tarafı olan şirketin gerçekten PIT-8C verip vermediğini ve hangi gelirleri kapsadığını inceleyin. Vergi dairesine ve mükellefe bilgi iletme süreleri aynı değildir; ilgili yılın sürelerini ayrı doğrulayın. Kendi kayıtlarınızla tutarları uzlaştırın. Twój e-PIT içindeki hazırlanmış formun bütün hesaplarınızı kapsadığını varsaymayın.
2025 bakımından yalnız idareye iletilmiş PIT-8C’de yer alan gelir ve giderleri olan kişinin hazırlanan PIT-38’i, kabul edilmemiş, reddedilmemiş veya başka beyanla değiştirilmemişse 30 Nisan 2026’da otomatik kabul edilir. Başka gelir veya gider varsa eksiksiz kendi beyanınızı vermeniz gerekir. Gönderilen belgeyi ve UPO’yu indirin; ödeme dekontunu ayrıca saklayın.
Yerel aracı kurumdan hangi belgeyi aldınız?
Yerel şirketten gelen kâr/zarar özeti ile vergi beyannamesi aynı şey değildir. Polonya örneğinde PIT-8C’nin kapsamını kontrol etmek, Türkiye hesabında da aynı formun bulunduğu veya aynı stopajın uygulandığı anlamına gelmez. Sözleşmedeki şirket, belge adı, dönem, kesinti ve dahil edilmiş masrafları tek tek kaydedin; çifte gider yazmayın.
2025 formundaki C/D alanları
Olağan enstrüman hesabında PIT-8C gelir/giderleri uygun ek belgeli giderlerle 20/21’e, diğer ilgili tutarlar 22/23’e gider. Özel istisnaları dışarıda bırakan bu kısa haritada cari gelir/zarar 28/29, önceki zarar indirimi 30, matrah, oran, hesaplanan vergi, uygun yabancı vergi ve ödenecek vergi 31–35’tedir. E bölümü sanal para içindir.
Kurgu kaynak hesabında usulüne uygun gelir 50.000 PLN, gider 42.000 PLN ve izin verilen eski zarar indirimi 2.000 PLN olsun. Gelir 8.000, matrah 6.000 ve %19 vergi 1.140 PLN olur; başka kalem veya yabancı vergi yoktur. Eski zarar doğrudan vergiyi 2.000 azaltmaz: önce gelir matrahını azaltır.
Ödenen 800 PLN’nin tamamı neden indirilmiyor?
Tamamen kurgu kaynak model: Polonya mukimi kişinin 2025 özel Art. 30b(1) geliri, gider ve PLN çevrimi doğru kurulduktan sonra Polonya’da 7.000 PLN, tek yabancı ülkede 3.000 PLN’dir. Başka gelir, eski zarar veya indirim yoktur. Anlaşma, gelir kaynağı ve Art. 30b(5a) indirim uygunluğu önceden doğrulanmış; uygun yabancı vergi 800 PLN fiilen ödenmiş ve doğru çevrilmiştir. Brokerın yabancı adresi bu koşulları tek başına kurmaz.
1.900×%30=570 PLN sınır, min(800,570)=570 indirim ve 1.330 PLN kalan. Üst çubuk vergi, alt çubuk gelir: farklı ölçekler.
Küçük ekranda şemayı yatay kaydırabilir veya büyütebilirsiniz. Değerler ve sonuç aşağıdaki metinde de yer alır.
10.000 PLN’nin %19’u 1.900 PLN. Yabancı gelir payı %30 olduğundan sınır 1.900 × 3.000 / 10.000 = 570 PLN’dir. Ödenen 800 ile sınırın küçüğü olan 570 düşülür; kalan Polonya vergisi 1.330 PLN. Sınırın üstündeki 230 PLN otomatik iade veya sonraki yıla indirim olmaz. Üst çubuk vergi, alt çubuk gelir dağılımıdır; aynı tutarı veya ölçeği göstermezler.
Yabancı broker: hesabın tamamını kurun
Yabancı broker dökümünü hangi sırayla işlerim?
Uygun PIT-8C yoksa bütün ilgili hesapların uzlaşma, ücret, finansman ve düzeltme kayıtlarını alın. Yalnız kapalı pozisyon CSV’si yeterli olmayabilir. Tekrarlanan dışa aktarmaları ayıklayın. Her gelir ve giderin özgün tutarını, parasını, hukuki olayını ve vergi tarihini saklayın. Polonya’da ilgili olaydan önceki son iş gününün NBP ortalama kuru kullanılır; broker dönüşüm kuru veya otomatik işlem günü kuru onun yerine geçmez.
Gelir ve giderleri ayrı toplayın, uygun form bölümüne aktarın. Gelirin yabancı kaynak sayılıp sayılmadığını, anlaşmayı ve PIT/ZG koşullarını ayrıca inceleyin. Vergi mukimliği ve gelir kaynağı, yabancı marka adından farklı sorulardır. Satır sayısı hazırlama süresini belirlemez; hiçbir yazılım tek başına hukuki doğruluk sağlamaz.
Gelir olayı, gider ve yuvarlama nasıl ayrılır?
MF broşürü özel türevlerde hakların gerçekleşmesine işaret eder. Sözleşme kapanışı bunu sağlayabilir; fakat yıl sonunda açık pozisyonun ayrıca vergi doğuran uzlaşması da bulunabilir. Para çekme veya yıl sonu bakiyesi kendi başına gelir ölçüsü değildir. Belgeli Komisyon ve işlem giderini doğru ele alın; yazılım, sunucu, veri, kurs ve ev harcaması sırf işlemi desteklediği için otomatik gider olmaz. Fiyata dahil spread’i ikinci kez düşmeyin.
Önce toplayın, sonra formun aşamasında yuvarlayın
Kaynak kurgu 2025 hesabında usulüne uygun on ayrı 0,49 PLN gelir toplam 4,90 PLN’dir. Başka kalem, eski zarar veya yabancı vergi yok. Toplam matrah 5 PLN’ye yuvarlanır; %19 hesaplanan vergi 0,95 PLN, ödenecek vergi 1 PLN olur. Her satırı baştan sıfıra yuvarlamak yanlış sıfır sonuç verir. 31 ve 35 farklı yuvarlama aşamalarıdır; çalışma tutarlarını koruyun.
Önceki yılların zararı nasıl kullanılır?
Zarar mahsubu için yıl kaydı ve kalan pencere
Uygun enstrüman zararını doğduğu yılı izleyen beş vergi yılı boyunca ayrı izleyin. Yıllık %50 yolu veya bir defada 5 milyon PLN’ye kadar izin verilen yol ve kalan tutarın sınırları değerlendirilir; yeterli ilgili gelir bulunmalıdır. Ayrı vergilendirilen faiz, temettü ve sanal para gelirini CFD zararına sınırsız karşılık saymayın. Zarar mahsubu rehberi bu pencereyi ayrıntılandırır.
Zararın ilk yıl kaydı ve beyannamesi kurulmalıdır. Eksik beyan için izin verilen düzeltme veya geç ilk beyan incelenir; ilk tarihin kaçması hakkın otomatik geri dönülmez biçimde kaybolduğunu göstermez. Onarım beş yılı yeniden başlatmaz. Zamanaşımı, ödeme vadesinden ve durma/kesilme olaylarından etkilenir; bütün belgeleri beş takvim yılı sonunda otomatik silmeyin.
Otomatik kabul edilen 2025 beyannamesindeki ödeme için MF ayrı bildirim ve bildirimin alınmasından itibaren yedi günlük süre açıklar. Bu, kendi verdiğiniz her beyana isteğe bağlı ek süre sağlamaz. Uygun birleşik gelir Art. 30h eşiğini indirimlerden sonra aşıyorsa ayrı dayanışma vergisi ve DSF-1 de incelenir; PIT-38 bütün yükümlülükleri tek başına bitirmeyebilir.
Pahalıya dönüşebilen beş varsayım
- Yabancı hesap otomatik ORD-U demek değildir. Polonya Art. 82’nin kişi ve işlem kapsamını gerçek işletme veya diğer durum için inceleyin.
- PIT-8C alındı diye beyan ve ödeme bitmez. Eksik hesapları ve otomatik kabul edilen formu kontrol edin.
- Özel PIT-38 geliri kendi başına iş veya hizmet sözleşmesi geliri değildir ve tek başına sağlık primi doğurmaz. Başka sigorta sıfatı ve işsiz kaydı ayrı incelenir: işsizlik ve sağlık hakkı.
- Her şeyi işlem günü kuruyla dönüştürmeyin. Her gelir/giderin ilgili olayını ve önceki iş günü ortalama kurunu belirleyin.
- Her broker işlemi PCC’den muaftır demeyin. Nakit uzlaşmalı CFD, gerçek döviz satışı, hak satışı ve ayrı kredi farklı işlemlerdir: Polonya PCC ayrımı.
Yurt dışı hesap bildirimi ile PIT/ZG aynı mı?
Hayır. ORD-U, nonresident sözleşmeleri için Polonya Art. 82’de tanımlanan kişi ve kapsamla ilgilidir. Özel yatırımcının yabancı hesabı tek başına bunu kurmaz; evrensel 10.000 EUR hesap eşiği varsayımı kullanılmaz. PIT/ZG ise gerçek yabancı kaynak gelir ve uygulanabilir talimata bağlıdır. Bunları birbirinin yerine geçen iki hesap formu saymayın; Türkiye için de otomatik karşılık uydurmayın.
Beyan, düzeltme ve ödemeyi birlikte kontrol edin
Pratik araçlar: kayıt, resmi kur ve alındı
Polonya hesabı için Twój e-PIT/e-Deklaracje, NBP arşivi ve özgün tutarları koruyan bir çalışma tablosu kullanılabilir. Vergi tarihi ve kur tablosunu eşleştirmek, tarihi doğru sınıflandırmanın yerine geçmez. Türkiye dosyasında GİB kanalı ayrıca seçilir. TCMB kurunu bu Polonya NBP hesabına koymayın. İki ülkede yükümlülük olasılığı varsa anlaşma ve mukimlik için uzman incelemesi isteyin.
Yeni karşı örnek: aynı PLN vergi, farklı TRY bütçe
Ayrı kurgu ödeme bütçesinde yukarıdaki 1.140 PLN borç sabit kalsın. Tüm dönüşüm masrafını içeren kur 8 TRY/PLN iken ihtiyaç 9.120 TRY, 9 TRY/PLN iken 10.260 TRY olur; fark 1.140 TRY’dir. Bunlar gerçek piyasa veya resmi vergi kurları değildir. Matrahı yeniden çevirmiyor, yalnız önceden belirlenmiş PLN borcu için fonlama senaryosu kuruyoruz; iki kanalda PLN borç değişmez. Gerçekte sağlayıcı ücretleri ve ödeme zamanı ayrıca ölçülür.
Fonlama kuru TRY bütçeyi değiştirir; bu model Polonya vergi hesabındaki NBP kurunu değiştirmez.
Küçük ekranda şemayı yatay kaydırabilir veya büyütebilirsiniz. Değerler ve sonuç aşağıdaki metinde de yer alır.
- 8 TRY/PLN
- 9.120 TRY – 1.140×8; PLN borç 1.140.
- 9 TRY/PLN
- 10.260 TRY – 1.140×9; aynı PLN borç.
- Bütçe farkı
- 1.140 TRY – Kur senaryosu farkı; vergi matrahı değişmedi.
Vergi planlaması için somut adımlar
- Sözleşmedeki gerçek şirketin PIT-8C ve tüm uzlaşma kayıtlarını ücret/düzeltmelerle eşleştirin; tekrarları ayıklayın.
- Her gelir/gider için özgün para, tutar, vergi olayı, tarih, önceki iş günü NBP kuru ve PLN tutarı sütunlarını saklayın.
- PIT-8C ile kendi toplamlarınızı uzlaştırın. Eski zarar kaydını, kalan beş yıllık pencereyi ve kaynak ayrımını kontrol edin.
- İlgili yılın formunu kullanın, gönderilmiş belge ile UPO’yu ve ödeme dekontunu ayrı doğrulayın. Düzeltmenin mevcut usul koşullarını inceleyin.
- Birden fazla ülke, hesap veya sıra dışı araç varsa sınıflandırma için vergi uzmanına ya da Polonya bireysel yorum yoluna başvurun; bu varsayımsal hesapları kişisel vergi görüşü saymayın.
Anladığınızı kontrol edin
Alıştırma: yaklaşık 2 dakika.
Yanıtı ve açıklamayı göster
Doğru. 1.900 × 3.000 / 10.000 = 570 PLN; ödenen 800 ile karşılaştırılınca küçük tutar indirilir.
Diğer sorular
%19 Türkiye Forex vergisi mi?
Yabancı broker PIT/ZG ve ORD-U’yu otomatik gerektirir mi?
Zarar yılı beyanını kaçırınca hakkım kesin biter mi?
PIT-8C varsa başka işlem gerekmez mi?
800 PLN yabancı vergi neden 570 indiriliyor?
PIT-38 her ek ödemeyi veya sağlık hakkını çözer mi?
Kaynaklar ve doğrulama
- MF — 2025 PIT-38 broşürü
2025 Polonya formu; C/D alanları, yabancı vergi sınırı, zarar ve yuvarlama. Türkiye kuralı değildir.
- Polonya PIT Kanunu — güncel birleşik metin
Art. 9, 11a, 30b, 30h ve 45: sınıflandırma, kur olayı, ayrı kaynaklar ve dayanışma vergisi. 2025 form talimatı ayrıca kullanılır.
- Polonya Vergi Usul Kanunu
Art. 70, 81, 81b ve 82: zamanaşımı, koşullu düzeltme ve nonresident sözleşme bilgisi; yabancı hesap tek başına ORD-U kurmaz.
- NBP — resmi kur verisi API
Ortalama A/B ile alış-satış C tabloları ayrı; hangi tarihin gerektiğini vergi hükmü belirler.
- MF — 24 Nisan 2026 beyan açıklaması
2025 için otomatik kabul, UPO ve otomatik kabul sonrası ödeme bildirimi/yedi gün; genel ek süre değildir.
- SPK — izinsiz kaldıraçlı işlem duyurusu
23 Şubat 2023: Türkiye’de yerleşik kişinin kaldıraçlı hizmet yetkisi vergi kaydından ayrıdır.
- Polonya kamu sağlık hizmetleri kanunu
Art. 66 sigorta başlıkları ve Art. 81 başlangıcı; özel Art. 30b geliri işletme/iş sözleşmesi başlığıyla karıştırılmaz.
Hesaplamalar açıkça belirtilen varsayımlara dayanır. Güncel piyasa verilerinin veya sağlayıcının koşullarının yerini almaz.
